Κλίμακα Αποτελεσματικότητας Εκπαιδευτικών 1 [TES-22]
Περιγραφή
Η Teacher Efficacy Scale 1 [TES-22] αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο για την αξιολόγηση των πεποιθήσεων των εκπαιδευτικών σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους στο πλαίσιο της διδασκαλίας.
Η έννοια της αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού (teacher efficacy) αναφέρεται στις πεποιθήσεις που διαμορφώνει ο εκπαιδευτικός σχετικά με τη δυνατότητά του να επηρεάζει θετικά τη μάθηση και την εκπαιδευτική πορεία των μαθητών. Επομένως, η κλίμακα δεν αποτυπώνει άμεσα ή αντικειμενικά την ποιότητα της διδασκαλίας, αλλά τις αντιλήψεις και τις πεποιθήσεις του ίδιου του εκπαιδευτικού για την ικανότητά του να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του επαγγελματικού του ρόλου.
Η TES-22 συνδέεται με την κλασική προσέγγιση των Gibson και Dembo (1984) για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών και μπορεί να αξιοποιηθεί για τη διερεύνηση ατομικών διαφορών στις σχετικές πεποιθήσεις.
Θεωρητικό Υπόβαθρο
Η αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού αποτελεί σημαντική έννοια της εκπαιδευτικής ψυχολογίας και σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται τη δυνατότητά τους να επηρεάζουν τη μαθησιακή διαδικασία.
Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης προσέγγισης, ιδιαίτερη σημασία έχει η αντίληψη του εκπαιδευτικού σχετικά με την προσωπική του ικανότητα να επιτυγχάνει θετικά εκπαιδευτικά αποτελέσματα, αλλά και οι γενικότερες πεποιθήσεις του για τον βαθμό στον οποίο η διδασκαλία μπορεί να επηρεάσει τους μαθητές παρά την παρουσία εξωτερικών παραγόντων.
Η διερεύνηση αυτών των πεποιθήσεων επιτρέπει μια περισσότερο ολοκληρωμένη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται τον επαγγελματικό τους ρόλο και τη δυνατότητα παρέμβασής τους στη μαθησιακή διαδικασία.
Στόχος
Βασικός στόχος της TES-22 είναι η συστηματική αξιολόγηση της αντιλαμβανόμενης αποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών.
Μέσω της κλίμακας μπορεί να διερευνηθεί ο βαθμός στον οποίο οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι διαθέτουν τις απαραίτητες ικανότητες για να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της διδασκαλίας και να επηρεάζουν θετικά τη μαθησιακή εμπειρία των μαθητών τους.
Η αξιολόγηση μπορεί επίσης να συμβάλει στην αναγνώριση περιοχών στις οποίες οι εκπαιδευτικοί ενδέχεται να αισθάνονται μικρότερη επάρκεια και, κατά συνέπεια, να χρειάζονται πρόσθετη υποστήριξη ή επαγγελματική ανάπτυξη.
Σε οργανωσιακό επίπεδο, τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν ερευνητικά για τη μελέτη των αναγκών των εκπαιδευτικών και τον σχεδιασμό δράσεων επαγγελματικής ανάπτυξης.
Ανάλυση
Η ανάλυση των δεδομένων της TES-22 μπορεί αρχικά να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά μέτρα, όπως ο μέσος όρος, η τυπική απόκλιση, η διάμεσος και το εύρος των βαθμολογιών.
Η περιγραφική στατιστική επιτρέπει την αποτύπωση του επιπέδου αντιλαμβανόμενης αποτελεσματικότητας στο εξεταζόμενο δείγμα.
Οι βαθμολογίες μπορούν στη συνέχεια να εξεταστούν σε σχέση με δημογραφικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά, όπως η διδακτική εμπειρία ή άλλες μεταβλητές που προβλέπονται από τον εκάστοτε ερευνητικό σχεδιασμό.
Μπορούν επίσης να διερευνηθούν οι σχέσεις της αποτελεσματικότητας με άλλες μεταβλητές που αφορούν την επαγγελματική και εκπαιδευτική λειτουργία.
Βαθμολόγηση
Η TES-22 περιλαμβάνει δηλώσεις στις οποίες οι συμμετέχοντες απαντούν μέσω διαβαθμισμένης κλίμακας τύπου Likert.
Στο διαθέσιμο υλικό αναφέρεται ενδεικτικά η χρήση πενταβάθμιας κλίμακας, μέσω της οποίας αποτυπώνεται ο βαθμός συμφωνίας ή διαφωνίας του εκπαιδευτικού με τις επιμέρους δηλώσεις.
Η βαθμολόγηση πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες της συγκεκριμένης έκδοσης της TES-22. Όπου υπάρχουν αντίστροφα διατυπωμένα στοιχεία, απαιτείται η κατάλληλη ανακωδικοποίησή τους πριν από τον υπολογισμό των αντίστοιχων βαθμολογιών.
Η ερμηνεία πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τη δομή της έκδοσης που χρησιμοποιείται και να αποφεύγονται αυθαίρετες κατηγοριοποιήσεις σε «χαμηλή», «μέτρια» ή «υψηλή» αποτελεσματικότητα χωρίς κατάλληλα δεδομένα αναφοράς.
Στατιστική Ανάλυση
Η στατιστική επεξεργασία της TES-22 μπορεί να περιλαμβάνει τόσο περιγραφικές όσο και επαγωγικές τεχνικές.
Η εσωτερική συνέπεια της κλίμακας και των επιμέρους διαστάσεων, εφόσον αυτές υπολογίζονται, μπορεί να εξεταστεί μέσω κατάλληλων δεικτών αξιοπιστίας, όπως ο συντελεστής Cronbach’s α.
Για τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ της αποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών και άλλων ποσοτικών μεταβλητών μπορούν να εφαρμοστούν αναλύσεις συσχέτισης.
Για τη σύγκριση διαφορετικών ομάδων εκπαιδευτικών μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι κατάλληλες παραμετρικές ή μη παραμετρικές δοκιμασίες, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των δεδομένων.
Σε περισσότερο σύνθετους ερευνητικούς σχεδιασμούς μπορούν να εφαρμοστούν μοντέλα παλινδρόμησης ή άλλες πολυμεταβλητές τεχνικές για τη διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με διαφοροποιήσεις στις πεποιθήσεις αποτελεσματικότητας.
Ψυχομετρική Αξιολόγηση
Η ψυχομετρική αξιολόγηση της TES-22 αφορά τη διερεύνηση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας των βαθμολογιών της.
Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να εξεταστεί μέσω του συντελεστή Cronbach’s α ή άλλων κατάλληλων δεικτών αξιοπιστίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εγκυρότητα κατασκευής, καθώς είναι απαραίτητο να εξετάζεται κατά πόσο τα στοιχεία του εργαλείου αποτυπώνουν τις θεωρητικές διαστάσεις της αποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών.
Για τον σκοπό αυτό μπορούν να εφαρμοστούν τεχνικές διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, ανάλογα με τον ερευνητικό σχεδιασμό και το διαθέσιμο δείγμα.
Η εγκυρότητα μπορεί επίσης να διερευνηθεί μέσω της σχέσης των βαθμολογιών με άλλα θεωρητικά συναφή εργαλεία ή μεταβλητές.
Σε περίπτωση μετάφρασης και πολιτισμικής προσαρμογής της TES-22 είναι απαραίτητο να επανεξετάζονται η αξιοπιστία, η εγκυρότητα και η παραγοντική δομή της στον νέο πληθυσμό.
Εφαρμογές
Η Teacher Efficacy Scale 1 [TES-22] μπορεί να αξιοποιηθεί στην εκπαιδευτική έρευνα για τη διερεύνηση των πεποιθήσεων αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών διαφορετικών βαθμίδων και επιπέδων επαγγελματικής εμπειρίας.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μελέτες που εξετάζουν τη σχέση της αποτελεσματικότητας με χαρακτηριστικά της διδασκαλίας, του σχολικού περιβάλλοντος και της επαγγελματικής ανάπτυξης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση της σε έρευνες που εξετάζουν πιθανές διαφοροποιήσεις μεταξύ νέων και έμπειρων εκπαιδευτικών ή μεταξύ εκπαιδευτικών που εργάζονται σε διαφορετικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.
Η κλίμακα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί πριν και μετά από προγράμματα επιμόρφωσης ή επαγγελματικής ανάπτυξης, προκειμένου να διερευνηθούν πιθανές μεταβολές στις πεποιθήσεις των εκπαιδευτικών για την αποτελεσματικότητά τους.
Η TES-22 πρέπει, ωστόσο, να ερμηνεύεται ως εργαλείο μέτρησης της αντιλαμβανόμενης αποτελεσματικότητας και όχι ως αντικειμενικός δείκτης της πραγματικής διδακτικής επίδοσης ή της ποιότητας ενός εκπαιδευτικού.
Βιβλιογραφία
Gibson, S., & Dembo, M. H. (1984). Teacher efficacy: A construct validation. Journal of Educational Psychology, 76(4), 569–582.
Woolfolk, A. E., & Hoy, W. K. (1990). Prospective teachers’ sense of efficacy and beliefs about control. Journal of Educational Psychology, 82, 81–91.