Κλίμακα Αποδοχής Μύθων Ραπής του Illinois [IRMAS-67]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Αποδοχής Μύθων Βιασμού του Illinois (Illinois Rape Myth Acceptance Scale – IRMAS) αποτελεί ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο ψυχομετρικό εργαλείο που αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο τα άτομα αποδέχονται εσφαλμένες πεποιθήσεις, στερεότυπα και προκαταλήψεις σχετικά με τον βιασμό και τη σεξουαλική βία. Οι λεγόμενοι «μύθοι βιασμού» περιλαμβάνουν αντιλήψεις που δικαιολογούν, υποβαθμίζουν ή διαστρεβλώνουν τη φύση της σεξουαλικής βίας, μεταθέτουν την ευθύνη στο θύμα ή απαλλάσσουν τον δράστη από την ευθύνη των πράξεών του.

Η κλίμακα αναπτύχθηκε με σκοπό την αντικειμενική μέτρηση αυτών των στάσεων και χρησιμοποιείται ευρέως στην κοινωνική ψυχολογία, την εγκληματολογία, τη νομική ψυχολογία, τις επιστήμες υγείας, την εκπαίδευση και την έρευνα για την πρόληψη της έμφυλης και σεξουαλικής βίας. Τα αποτελέσματά της συμβάλλουν στην κατανόηση των κοινωνικών αντιλήψεων που επηρεάζουν τη θυματοποίηση, την αναζήτηση βοήθειας από τα θύματα και τη διαμόρφωση πολιτικών πρόληψης.

Στόχος

Βασικός στόχος της IRMAS είναι η αξιόπιστη αξιολόγηση του βαθμού αποδοχής μύθων που σχετίζονται με τον βιασμό και τη σεξουαλική βία. Η κλίμακα επιτρέπει την καταγραφή των αντιλήψεων που ενδέχεται να συμβάλλουν στη δικαιολόγηση της σεξουαλικής επιθετικότητας, στη μείωση της σοβαρότητας των περιστατικών και στην απόδοση ευθύνης στα θύματα.

Παράλληλα, χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό τομέων όπου απαιτούνται παρεμβάσεις ευαισθητοποίησης, για τη διερεύνηση της σχέσης των στάσεων αυτών με άλλες ψυχοκοινωνικές μεταβλητές και για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών και προληπτικών προγραμμάτων σχετικά με τη σεξουαλική βία.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της IRMAS πραγματοποιείται μέσω του υπολογισμού της συνολικής βαθμολογίας και, όπου προβλέπεται από την εκάστοτε έκδοση του εργαλείου, των επιμέρους υποκλιμάκων που αξιολογούν διαφορετικές κατηγορίες μύθων βιασμού. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερο βαθμό αποδοχής αυτών των πεποιθήσεων, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν περισσότερο τεκμηριωμένες και ευαισθητοποιημένες στάσεις απέναντι στη σεξουαλική βία.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά, αναλύσεις αξιοπιστίας, διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση, αναλύσεις συσχέτισης και συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών ομάδων με βάση δημογραφικά ή κοινωνικά χαρακτηριστικά. Επιπλέον, η κλίμακα χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση της σχέσης της αποδοχής μύθων βιασμού με στάσεις απέναντι στις γυναίκες, τον σεξισμό, την ενσυναίσθηση, τη γνώση γύρω από τη σεξουαλική βία και την αποτελεσματικότητα εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.

Εγκυρότητα

Η εγκυρότητα της IRMAS βασίζεται στη θεωρία των κοινωνικών στάσεων απέναντι στη σεξουαλική βία και έχει τεκμηριωθεί μέσω ερευνών που εξετάζουν τη δομική, συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα του εργαλείου. Η δομική εγκυρότητα μπορεί να διερευνηθεί μέσω διερευνητικής και επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, ενώ η συγκλίνουσα εγκυρότητα αξιολογείται μέσω των σχέσεων της κλίμακας με άλλες μετρήσεις σεξιστικών στάσεων, κοινωνικών στερεοτύπων και αντιλήψεων για τη σεξουαλική βία.

Ωστόσο, στο διαθέσιμο αρχείο δεν παρατίθενται συγκεκριμένοι ψυχομετρικοί δείκτες εγκυρότητας, όπως αποτελέσματα παραγοντικών αναλύσεων ή δείκτες προσαρμογής μοντέλων. Επομένως, δεν είναι δυνατή η παράθεση συγκεκριμένων αριθμητικών τιμών αποκλειστικά βάσει των διαθέσιμων στοιχείων.

Αξιοπιστία

Η αξιοπιστία της IRMAS αξιολογείται συνήθως μέσω της εσωτερικής συνέπειας των επιμέρους στοιχείων με χρήση του συντελεστή Cronbach’s α, καθώς και μέσω της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability) για την εκτίμηση της σταθερότητας των αποτελεσμάτων στον χρόνο.

Ωστόσο, στο διαθέσιμο υλικό δεν αναφέρονται συγκεκριμένες τιμές αξιοπιστίας, όπως συντελεστές Cronbach’s α ή δείκτες επαναληπτικής αξιοπιστίας. Για τον λόγο αυτό, οι σχετικές ψυχομετρικές πληροφορίες θα πρέπει να αναζητούνται στις πρωτότυπες μελέτες ανάπτυξης και επικύρωσης της κλίμακας.

Βαθμονόμηση

Οι συμμετέχοντες απαντούν στις δηλώσεις της IRMAS χρησιμοποιώντας κλίμακες συμφωνίας ή διαφωνίας τύπου Likert. Οι επιμέρους απαντήσεις αθροίζονται ώστε να προκύψει η συνολική βαθμολογία αποδοχής των μύθων βιασμού. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερο βαθμό αποδοχής λανθασμένων αντιλήψεων που δικαιολογούν ή υποβαθμίζουν τη σεξουαλική βία, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν αυξημένη ευαισθητοποίηση και μικρότερη αποδοχή τέτοιων στερεοτύπων.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται στο πλαίσιο του κοινωνικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος των συμμετεχόντων και να αξιοποιείται κυρίως για ερευνητικούς, εκπαιδευτικούς και προληπτικούς σκοπούς.

Βιβλιογραφία

Payne, D. L., Lonsway, K. A., & Fitzgerald, L. F. (1999). Rape Myth Acceptance: Exploration of Its Structure and Its Measurement Using the Illinois Rape Myth Acceptance Scale. Journal of Research in Personality, 33(1), 27–68.

Burt, M. R. (1980). Cultural Myths and Supports for Rape. Journal of Personality and Social Psychology, 38(2), 217–230.

Lonsway, K. A., & Fitzgerald, L. F. (1994). Rape Myths: In Review. Psychology of Women Quarterly, 18(2), 133–164.

McMahon, S., & Farmer, G. L. (2011). An Updated Measure for Assessing Subtle Rape Myths. Social Work Research, 35(2), 71–81.