Ερωτηματολόγιο Μοναξιάς και Κοινωνικής Δυσαρέσκειας [LASDQ-24]

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Μοναξιάς και Κοινωνικής Δυσαρέσκειας (Loneliness and Social Dissatisfaction Questionnaire – LASDQ-24) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση του βαθμού μοναξιάς και κοινωνικής δυσαρέσκειας, κυρίως σε παιδιά και εφήβους. Αναπτύχθηκε από τους Steven R. Asher και συνεργάτες και χρησιμοποιείται ευρέως στην αναπτυξιακή και εκπαιδευτική ψυχολογία για τη διερεύνηση της ποιότητας των διαπροσωπικών σχέσεων, της κοινωνικής ένταξης και της ψυχοκοινωνικής προσαρμογής των μαθητών.

Το εργαλείο αποτελείται από 24 ερωτήσεις, οι οποίες εξετάζουν τη συχνότητα των αισθημάτων μοναξιάς, την ικανοποίηση από τις κοινωνικές σχέσεις, την αποδοχή από τους συνομηλίκους και τη γενικότερη ποιότητα της κοινωνικής ζωής. Μέσα από τις απαντήσεις των συμμετεχόντων παρέχεται μια ολοκληρωμένη εικόνα της κοινωνικής τους εμπειρίας και των συναισθημάτων που σχετίζονται με την κοινωνική απομόνωση και την έλλειψη ουσιαστικών διαπροσωπικών σχέσεων.

Στόχος

Βασικός στόχος του LASDQ-24 είναι η συστηματική καταγραφή και αξιολόγηση των συναισθηματικών και κοινωνικών εμπειριών των ατόμων, ώστε να εντοπιστούν τα επίπεδα μοναξιάς και κοινωνικής δυσαρέσκειας που βιώνουν. Παράλληλα, η κλίμακα συμβάλλει στην αναγνώριση των παραγόντων που επηρεάζουν την κοινωνική προσαρμογή και επιτρέπει τον σχεδιασμό παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της κοινωνικής ευημερίας, της ψυχικής υγείας και της ποιότητας των διαπροσωπικών σχέσεων.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του LASDQ-24 βασίζεται στις συνολικές και επιμέρους βαθμολογίες των συμμετεχόντων. Υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν αυξημένα επίπεδα μοναξιάς και κοινωνικής δυσαρέσκειας, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν καλύτερη κοινωνική προσαρμογή και μεγαλύτερη ικανοποίηση από τις διαπροσωπικές σχέσεις. Τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό παιδιών ή εφήβων που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις σχέσεις με τους συνομηλίκους, καθώς και για την αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση της κοινωνικής ένταξης και της ψυχικής ευημερίας.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά, υπολογισμό μέσου όρου και τυπικής απόκλισης, έλεγχο της αξιοπιστίας μέσω του συντελεστή Cronbach’s α, διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA και CFA), αναλύσεις συσχέτισης (Pearson ή Spearman), συγκρίσεις μεταξύ ομάδων (Student’s t-test, ANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες), καθώς και μοντέλα γραμμικής ή λογιστικής παλινδρόμησης για τη διερεύνηση της σχέσης της μοναξιάς με μεταβλητές όπως η αυτοεκτίμηση, η σχολική προσαρμογή, οι κοινωνικές δεξιότητες, η κατάθλιψη, το άγχος και η ποιότητα ζωής.

Ψυχομετρικές Ιδιότητες

Το LASDQ-24 έχει χρησιμοποιηθεί εκτενώς στη διεθνή βιβλιογραφία για τη μελέτη της παιδικής μοναξιάς και των σχέσεων με τους συνομηλίκους. Η ψυχομετρική αξιολόγηση του εργαλείου περιλαμβάνει τον έλεγχο της εσωτερικής συνέπειας, της δομικής εγκυρότητας και της εγκυρότητας κατασκευής, ενώ πολλές διεθνείς μελέτες έχουν επιβεβαιώσει την αξιοπιστία και τη χρησιμότητά του στην αξιολόγηση της κοινωνικής προσαρμογής παιδιών και εφήβων.

Ωστόσο, στο διαθέσιμο υλικό δεν αναφέρονται συγκεκριμένοι αριθμητικοί δείκτες αξιοπιστίας ή εγκυρότητας, όπως τιμές Cronbach’s α, συντελεστές επαναληπτικής αξιοπιστίας ή δείκτες επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης. Επομένως, δεν είναι επιστημονικά ορθό να παρουσιαστούν συγκεκριμένες ψυχομετρικές τιμές χωρίς τεκμηρίωση από τις πρωτότυπες μελέτες επικύρωσης.

Βαθμονόμηση

Η κλίμακα LASDQ-24 αποτελείται από 24 ερωτήσεις, οι οποίες βαθμολογούνται σε πενταβάθμια κλίμακα Likert με τις επιλογές: Πάντα αληθές, Αληθές τις περισσότερες φορές, Μερικές φορές αληθές, Σπάνια αληθές και Καθόλου αληθές. Οι επιμέρους απαντήσεις αθροίζονται ώστε να προκύψει η συνολική βαθμολογία της κλίμακας, η οποία χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του επιπέδου μοναξιάς και κοινωνικής δυσαρέσκειας του συμμετέχοντα. Υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες αντιστοιχούν σε μεγαλύτερη μοναξιά και χαμηλότερη κοινωνική ικανοποίηση.

Βιβλιογραφία

Asher, S. R., Hymel, S., & Renshaw, P. D. (1984). Loneliness in children. Child Development, 55(4), 1456–1464.

Asher, S. R., & Wheeler, V. A. (1985). Children’s loneliness: A comparison of rejected and neglected peer status. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 53(4), 500–505.

Cassidy, J., & Asher, S. R. (1992). Loneliness and peer relations in young children. Child Development, 63, 350–365.