Γονικές Στάσεις Απέναντι στη Χρήση Ουσιών – Seattle Social Development Project [PATDU]

Περιγραφή

Το Parental Attitudes Toward Drug Use (PATDU) αποτελεί μέτρο που εντάσσεται στο πλαίσιο του Seattle Social Development Project (SSDP) και εστιάζει στην αξιολόγηση των στάσεων και αντιλήψεων των γονέων σχετικά με τη χρήση ουσιών από παιδιά και εφήβους.

Οι γονικές στάσεις απέναντι στη χρήση ουσιών αποτελούν σημαντική διάσταση του οικογενειακού περιβάλλοντος, καθώς η αποδοχή ή η αποδοκιμασία συγκεκριμένων συμπεριφορών μπορεί να συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο οι έφηβοι αντιλαμβάνονται τους σχετικούς κοινωνικούς κανόνες, τους κινδύνους και τα όρια της συμπεριφοράς τους.

Το PATDU μπορεί να αξιοποιηθεί στο πλαίσιο μελετών που διερευνούν την επίδραση της οικογένειας στην ανάπτυξη συμπεριφορών σχετικών με τη χρήση ουσιών, καθώς και τη σχέση μεταξύ γονικών στάσεων, γονικής επίβλεψης και συμπεριφοράς των εφήβων.

Στόχος

Βασικός στόχος του PATDU είναι η αποτύπωση των γονικών στάσεων απέναντι στη χρήση ουσιών και η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο αυτές μπορούν να σχετίζονται με τις στάσεις και τις συμπεριφορές των παιδιών και των εφήβων.

Η αξιολόγηση μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση του οικογενειακού πλαισίου μέσα στο οποίο αναπτύσσονται συμπεριφορές χρήσης ουσιών και να υποστηρίξει την αναγνώριση προστατευτικών παραγόντων ή παραγόντων κινδύνου.

Παράλληλα, τα δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης και πρώιμης παρέμβασης, ιδιαίτερα εκείνων που ενσωματώνουν την οικογένεια και τη γονική συμμετοχή.

Ανάλυση και Ερμηνεία

Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων του PATDU μπορεί να περιλαμβάνει αρχικά περιγραφικά στατιστικά στοιχεία, όπως μέσους όρους, τυπικές αποκλίσεις και κατανομές των απαντήσεων, ώστε να αποτυπωθεί το γενικό επίπεδο των γονικών στάσεων.

Ανάλογα με τον σχεδιασμό της έρευνας, μπορούν επίσης να εξεταστούν πιθανές διαφοροποιήσεις των στάσεων ως προς κοινωνικοδημογραφικά και οικογενειακά χαρακτηριστικά. Επιπλέον, μπορούν να διερευνηθούν συσχετίσεις μεταξύ των γονικών στάσεων και μεταβλητών που αφορούν τη συμπεριφορά, την κοινωνική προσαρμογή ή τη χρήση ουσιών από τους εφήβους.

Σε πολυπαραγοντικές ερευνητικές προσεγγίσεις, το PATDU μπορεί να ενσωματωθεί σε μοντέλα παλινδρόμησης ή άλλα κατάλληλα στατιστικά μοντέλα για τη διερεύνηση της ανεξάρτητης συμβολής των γονικών στάσεων, λαμβάνοντας υπόψη άλλους ατομικούς, οικογενειακούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Βαθμολόγηση

Η βαθμολόγηση πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες της συγκεκριμένης έκδοσης του εργαλείου που χρησιμοποιείται. Οι επιμέρους απαντήσεις μπορούν να συνδυάζονται, όπου αυτό προβλέπεται, ώστε να δημιουργείται συνολικός ή επιμέρους δείκτης γονικών στάσεων απέναντι στη χρήση ουσιών.

Κατά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η κατεύθυνση της βαθμολόγησης, ώστε να είναι σαφές εάν οι υψηλότερες τιμές αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερη αποδοχή ή μεγαλύτερη αποδοκιμασία της χρήσης ουσιών.

Δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται αυθαίρετα όρια ταξινόμησης σε «χαμηλές» ή «υψηλές» γονικές στάσεις χωρίς τεκμηριωμένες τιμές αναφοράς για τον συγκεκριμένο πληθυσμό.

Αξιοπιστία και Εγκυρότητα

Σε ερευνητικές εφαρμογές συνιστάται η εξέταση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας της χρησιμοποιούμενης μορφής του PATDU, ιδιαίτερα όταν το εργαλείο εφαρμόζεται σε διαφορετικό γλωσσικό, πολιτισμικό ή κοινωνικό περιβάλλον.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να διερευνηθεί με κατάλληλους δείκτες αξιοπιστίας, ενώ η εγκυρότητα μπορεί να αξιολογηθεί μέσω της σχέσης των βαθμολογιών με θεωρητικά συναφείς μεταβλητές, όπως η γονική επίβλεψη, η οικογενειακή επικοινωνία, οι αντιλαμβανόμενοι οικογενειακοί κανόνες και οι συμπεριφορές χρήσης ουσιών.

Σε περίπτωση μετάφρασης ή πολιτισμικής προσαρμογής απαιτείται συστηματική διαδικασία γλωσσικής και ψυχομετρικής αξιολόγησης πριν από την ευρεία ερευνητική χρήση.

Εφαρμογές

Το PATDU μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιδημιολογικές, κοινωνικές, ψυχολογικές και εκπαιδευτικές έρευνες, καθώς και σε μελέτες πρόληψης της χρήσης ουσιών στους εφήβους.

Η αξιολόγηση των γονικών στάσεων μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ οικογενειακού περιβάλλοντος και συμπεριφοράς των νέων. Παράλληλα, μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τον σχεδιασμό οικογενειακών παρεμβάσεων που στοχεύουν στην ενίσχυση της επικοινωνίας, της επίβλεψης και της διαμόρφωσης σαφών οικογενειακών κανόνων σχετικά με τη χρήση ουσιών.

Το εργαλείο είναι καταλληλότερο για ερευνητική και πληθυσμιακή αξιολόγηση και τα αποτελέσματά του δεν θα πρέπει να ερμηνεύονται μεμονωμένα ως κλινική διάγνωση ή ως οριστική πρόβλεψη μελλοντικής χρήσης ουσιών.

Βιβλιογραφία

Hawkins JD, Catalano RF, Miller JY. Risk and protective factors for alcohol and other drug problems in adolescence and early adulthood: Implications for substance abuse prevention. Psychological Bulletin. 1992;112(1):64–105.

Catalano RF, Hawkins JD. The social development model: A theory of antisocial behavior. In: Hawkins JD, editor. Delinquency and Crime: Current Theories. Cambridge: Cambridge University Press; 1996. p. 149–197.

Hawkins JD, Kosterman R, Catalano RF, Hill KG, Abbott RD. Promoting positive adult functioning through social development intervention in childhood: Long-term effects from the Seattle Social Development Project. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine. 2005;159(1):25–31.

Hawkins JD, Oesterle S, Brown EC, Monahan KC, Abbott RD, Arthur MW, Catalano RF. Sustained decreases in risk exposure and youth problem behaviors after installation of the Communities That Care prevention system in a randomized trial. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine. 2012;166(2):141–148.