Εργαλείο Πεποιθήσεων Αυτοαποτελεσματικότητας στη Διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών [STEBI-25]

Περιγραφή

Το Science Teaching Efficacy Belief Instrument [STEBI-25] αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση των πεποιθήσεων αυτοαποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών.

Η αυτοαποτελεσματικότητα αναφέρεται στις πεποιθήσεις του ατόμου σχετικά με την ικανότητά του να οργανώνει και να εκτελεί αποτελεσματικά τις ενέργειες που απαιτούνται για την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων. Στο εκπαιδευτικό πλαίσιο, αφορά την αντίληψη του εκπαιδευτικού για την ικανότητά του να υποστηρίζει τη μάθηση, να διαχειρίζεται τις απαιτήσεις της διδασκαλίας και να συμβάλλει θετικά στα μαθησιακά αποτελέσματα.

Στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών, οι σχετικές πεποιθήσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορούν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο εκπαιδευτικός προσεγγίζει το γνωστικό αντικείμενο, οργανώνει τη διδασκαλία και ανταποκρίνεται σε μαθησιακές δυσκολίες.

Το STEBI-25 επιτρέπει τη συστηματική διερεύνηση αυτών των πεποιθήσεων και προσφέρει τη δυνατότητα μελέτης τόσο της προσωπικής αποτελεσματικότητας στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών όσο και των προσδοκιών σχετικά με τα μαθησιακά αποτελέσματα.

Στόχος

Βασικός στόχος του STEBI-25 είναι η αξιολόγηση των πεποιθήσεων των εκπαιδευτικών για την αποτελεσματικότητά τους στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών.

Μέσω του εργαλείου μπορεί να διερευνηθεί ο βαθμός στον οποίο οι εκπαιδευτικοί αισθάνονται ικανοί να οργανώσουν και να εφαρμόσουν αποτελεσματικές διδακτικές πρακτικές, καθώς και οι πεποιθήσεις τους σχετικά με τη δυνατότητα της κατάλληλης διδασκαλίας να επηρεάζει θετικά τη μάθηση των μαθητών.

Η αξιολόγηση αυτών των πεποιθήσεων μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό περιοχών στις οποίες οι εκπαιδευτικοί εμφανίζουν μεγαλύτερη ή μικρότερη αυτοπεποίθηση και να προσφέρει χρήσιμα δεδομένα για τον σχεδιασμό κατάλληλων δράσεων επιμόρφωσης και επαγγελματικής ανάπτυξης.

Σε ερευνητικό επίπεδο, το STEBI-25 μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ αυτοαποτελεσματικότητας και χαρακτηριστικών όπως η διδακτική εμπειρία, η προηγούμενη εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες, οι διδακτικές πρακτικές και άλλες επαγγελματικές ή εκπαιδευτικές μεταβλητές.

Ανάλυση

Η βαθμολόγηση του STEBI-25 πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες της χρησιμοποιούμενης έκδοσης. Οι απαντήσεις καταγράφονται συνήθως μέσω κλίμακας τύπου Likert, η οποία αποτυπώνει τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας του συμμετέχοντα με τις επιμέρους δηλώσεις.

Η ανάλυση είναι σημαντικό να λαμβάνει υπόψη τις προβλεπόμενες διαστάσεις του εργαλείου και τις αντίστοιχες οδηγίες βαθμολόγησης.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί αρχικά να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά στοιχεία, όπως μέση τιμή, τυπική απόκλιση, διάμεσο, εύρος τιμών και κατανομή των βαθμολογιών.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να διερευνηθεί μέσω κατάλληλων δεικτών αξιοπιστίας, όπως ο συντελεστής Cronbach’s α ή ο McDonald’s ω.

Για τη διερεύνηση διαφορών μεταξύ ομάδων μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατάλληλοι παραμετρικοί ή μη παραμετρικοί στατιστικοί έλεγχοι. Ενδεικτικά, μπορούν να εξεταστούν διαφοροποιήσεις ανάλογα με την εκπαιδευτική εμπειρία, την προηγούμενη κατάρτιση στις Φυσικές Επιστήμες ή άλλα δημογραφικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά.

Αναλύσεις συσχέτισης και παλινδρόμησης μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με τις πεποιθήσεις αυτοαποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του STEBI-25 περιλαμβάνει τη διερεύνηση της αξιοπιστίας, της εγκυρότητας και της παραγοντικής δομής των βαθμολογιών του.

Η εσωτερική συνέπεια εξετάζει κατά πόσο τα στοιχεία που συγκροτούν τις επιμέρους διαστάσεις παρουσιάζουν επαρκή συνοχή. Η αξιοπιστία μπορεί επίσης να εξεταστεί μέσω επαναλαμβανόμενων μετρήσεων, όταν αυτό προβλέπεται από τον ερευνητικό σχεδιασμό.

Η εγκυρότητα κατασκευής μπορεί να διερευνηθεί μέσω διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, ώστε να εξεταστεί κατά πόσο τα δεδομένα υποστηρίζουν την προβλεπόμενη δομή του εργαλείου.

Η συγκλίνουσα εγκυρότητα μπορεί να εξεταστεί μέσω της σχέσης του STEBI-25 με θεωρητικά συναφείς κατασκευές, όπως η γενικότερη αυτοαποτελεσματικότητα των εκπαιδευτικών, ενώ η διακριτή εγκυρότητα επιτρέπει να διερευνηθεί η διαφοροποίησή του από συγγενείς αλλά εννοιολογικά διαφορετικές μεταβλητές.

Όταν το εργαλείο μεταφράζεται ή εφαρμόζεται σε διαφορετικό γλωσσικό, πολιτισμικό ή εκπαιδευτικό πλαίσιο, απαιτείται κατάλληλη διαδικασία μετάφρασης, πολιτισμικής προσαρμογής και νέας ψυχομετρικής αξιολόγησης.

Εφαρμογές

Το STEBI-25 μπορεί να αξιοποιηθεί στην εκπαιδευτική έρευνα και ειδικότερα στην έρευνα της διδακτικής των Φυσικών Επιστημών, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με τις πεποιθήσεις των εκπαιδευτικών για τις διδακτικές τους δυνατότητες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εφαρμογή του σε έρευνες που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ αυτοαποτελεσματικότητας και διδακτικών πρακτικών, επαγγελματικής εμπειρίας, κατάρτισης και στάσεων απέναντι στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών.

Μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί σε προγράμματα αρχικής εκπαίδευσης και επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, προκειμένου να διερευνηθούν οι πεποιθήσεις αυτοαποτελεσματικότητας πριν και μετά από συγκεκριμένες εκπαιδευτικές παρεμβάσεις.

Η επαναλαμβανόμενη χορήγηση του εργαλείου μπορεί να προσφέρει δεδομένα σχετικά με πιθανές μεταβολές στις πεποιθήσεις των εκπαιδευτικών κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους ανάπτυξης.

Σε επίπεδο εκπαιδευτικού σχεδιασμού, τα αποτελέσματα μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό περιοχών στις οποίες απαιτείται πρόσθετη επιμόρφωση ή υποστήριξη στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών.

Οι βαθμολογίες του STEBI-25 πρέπει να ερμηνεύονται ως δείκτες πεποιθήσεων αυτοαποτελεσματικότητας και όχι ως άμεση αντικειμενική μέτρηση της πραγματικής διδακτικής ικανότητας ή της επαγγελματικής επάρκειας ενός εκπαιδευτικού.

Βιβλιογραφία

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.

Riggs, I. M., & Enochs, L. G. (1990). Toward the development of an elementary teacher’s science teaching efficacy belief instrument. Science Education, 74(6), 625–637.

Tschannen-Moran, M., & Woolfolk Hoy, A. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783–805.