Τεστ προσωπικότητας στενής σχέσης [CRPT-85]

Περιγραφή Κλίμακας

Το Close Relationship Personality Test (CRPT-85) είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο που αξιολογεί χαρακτηριστικά της προσωπικότητας τα οποία επηρεάζουν τη δημιουργία, τη διατήρηση και την ποιότητα των στενών διαπροσωπικών σχέσεων. Η κλίμακα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα σκέφτονται, αισθάνονται και συμπεριφέρονται απέναντι σε σημαντικούς άλλους, όπως ο/η σύντροφος, τα μέλη της οικογένειας και οι στενοί φίλοι.

Το εργαλείο βασίζεται στη σύγχρονη θεωρία της προσωπικότητας και της θεωρίας του δεσμού (Attachment Theory), αξιολογώντας χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την εμπιστοσύνη, τη συναισθηματική σταθερότητα, τη συνεργατικότητα, την υπευθυνότητα και την κοινωνική αλληλεπίδραση. Η κατανόηση αυτών των χαρακτηριστικών συμβάλλει στην ερμηνεία των διαπροσωπικών προτύπων, της συναισθηματικής εγγύτητας και των δυσκολιών που ενδέχεται να εμφανίζονται στις στενές σχέσεις.

Το CRPT-85 χρησιμοποιείται στην ψυχολογική αξιολόγηση, στη συμβουλευτική ζεύγους και οικογένειας, στην ψυχοθεραπεία, καθώς και σε ερευνητικά πρωτόκολλα που διερευνούν τη σύνδεση της προσωπικότητας με την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων, την ψυχική υγεία και την κοινωνική προσαρμογή.

Στόχος της Κλίμακας

Βασικός στόχος του CRPT-85 είναι η ολοκληρωμένη αξιολόγηση των χαρακτηριστικών προσωπικότητας που επηρεάζουν τη λειτουργία των στενών σχέσεων. Η κλίμακα επιτρέπει την αναγνώριση προτύπων συμπεριφοράς, τρόπων συναισθηματικής ανταπόκρισης και διαπροσωπικών δεξιοτήτων που συμβάλλουν είτε στη δημιουργία υγιών σχέσεων είτε στην εμφάνιση συγκρούσεων και δυσκολιών επικοινωνίας.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται για την υποστήριξη της κλινικής αξιολόγησης, τον σχεδιασμό εξατομικευμένων θεραπευτικών παρεμβάσεων και τη διερεύνηση της σχέσης της προσωπικότητας με την ικανοποίηση από τις σχέσεις, την ασφάλεια του δεσμού, τη συναισθηματική ρύθμιση και την ψυχολογική ευημερία. Παράλληλα, αποτελεί χρήσιμο μέσο σε ερευνητικές μελέτες που εξετάζουν τη δυναμική των στενών διαπροσωπικών σχέσεων.

Ψυχομετρικά Χαρακτηριστικά

Το CRPT-85 παρουσιάζει ικανοποιημένες ψυχομετρικές ιδιότητες για την αξιολόγηση χαρακτηριστικών προσωπικότητας στις στενές σχέσεις. Η αξιοπιστία του εξετάζεται μέσω των συντελεστών Cronbach’s α, McDonald’s ω και της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability), ενώ η εγκυρότητα κατασκευής διερευνάται με Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (Confirmatory Factor Analysis – CFA).

Η συγκλίνουσα εγκυρότητα αξιολογείται μέσω συσχετίσεων με εργαλεία που μετρούν τον δεσμό προσκόλλησης, την ενσυναίσθηση, την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων και τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας, ενώ η διακριτή εγκυρότητα εξετάζεται ως προς την ικανότητα της κλίμακας να διαφοροποιεί διακριτές διαστάσεις της σχεσιακής προσωπικότητας.

Βαθμονόμηση

Το CRPT-85 αποτελείται από 85 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούνται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert, σύμφωνα με τις οδηγίες της επίσημης έκδοσης του εργαλείου.

Οι ερωτήσεις οργανώνονται σε επιμέρους διαστάσεις που σχετίζονται με την εξωστρέφεια, τη συναισθηματική σταθερότητα, την εμπιστοσύνη, τη συνεργατικότητα και την υπευθυνότητα στις στενές σχέσεις. Οι επιμέρους βαθμολογίες αθροίζονται για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου προφίλ προσωπικότητας.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ισχυρότερη παρουσία του αντίστοιχου χαρακτηριστικού προσωπικότητας, ενώ η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται πάντοτε σε συνδυασμό με το θεωρητικό υπόβαθρο της κλίμακας και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του εξεταζόμενου πληθυσμού.

Ανάλυση Δεδομένων

Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων του CRPT-85 περιλαμβάνει περιγραφικές αναλύσεις με υπολογισμό μέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων, ασυμμετρίας και κύρτωσης για κάθε επιμέρους διάσταση και για τη συνολική βαθμολογία.

Η αξιοπιστία του εργαλείου εξετάζεται μέσω των συντελεστών Cronbach’s α, McDonald’s ω και της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων. Η δομική εγκυρότητα αξιολογείται με Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (CFA), ενώ η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα διερευνώνται μέσω συσχετίσεων με κλίμακες δεσμού προσκόλλησης, ενσυναίσθησης, χαρακτηριστικών προσωπικότητας, ποιότητας σχέσεων και ψυχολογικής ευεξίας.

Οι βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αναλύσεις συσχέτισης, συγκρίσεις ομάδων (t-test, ANOVA ή μη παραμετρικούς ελέγχους), γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, αναλύσεις διαμεσολάβησης και τροποποίησης (mediation–moderation analysis), καθώς και σε Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM) για τη διερεύνηση της επίδρασης της προσωπικότητας στην ποιότητα των στενών σχέσεων και στην ψυχοκοινωνική προσαρμογή.

Βιβλιογραφία

Davis, M. H. (1983). Measuring Individual Differences in Empathy: Evidence for a Multidimensional Approach. Journal of Personality and Social Psychology, 44(1), 113–126.

Brennan, K. A., Clark, C. L., & Shaver, P. R. (1998). Self-Report Measurement of Adult Attachment: An Integrative Overview. In J. A. Simpson & W. S. Rholes (Eds.), Attachment Theory and Close Relationships (pp. 46–76). Guilford Press.

Bartholomew, K., & Horowitz, L. M. (1991). Attachment Styles Among Young Adults: A Test of a Four-Category Model. Journal of Personality and Social Psychology, 61(2), 226–244.

Feeney, J. A., & Noller, P. (1990). Attachment Style as a Predictor of Adult Romantic Relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 58(2), 281–291.

Simpson, J. A., & Rholes, W. S. (Eds.). (1998). Attachment Theory and Close Relationships. Guilford Press.