Εργαλείο Ευαισθησίας στην Απιστία [SII-20]

 

Περιγραφή

Το Susceptibility to Infidelity Instrument (SII-20) αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της πιθανότητας ή της ευαισθησίας ενός ατόμου να εμπλακεί σε απιστία στο πλαίσιο μιας συντροφικής σχέσης. Το εργαλείο εξετάζει ψυχολογικούς, διαπροσωπικούς και συμπεριφορικούς παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με αυξημένη ή μειωμένη προδιάθεση για απιστία.

Η απιστία αποτελεί σύνθετο φαινόμενο και δεν μπορεί να ερμηνευτεί αποκλειστικά ως αποτέλεσμα ενός μεμονωμένου προσωπικού χαρακτηριστικού. Μπορεί να σχετίζεται με τη δυναμική της σχέσης, την προσωπική στάση απέναντι στη δέσμευση, την ικανοποίηση από τη σχέση, τις κοινωνικές επιρροές και τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στο περιβάλλον του ατόμου.

Η SII-20 προσφέρει τη δυνατότητα συστηματικής διερεύνησης αυτών των παραγόντων και μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες συντροφικών σχέσεων, κοινωνικής ψυχολογίας και οικογενειακής δυναμικής.

Θεωρητικό υπόβαθρο

Το θεωρητικό πλαίσιο της SII-20 συνδέεται με μοντέλα που εξετάζουν τη δέσμευση, την ικανοποίηση από τη σχέση και τις εναλλακτικές επιλογές που αντιλαμβάνεται ότι διαθέτει ένα άτομο.

Η πιθανότητα εμπλοκής σε απιστία μπορεί να επηρεάζεται από το επίπεδο συναισθηματικής και σεξουαλικής ικανοποίησης, από τη δύναμη της δέσμευσης προς τον σύντροφο, από προσωπικές αξίες και από κοινωνικούς κανόνες.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο μπορούν να διαδραματίζουν οι κοινωνικές επιρροές και οι περιστάσεις που αυξάνουν τις ευκαιρίες για εξωσχεσιακή εμπλοκή. Το διαθέσιμο υλικό αναφέρει ειδικότερα τέσσερις περιοχές ενδιαφέροντος: την προσωπική ηθική και τις αξίες, την ικανοποίηση και την επικοινωνία στη σχέση, τις κοινωνικές επιρροές και τις ευκαιρίες για απιστία.

Δομή και χαρακτηριστικά

Η SII-20 περιλαμβάνει 20 στοιχεία που αξιολογούν στάσεις, αντιλήψεις και συμπεριφορικούς παράγοντες σχετικούς με την απιστία.

Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, οι συμμετέχοντες απαντούν σε δηλώσεις μέσω πενταβάθμιας κλίμακας τύπου Likert, από 1 «Πολύ Διαφωνώ» έως 5 «Πολύ Συμφωνώ».

Οι θεματικές περιοχές που περιγράφονται περιλαμβάνουν την προσωπική ηθική και τις αξίες, την ποιότητα και την ικανοποίηση από τη σχέση, την κοινωνική επιρροή φίλων και του ευρύτερου περιβάλλοντος και τις περιστάσεις που ενδέχεται να αυξάνουν τις ευκαιρίες για απιστία.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση της SII-20 βασίζεται στην κωδικοποίηση των απαντήσεων στα επιμέρους στοιχεία και στον υπολογισμό συνολικών ή επιμέρους βαθμολογιών.

Τα δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση της σχέσης της ευαισθησίας στην απιστία με μεταβλητές όπως η ικανοποίηση από τη σχέση, η επικοινωνία, η δέσμευση, οι προσωπικές αξίες και οι κοινωνικές επιρροές.

Η εξέταση των επιμέρους περιοχών μπορεί να αποκαλύψει διαφορετικά προφίλ. Ένα άτομο μπορεί, για παράδειγμα, να παρουσιάζει υψηλή δέσμευση αλλά να βρίσκεται σε περιβάλλον που προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες ή κοινωνική αποδοχή εξωσχεσιακών συμπεριφορών.

Η SII-20 μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε διαχρονικές ή συγκριτικές μελέτες για τη διερεύνηση διαφορών μεταξύ ομάδων ή για την εξέταση μεταβολών σε στάσεις και αντιλήψεις σχετικά με την απιστία.

Ψυχομετρικές ιδιότητες

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της SII-20 θα πρέπει να περιλαμβάνει τον έλεγχο της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας των βαθμολογιών.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να εξεταστεί μέσω του Cronbach‘s α και συμπληρωματικά μέσω του McDonald‘s ω. Η αξιοπιστία είναι σκόπιμο να εξετάζεται τόσο για τη συνολική κλίμακα όσο και για τις επιμέρους διαστάσεις, εφόσον αυτές χρησιμοποιούνται ξεχωριστά.

Η δομική εγκυρότητα μπορεί να διερευνηθεί μέσω Διερευνητικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Confirmatory Factor Analysis – CFA), προκειμένου να εξεταστεί αν τα 20 στοιχεία οργανώνονται στις θεωρητικά αναμενόμενες περιοχές.

Η συγκλίνουσα εγκυρότητα μπορεί να διερευνηθεί μέσω συσχετίσεων με μετρήσεις δέσμευσης, ικανοποίησης από τη σχέση και στάσεων απέναντι στην απιστία.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση της SII-20 πραγματοποιείται με βάση τις απαντήσεις στα 20 στοιχεία. Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, μπορούν να υπολογιστούν βαθμολογίες για τις επιμέρους κατηγορίες και μια συνολική βαθμολογία ευαισθησίας στην απιστία.

Το αρχείο αναφέρει κατηγορίες χαμηλής, μέτριας και υψηλής ευαισθησίας στην απιστία. Ωστόσο, δεν παρέχει συγκεκριμένα αριθμητικά όρια για αυτές τις κατηγορίες. Για τον λόγο αυτό, δεν είναι ασφαλές να χρησιμοποιηθούν συγκεκριμένα cut-off χωρίς πρόσθετη τεκμηρίωση από την πρωτογενή πηγή ή το επίσημο εγχειρίδιο.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει μέσο όρο, διάμεσο, τυπική απόκλιση και κατανομή των βαθμολογιών. Οι σχέσεις με άλλες συνεχείς μεταβλητές μπορούν να διερευνηθούν μέσω Pearson ή Spearman.

Οι διαφορές μεταξύ ομάδων μπορούν να εξεταστούν με Student’s t-test, ANOVA ή αντίστοιχες μη παραμετρικές μεθόδους. Σε περισσότερο σύνθετες έρευνες μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολλαπλή παλινδρόμηση, λογιστική παλινδρόμηση ή Δομικά Μοντέλα Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM).

Στόχος και εφαρμογές στην έρευνα

Βασικός στόχος της SII-20 είναι η παροχή μιας συστηματικής μέτρησης της ευαισθησίας στην απιστία και η διερεύνηση των παραγόντων που μπορεί να συνδέονται με μεγαλύτερη πιθανότητα εξωσχεσιακής εμπλοκής.

Στην έρευνα των συντροφικών σχέσεων, η κλίμακα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη της σχέσης μεταξύ απιστίας, δέσμευσης, ικανοποίησης, επικοινωνίας και κοινωνικών επιρροών.

Στη συμβουλευτική ζεύγους, τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν μόνο συμπληρωματικά για την κατανόηση στάσεων και παραγόντων που επηρεάζουν τη σταθερότητα της σχέσης και όχι για την πρόβλεψη με βεβαιότητα της μελλοντικής συμπεριφοράς ενός ατόμου.

Η SII-20 δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο και δεν μπορεί να καθορίσει αν ένα άτομο θα εμπλακεί πράγματι σε απιστία. Αποτυπώνει στάσεις και παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με αυξημένη ή μειωμένη ευαισθησία και πρέπει να ερμηνεύεται στο πλαίσιο της συνολικής δυναμικής της σχέσης.

Βιβλιογραφία

Drigotas, S. M., Safstrom, C. A., & Gentilia, T. (1999). An investment model prediction of dating infidelity. Journal of Personality and Social Psychology, 77(3), 509–524.

Blow, A. J., & Hartnett, K. (2005). Infidelity in committed relationships II: A substantive review. Journal of Marital and Family Therapy, 31(2), 217–233.

Treas, J., & Giesen, D. (2000). Sexual infidelity among married and cohabiting Americans. Journal of Marriage and Family, 62(1), 48–60.

Mark, K. P., Garcia, J. R., & Fisher, H. E. (2015). Perceived emotional and sexual satisfaction across relationship status, type, and duration. Archives of Sexual Behavior, 44(6), 1591–1603.