Έρευνα Μαθητών Παραγόντων Κινδύνου [SSRFPA-126]
Περιγραφή
Η Έρευνα Μαθητών Παραγόντων Κινδύνου (Student Survey of Risk Factors – SSORF-126) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση των παραγόντων κινδύνου που επηρεάζουν τη σχολική, κοινωνική και προσωπική ζωή μαθητών και φοιτητών. Το εργαλείο αποτελείται από 126 ερωτήσεις, οι οποίες διερευνούν ένα ευρύ φάσμα παραγόντων που ενδέχεται να επηρεάσουν την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη, την ακαδημαϊκή πορεία και τη συνολική ευημερία των νέων.
Το SSORF-126 αξιολογεί πολλαπλές κατηγορίες παραγόντων κινδύνου, όπως οι ακαδημαϊκές δυσκολίες, οι κοινωνικές σχέσεις, οι οικογενειακές συνθήκες, οι συμπεριφορές υψηλού κινδύνου και οι συναισθηματικοί παράγοντες. Ειδικότερα, διερευνά ζητήματα που σχετίζονται με μαθησιακές δυσκολίες, χαμηλή σχολική επίδοση, προβλήματα στις σχέσεις με συνομηλίκους, σχολικό εκφοβισμό, κοινωνική απομόνωση, οικογενειακό στρες, οικονομικές δυσκολίες, επιθετική συμπεριφορά, χρήση ουσιών, άγχος, κατάθλιψη και χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Στόχος
Βασικός στόχος του SSORF-126 είναι η αναγνώριση και η κατανόηση των παραγόντων κινδύνου που επηρεάζουν τη σχολική επίδοση, την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και την ευημερία μαθητών και φοιτητών. Το εργαλείο χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό παιδιών και εφήβων που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ακαδημαϊκών ή ψυχοκοινωνικών δυσκολιών, καθώς και για την παροχή επιστημονικών δεδομένων που υποστηρίζουν τον σχεδιασμό προληπτικών και θεραπευτικών παρεμβάσεων στο σχολικό περιβάλλον.
Παράλληλα, το SSORF-126 αξιοποιείται στην εκπαιδευτική και ψυχολογική έρευνα για τη μελέτη της επίδρασης των παραγόντων κινδύνου στη συνολική ανάπτυξη, τη σχολική προσαρμογή και την ψυχολογική ευημερία των μαθητών.
Δομή και χαρακτηριστικά της κλίμακας
Το SSORF-126 αποτελείται από 126 ερωτήσεις, οι οποίες καλύπτουν πέντε βασικούς τομείς παραγόντων κινδύνου. Οι τομείς αυτοί περιλαμβάνουν τους ακαδημαϊκούς παράγοντες, τους κοινωνικούς παράγοντες, τους οικογενειακούς παράγοντες, τις συμπεριφορικές συνήθειες και τους συναισθηματικούς παράγοντες. Μέσω της πολυδιάστατης αυτής δομής παρέχεται μια ολοκληρωμένη εικόνα των συνθηκών που ενδέχεται να επηρεάζουν τη λειτουργικότητα και την ανάπτυξη των νέων.
Το διαθέσιμο υλικό δεν αναφέρει τη μορφή της κλίμακας απαντήσεων (Likert ή άλλη μορφή), ούτε το εύρος των επιμέρους βαθμολογιών, και συνεπώς οι πληροφορίες αυτές δεν μπορούν να παρουσιαστούν.
Ανάλυση και χρήση των δεδομένων
Η ανάλυση των δεδομένων του SSORF-126 περιλαμβάνει την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των υποκλιμάκων μέσω του δείκτη Cronbach’s α, καθώς και τη χρήση παραγοντικής ανάλυσης για την αναγνώριση των βασικών παραγόντων κινδύνου που αναδεικνύονται από τις απαντήσεις των συμμετεχόντων.
Παράλληλα, εφαρμόζονται στατιστικές αναλύσεις για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ των παραγόντων κινδύνου και άλλων μεταβλητών, όπως η ακαδημαϊκή επίδοση και η ψυχολογική ευημερία. Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη προγραμμάτων πρόληψης, την εφαρμογή παρεμβάσεων σε σχολικές μονάδες και την υποστήριξη εκπαιδευτικών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη διαχείριση μαθητών υψηλού κινδύνου.
Εγκυρότητα και αξιοπιστία
Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, η αξιοπιστία του SSORF-126 αξιολογείται μέσω της ανάλυσης αξιοπιστίας και του δείκτη Cronbach’s α, προκειμένου να διαπιστωθεί η εσωτερική συνέπεια των επιμέρους υποκλιμάκων. Η εγκυρότητα της κλίμακας υποστηρίζεται μέσω επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης (Confirmatory Factor Analysis – CFA), η οποία χρησιμοποιείται για την επιβεβαίωση της δομής των διαστάσεων και της εγκυρότητας των μετρήσεων.
Επιπλέον, αναφέρεται ότι πραγματοποιείται διασταυρούμενη επικύρωση (cross-validation) σε διαφορετικούς μαθητικούς πληθυσμούς, με στόχο τη διασφάλιση της γενικευσιμότητας των αποτελεσμάτων. Ωστόσο, το διαθέσιμο υλικό δεν παραθέτει συγκεκριμένες αριθμητικές τιμές Cronbach’s α ή δείκτες προσαρμογής των επιβεβαιωτικών παραγοντικών αναλύσεων, γεγονός που δεν επιτρέπει την παρουσίαση συγκεκριμένων ψυχομετρικών δεικτών.
Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση
Η διαδικασία βαθμονόμησης του SSORF-126 βασίζεται στην αξιολόγηση της εσωτερικής συνέπειας των επιμέρους υποκλιμάκων, στην εφαρμογή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης και στη διασταυρούμενη επικύρωση των αποτελεσμάτων σε διαφορετικούς πληθυσμούς μαθητών.
Το διαθέσιμο υλικό δεν παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη μορφή της κλίμακας βαθμολόγησης, το εύρος των συνολικών βαθμολογιών, τις τιμές αποκοπής (cut-off scores) ή την ερμηνεία των επιμέρους σκορ. Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες της επίσημης έκδοσης του εργαλείου.
Βιβλιογραφία
Jessor, R., Turbin, M. S., & Costa, F. M. (1998). Protective factors in adolescent health behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 75(3), 788–800.
Hawkins, J. D., Catalano, R. F., & Miller, J. Y. (1992). Risk and protective factors for alcohol and other drug problems in adolescence and early adulthood: Implications for substance abuse prevention. Psychological Bulletin, 112(1), 64–105.
Arthur, M. W., Hawkins, J. D., Pollard, J. A., Catalano, R. F., & Baglioni, A. J. (2002). Measuring risk and protective factors for substance use, delinquency, and other adolescent problem behaviors. Evaluation Review, 26(6), 575–601.