Περιγραφή

Η Trust Scale – Trust within Close Interpersonal Relationships [AQ-17] αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της εμπιστοσύνης στο πλαίσιο στενών διαπροσωπικών σχέσεων.

Η διαπροσωπική εμπιστοσύνη αναφέρεται στην προσδοκία ότι ένα σημαντικό πρόσωπο θα συμπεριφερθεί με αξιοπιστία, ειλικρίνεια και συνέπεια και ότι δεν θα εκμεταλλευτεί την ευαλωτότητα του ατόμου. Αποτελεί βασικό στοιχείο για τη δημιουργία και τη διατήρηση σταθερών και υποστηρικτικών σχέσεων.

Στις στενές σχέσεις, η εμπιστοσύνη συνδέεται με την αίσθηση ασφάλειας, την αξιοπιστία του άλλου προσώπου, την ειλικρινή επικοινωνία και την πεποίθηση ότι προσωπικές πληροφορίες ή συναισθήματα μπορούν να εκφραστούν χωρίς φόβο εκμετάλλευσης ή προδοσίας.

Η αξιολόγηση της εμπιστοσύνης παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην κοινωνική και συμβουλευτική ψυχολογία, καθώς σχετίζεται με την ποιότητα των σχέσεων, την οικειότητα, τη συνεργασία και τη διαχείριση των διαπροσωπικών συγκρούσεων.

Στόχος

Βασικός στόχος της AQ-17 είναι η ποσοτική αποτύπωση του βαθμού εμπιστοσύνης που βιώνει ένα άτομο στις στενές διαπροσωπικές του σχέσεις.

Η κλίμακα επιτρέπει τη διερεύνηση του κατά πόσο το άτομο αισθάνεται ότι μπορεί να βασιστεί σε σημαντικούς άλλους, να επικοινωνήσει ανοιχτά μαζί τους και να θεωρεί ότι οι σχέσεις του χαρακτηρίζονται από συνέπεια και αξιοπιστία.

Παράλληλα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη της σχέσης της εμπιστοσύνης με μεταβλητές όπως η ικανοποίηση από τις διαπροσωπικές σχέσεις, η συναισθηματική εγγύτητα, η κοινωνική υποστήριξη, η μοναξιά, η ποιότητα επικοινωνίας και η διαχείριση των συγκρούσεων.

Δομή της Κλίμακας

Η AQ-17 περιλαμβάνει 17 ερωτήματα ή δηλώσεις, μέσω των οποίων αποτυπώνονται διαφορετικές εκφάνσεις της εμπιστοσύνης στις στενές σχέσεις.

Τα ερωτήματα μπορούν να αφορούν την αντιλαμβανόμενη αξιοπιστία των σημαντικών άλλων, την αίσθηση ασφάλειας μέσα στη σχέση, την ειλικρίνεια, τη δυνατότητα συναισθηματικής έκφρασης και την προσδοκία υποστηρικτικής συμπεριφοράς.

Ανάλογα με την έκδοση του εργαλείου, η βαθμολογία μπορεί να αντιμετωπίζεται ως γενικός δείκτης διαπροσωπικής εμπιστοσύνης ή να εξετάζονται επιμέρους διαστάσεις, εφόσον αυτές υποστηρίζονται από την παραγοντική δομή της κλίμακας.

Βαθμονόμηση

Οι συμμετέχοντες απαντούν στις δηλώσεις χρησιμοποιώντας συνήθως κλίμακα τύπου Likert, εκφράζοντας τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους με κάθε πρόταση.

Η συνολική βαθμολογία μπορεί να υπολογίζεται μέσω του αθροίσματος ή του μέσου όρου των επιμέρους απαντήσεων, αφού προηγουμένως πραγματοποιηθεί αντίστροφη κωδικοποίηση των αρνητικά διατυπωμένων ερωτημάτων, εφόσον αυτή προβλέπεται από την έκδοση του εργαλείου.

Γενικά, υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν υψηλότερα επίπεδα εμπιστοσύνης στις στενές διαπροσωπικές σχέσεις, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες μπορεί να αντανακλούν αυξημένη επιφυλακτικότητα, δυσπιστία ή αβεβαιότητα απέναντι στους σημαντικούς άλλους.

Η ακριβής βαθμολόγηση και ερμηνεία πρέπει πάντοτε να βασίζεται στις οδηγίες της συγκεκριμένης έκδοσης της κλίμακας.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η αξιοπιστία της AQ-17 μπορεί να διερευνηθεί μέσω δεικτών εσωτερικής συνοχής, όπως ο Cronbach’s α και ο McDonald’s ω.

Η χρονική σταθερότητα της μέτρησης μπορεί να εξεταστεί μέσω της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test-retest reliability), όταν το ερευνητικό σχέδιο περιλαμβάνει περισσότερες από μία χρονικές στιγμές αξιολόγησης.

Η εγκυρότητα κατασκευής μπορεί να εξεταστεί μέσω διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης και μέσω της σχέσης της κλίμακας με συναφείς ψυχολογικές μεταβλητές.

Για παράδειγμα, υψηλότερα επίπεδα διαπροσωπικής εμπιστοσύνης αναμένεται να παρουσιάζουν σχέσεις με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τις σχέσεις, υψηλότερη αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη και μεγαλύτερη συναισθηματική εγγύτητα.

Εφαρμογές

Η Trust Scale – Trust within Close Interpersonal Relationships μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες κοινωνικής, συμβουλευτικής και αναπτυξιακής ψυχολογίας, καθώς και στη μελέτη οικογενειακών, φιλικών και συντροφικών σχέσεων.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση του ρόλου της εμπιστοσύνης στην ποιότητα και τη σταθερότητα των σχέσεων, στην επικοινωνία, στην κοινωνική υποστήριξη και στην επίλυση διαπροσωπικών συγκρούσεων.

Η κλίμακα μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί σε διαχρονικές μελέτες για την εξέταση μεταβολών στην εμπιστοσύνη ή στο πλαίσιο παρεμβάσεων που αποσκοπούν στη βελτίωση της επικοινωνίας και της ποιότητας των διαπροσωπικών σχέσεων.

Στατιστική Ανάλυση

Η βαθμολογία της AQ-17 μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ποσοτική μεταβλητή σε περιγραφικές και επαγωγικές στατιστικές αναλύσεις.

Αρχικά μπορούν να υπολογιστούν ο μέσος όρος, η τυπική απόκλιση, το εύρος και η κατανομή των βαθμολογιών. Η αξιοπιστία της κλίμακας μπορεί να εξεταστεί μέσω δεικτών εσωτερικής συνοχής.

Στη συνέχεια μπορούν να πραγματοποιηθούν συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών ομάδων και αναλύσεις συσχέτισης για τη διερεύνηση της σχέσης της εμπιστοσύνης με την ικανοποίηση από τις σχέσεις, την κοινωνική υποστήριξη, τη μοναξιά και άλλες ψυχοκοινωνικές μεταβλητές.

Σε περισσότερο σύνθετα ερευνητικά σχέδια μπορούν να εφαρμοστούν μοντέλα πολλαπλής παλινδρόμησης ή δομικών εξισώσεων, προκειμένου να διερευνηθούν οι παράγοντες που προβλέπουν την εμπιστοσύνη ή ο ρόλος της εμπιστοσύνης στην ποιότητα και τη λειτουργικότητα των διαπροσωπικών σχέσεων.

Σημαντική Διευκρίνιση

Η διαπροσωπική εμπιστοσύνη είναι πολυδιάστατη έννοια και μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος της σχέσης και το κοινωνικό πλαίσιο.

Για τον λόγο αυτό, τα αποτελέσματα της AQ-17 είναι σημαντικό να ερμηνεύονται σε σχέση με το πρόσωπο ή το είδος της στενής σχέσης που καλείται να αξιολογήσει ο συμμετέχων και όχι ως απόλυτος δείκτης της γενικότερης ικανότητάς του να εμπιστεύεται τους ανθρώπους.

Βιβλιογραφία

Rotter, J. B. (1967). A new scale for the measurement of interpersonal trust. Journal of Personality, 35(4), 651–665.

Rempel, J. K., Holmes, J. G., & Zanna, M. P. (1985). Trust in close relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 49(1), 95–112.

McAllister, D. J. (1995). Affect- and cognition-based trust as foundations for interpersonal cooperation in organizations. Academy of Management Journal, 38(1), 24–59.

Cramer, D. (2003). Advanced Quantitative Data Analysis. Open University Press.

Gillespie, N. A. (2003). Measuring trust in organizational research: Review and recommendations. Paper presented at the Academy of Management Conference, Seattle.