Περιγραφή

Το Trait Emotional Intelligence Questionnaire – Child Form [TEIQue-CF] αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο που σχεδιάστηκε για την αξιολόγηση της συναισθηματικής νοημοσύνης ως χαρακτηριστικού (Trait Emotional Intelligence – Trait EI) σε παιδιά ηλικίας περίπου 8 έως 12 ετών.

Η συναισθηματική νοημοσύνη ως χαρακτηριστικό αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται τις συναισθηματικές τους ικανότητες και, γενικότερα, στις αυτοαντιλήψεις τους σχετικά με τον συναισθηματικό τους κόσμο. Η συγκεκριμένη προσέγγιση διαφοροποιείται από τα μοντέλα που αντιμετωπίζουν τη συναισθηματική νοημοσύνη ως γνωστική ικανότητα και αξιολογείται μέσω αυτοαναφοράς.

Η παιδική έκδοση του TEIQue έχει διαμορφωθεί έτσι ώστε η γλώσσα και το περιεχόμενο των ερωτήσεων να είναι κατάλληλα για παιδιά, επιτρέποντας τη συστηματική διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνονται και διαχειρίζονται τις συναισθηματικές και κοινωνικές τους εμπειρίες.

Στόχος

Βασικός στόχος του TEIQue-CF είναι η συνολική αξιολόγηση της συναισθηματικής νοημοσύνης ως χαρακτηριστικού κατά την παιδική ηλικία.

Μέσω του ερωτηματολογίου μπορούν να διερευνηθούν ατομικές διαφοροποιήσεις στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά αντιλαμβάνονται τη συναισθηματική τους λειτουργία και ανταποκρίνονται σε διαφορετικές κοινωνικές και διαπροσωπικές καταστάσεις.

Οι βαθμολογίες μπορούν επίσης να εξεταστούν σε σχέση με μεταβλητές που αφορούν την ψυχολογική ευεξία, τις σχέσεις με τους συνομηλίκους, την κοινωνική προσαρμογή και τη σχολική εμπειρία.

Η αξιολόγηση μπορεί να προσφέρει χρήσιμα ερευνητικά δεδομένα για την καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που συνδέονται με τη συναισθηματική ανάπτυξη κατά την παιδική ηλικία.

Ανάλυση

Η ανάλυση των δεδομένων του TEIQue-CF μπορεί αρχικά να περιλαμβάνει τον υπολογισμό περιγραφικών στατιστικών μέτρων, όπως ο μέσος όρος, η τυπική απόκλιση, η διάμεσος και το εύρος των βαθμολογιών.

Η εξέταση της κατανομής των απαντήσεων επιτρέπει την αρχική αποτύπωση των επιπέδων συναισθηματικής νοημοσύνης ως χαρακτηριστικού στο εξεταζόμενο δείγμα.

Οι βαθμολογίες μπορούν στη συνέχεια να εξεταστούν σε συνδυασμό με κοινωνικοδημογραφικές, εκπαιδευτικές ή ψυχολογικές μεταβλητές, ανάλογα με τους στόχους της εκάστοτε έρευνας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διερεύνηση της σχέσης της συναισθηματικής νοημοσύνης ως χαρακτηριστικού με τις σχέσεις μεταξύ συνομηλίκων, την προσαρμογή στο σχολικό περιβάλλον και διαφορετικούς δείκτες ψυχοκοινωνικής λειτουργίας.

Βαθμολόγηση

Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, τα παιδιά απαντούν στις δηλώσεις του TEIQue-CF μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert, από 1 = «Διαφωνώ απόλυτα» έως 5 = «Συμφωνώ απόλυτα».

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες της έκδοσης του εργαλείου που χρησιμοποιείται. Όπου υπάρχουν αντίστροφα διατυπωμένα στοιχεία, απαιτείται η κατάλληλη ανακωδικοποίησή τους πριν από τον υπολογισμό των αντίστοιχων βαθμολογιών.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει να βασίζεται στη δομή και στις επίσημες οδηγίες βαθμολόγησης του TEIQue-CF. Δεν είναι σκόπιμη η δημιουργία αυθαίρετων κατηγοριών «χαμηλής», «μέτριας» ή «υψηλής» συναισθηματικής νοημοσύνης όταν δεν υπάρχουν κατάλληλα κανονιστικά δεδομένα ή τεκμηριωμένα όρια για τον πληθυσμό που εξετάζεται.

Στατιστική Ανάλυση

Η στατιστική επεξεργασία του TEIQue-CF μπορεί να περιλαμβάνει τόσο περιγραφικές όσο και επαγωγικές τεχνικές.

Η εσωτερική συνέπεια των βαθμολογιών μπορεί να αξιολογηθεί μέσω κατάλληλων δεικτών αξιοπιστίας, όπως ο συντελεστής Cronbach’s α.

Για τη διερεύνηση της σχέσης της συναισθηματικής νοημοσύνης με άλλες ποσοτικές μεταβλητές μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατάλληλοι συντελεστές συσχέτισης. Οι αναλύσεις αυτές μπορούν να εξετάσουν, για παράδειγμα, τη σχέση με δείκτες ψυχολογικής ευεξίας, κοινωνικής προσαρμογής ή σχολικής λειτουργίας.

Όταν το ερευνητικό ενδιαφέρον αφορά διαφορές μεταξύ ομάδων παιδιών, μπορούν να εφαρμοστούν οι κατάλληλες παραμετρικές ή μη παραμετρικές δοκιμασίες.

Σε περισσότερο σύνθετους ερευνητικούς σχεδιασμούς μπορούν να χρησιμοποιηθούν μοντέλα παλινδρόμησης ή άλλες πολυμεταβλητές τεχνικές για τη διερεύνηση της σχέσης της συναισθηματικής νοημοσύνης ως χαρακτηριστικού με διαφορετικές ψυχοκοινωνικές ή εκπαιδευτικές εκβάσεις.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του TEIQue-CF αφορά τη διερεύνηση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας των βαθμολογιών που προκύπτουν από τη χρήση του.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να εξεταστεί προκειμένου να αξιολογηθεί η συνοχή των στοιχείων του ερωτηματολογίου.

Η εγκυρότητα κατασκευής μπορεί να διερευνηθεί μέσω της σχέσης των βαθμολογιών του TEIQue-CF με άλλες θεωρητικά συναφείς ψυχολογικές και κοινωνικές μεταβλητές.

Όταν το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του δείγματος το επιτρέπουν, μπορεί επίσης να εξεταστεί η δομή του εργαλείου με κατάλληλες τεχνικές παραγοντικής ανάλυσης.

Σε περίπτωση μετάφρασης ή πολιτισμικής προσαρμογής του TEIQue-CF είναι σημαντικό να επανεξετάζονται οι ψυχομετρικές ιδιότητες της συγκεκριμένης έκδοσης στον νέο πληθυσμό.

Εφαρμογές

Το Trait Emotional Intelligence Questionnaire – Child Form [TEIQue-CF] μπορεί να αξιοποιηθεί στην αναπτυξιακή, εκπαιδευτική και ψυχολογική έρευνα για τη διερεύνηση της συναισθηματικής λειτουργίας των παιδιών.

Στο εκπαιδευτικό πλαίσιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη της σχέσης μεταξύ συναισθηματικής νοημοσύνης και κοινωνικής προσαρμογής, σχέσεων με τους συνομηλίκους και σχολικών εμπειριών.

Μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί σε έρευνες που εξετάζουν την ψυχολογική ευεξία και διαφορετικές διαστάσεις της κοινωνικής και συναισθηματικής ανάπτυξης.

Η εφαρμογή του σε διαχρονικές μελέτες μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση της εξέλιξης της συναισθηματικής νοημοσύνης ως χαρακτηριστικού κατά τη μετάβαση από την παιδική ηλικία στην εφηβεία.

Παράλληλα, μπορεί να αξιοποιηθεί ερευνητικά για την αξιολόγηση προγραμμάτων κοινωνικής και συναισθηματικής ανάπτυξης, εφόσον ο σχεδιασμός της μελέτης και οι ψυχομετρικές ιδιότητες της χρησιμοποιούμενης έκδοσης υποστηρίζουν αυτή τη χρήση.

Είναι σημαντικό, ωστόσο, το TEIQue-CF να αντιμετωπίζεται ως εργαλείο αυτοαναφοράς της συναισθηματικής νοημοσύνης ως χαρακτηριστικού. Οι βαθμολογίες του αποτυπώνουν τις αντιλήψεις των παιδιών για τη συναισθηματική τους λειτουργία και δεν αποτελούν αντικειμενική δοκιμασία γνωστικής ικανότητας ούτε διαγνωστικό εργαλείο.

Βιβλιογραφία

Mavroveli, S., Petrides, K. V., Shove, C., & Whitehead, A. (2008). Investigation of the construct of trait emotional intelligence in children. European Child & Adolescent Psychiatry, 17(8), 516–526.

Petrides, K. V., Sangareau, Y., Furnham, A., & Frederickson, N. (2006). Trait emotional intelligence and children’s peer relations at school. Social Development, 15(3), 537–547.

Mikolajczak, M., Luminet, O., Leroy, C., & Roy, E. (2007). Psychometric properties of the Trait Emotional Intelligence Questionnaire (TEIQue): Factor structure, reliability, construct, and incremental validity in a French-speaking population. Journal of Personality Assessment, 88(3), 338–353.

Qualter, P., Gardner, K. J., Pope, D. J., Hutchinson, J. M., & Whiteley, H. E. (2012). Ability emotional intelligence, trait emotional intelligence, and academic success in British secondary schools: A 5-year longitudinal study. Learning and Individual Differences, 22(1), 83–91.

Petrides, K. V. (2009). Psychometric properties of the Trait Emotional Intelligence Questionnaire (TEIQue). In C. Stough, D. H. Saklofske, & J. D. A. Parker (Eds.), Assessing Emotional Intelligence: Theory, Research, and Applications (pp. 85–101). Springer.