Κλίμακας Συμπεριφοράς Εύρεσης διαβεβαίωσης από τον Κορονοϊό [CRBS-5]

Περιγραφή Κλίμακας

Η Coronavirus Reassurance-Seeking Behaviors Scale (CRBS-5) είναι ένα σύντομο ψυχομετρικό εργαλείο που αναπτύχθηκε για την αξιολόγηση της συχνότητας με την οποία τα άτομα αναζητούν διαβεβαίωση σχετικά με πιθανή μόλυνση από τον COVID-19. Η κλίμακα δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας από τους Lee, Jobe, Mathis και Gibbons (2020), με σκοπό να μελετήσει μια συμπεριφορά που παρατηρήθηκε ιδιαίτερα συχνά σε άτομα με αυξημένο άγχος υγείας και κορονοφοβία.

Η αναζήτηση διαβεβαίωσης αποτελεί μια επαναλαμβανόμενη γνωστική και συμπεριφορική στρατηγική, κατά την οποία το άτομο αναζητά συνεχώς επιβεβαίωση από επαγγελματίες υγείας, συγγενείς, φίλους, μέσα ενημέρωσης ή διαδικτυακές πηγές ότι δεν έχει μολυνθεί ή ότι τα συμπτώματά του δεν είναι επικίνδυνα. Αν και αυτή η συμπεριφορά μπορεί να μειώνει προσωρινά το άγχος, η συστηματική επανάληψή της συχνά συνδέεται με τη διατήρηση και την ενίσχυση του άγχους, των καταναγκαστικών συμπεριφορών και της ψυχολογικής επιβάρυνσης.

Η CRBS-5 χρησιμοποιείται σε έρευνες ψυχικής υγείας, ψυχολογίας της υγείας, ψυχιατρικής, επιδημιολογίας και συμπεριφορικής ιατρικής, καθώς και στην αξιολόγηση των ψυχολογικών συνεπειών υγειονομικών κρίσεων και πανδημιών.

Στόχος της Κλίμακας

Βασικός στόχος της CRBS-5 είναι η ποσοτική αξιολόγηση της συμπεριφοράς αναζήτησης διαβεβαίωσης που σχετίζεται με τον COVID-19 και η διερεύνηση της σχέσης της με άλλους δείκτες ψυχολογικής δυσφορίας, όπως το άγχος, η κατάθλιψη, η κορονοφοβία, το άγχος θανάτου και η υπερβολική ενασχόληση με θέματα υγείας.

Η κλίμακα επιτρέπει στους ερευνητές και στους επαγγελματίες ψυχικής υγείας να εντοπίσουν άτομα που εμφανίζουν υπερβολικές συμπεριφορές αναζήτησης καθησύχασης, συμβάλλοντας στην έγκαιρη αναγνώριση δυσλειτουργικών προτύπων αντιμετώπισης και στον σχεδιασμό κατάλληλων ψυχολογικών παρεμβάσεων. Παράλληλα, χρησιμοποιείται για τη μελέτη των ψυχολογικών επιπτώσεων των πανδημιών και της επίδρασης της αβεβαιότητας στην ανθρώπινη συμπεριφορά.

Ψυχομετρικά Χαρακτηριστικά

Η CRBS-5 παρουσιάζει εξαιρετικές ψυχομετρικές ιδιότητες, με πολύ υψηλή εσωτερική συνοχή. Στην αρχική μελέτη ανάπτυξης του εργαλείου αναφέρθηκε Cronbach’s α = 0,90, γεγονός που υποδηλώνει υψηλή αξιοπιστία των μετρήσεων.

Η αξιοπιστία της κλίμακας μπορεί να εξεταστεί επιπλέον μέσω του McDonald’s ω και της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability). Η εγκυρότητα κατασκευής αξιολογείται με Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (Confirmatory Factor Analysis – CFA), ενώ η συγκλίνουσα εγκυρότητα τεκμηριώνεται μέσω ισχυρών συσχετίσεων με δείκτες άγχους για την υγεία, κορονοφοβίας, γενικευμένου άγχους, κατάθλιψης και ψυχαναγκαστικών συμπεριφορών.

Η διακριτή εγκυρότητα εξετάζεται μέσω της διαφοροποίησης της συμπεριφοράς αναζήτησης διαβεβαίωσης από άλλες μορφές άγχους και ψυχολογικής δυσφορίας, επιβεβαιώνοντας ότι η κλίμακα μετρά μια διακριτή γνωστική και συμπεριφορική κατασκευή.

Βαθμονόμηση

Η CRBS-5 αποτελείται από 5 ερωτήματα, τα οποία αξιολογούν τη συχνότητα συμπεριφορών αναζήτησης διαβεβαίωσης κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Οι απαντήσεις δίνονται σε πενταβάθμια κλίμακα Likert:

• 0 = Καθόλου
• 1 = Λίγες ημέρες
• 2 = Αρκετές ημέρες
• 3 = Πάνω από τις μισές ημέρες
• 4 = Σχεδόν κάθε ημέρα

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους απαντήσεων. Υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν μεγαλύτερη συχνότητα αναζήτησης διαβεβαίωσης και υψηλότερα επίπεδα άγχους που σχετίζονται με πιθανή νόσηση από τον COVID-19.

Ανάλυση Δεδομένων

Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων της CRBS-5 περιλαμβάνει περιγραφικές αναλύσεις με υπολογισμό μέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων, ασυμμετρίας και κύρτωσης για τη συνολική βαθμολογία.

Η αξιοπιστία εξετάζεται μέσω των συντελεστών Cronbach’s α, McDonald’s ω και της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων, ενώ η δομική εγκυρότητα αξιολογείται με Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (CFA). Η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα διερευνώνται μέσω συσχετίσεων με δείκτες κορονοφοβίας, άγχους υγείας, γενικευμένου άγχους, κατάθλιψης, ιδεοψυχαναγκαστικών συμπτωμάτων και ψυχολογικής ευημερίας.

Οι βαθμολογίες της κλίμακας μπορούν να αξιοποιηθούν σε αναλύσεις συσχέτισης, συγκρίσεις ομάδων (t-test, ANOVA ή μη παραμετρικούς ελέγχους), γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, αναλύσεις διαμεσολάβησης και τροποποίησης (mediation–moderation analysis), καθώς και σε Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM) για τη διερεύνηση των ψυχολογικών παραγόντων που επηρεάζουν τη συμπεριφορά αναζήτησης διαβεβαίωσης κατά τη διάρκεια υγειονομικών κρίσεων.

Βιβλιογραφία

Lee, S. A., Jobe, M. C., Mathis, A. A., & Gibbons, J. A. (2020). Incremental Validity of Coronaphobia: Coronavirus Anxiety Explains Depression, Generalized Anxiety, and Death Anxiety. Journal of Anxiety Disorders, 74, 102268.

Lee, S. A. (2020). Coronavirus Anxiety Scale: A Brief Mental Health Screener for COVID-19 Related Anxiety. Death Studies, 44(7), 393–401.

Taylor, S. (2019). The Psychology of Pandemics: Preparing for the Next Global Outbreak of Infectious Disease. Cambridge Scholars Publishing.

Asmundson, G. J. G., & Taylor, S. (2020). Coronaphobia Revisited: A State-of-the-Art on Pandemic-Related Fear, Anxiety, and Stress. Journal of Anxiety Disorders, 76, 102326.

Carleton, R. N. (2016). Fear of the Unknown: One Fear to Rule Them All? Journal of Anxiety Disorders, 41, 5–21.