Τεστ Προφορικής και Γραπτής Περιγραφής Σκηνών [OWSDT-12]
Περιγραφή Εργαλείου
Το Τεστ Προφορικής και Γραπτής Περιγραφής Σκηνών [ΤΠΓΠΣ] αποτελεί ένα εργαλείο αξιολόγησης γλωσσικών και αφηγηματικών δεξιοτήτων σε παιδιά ηλικίας 6–12 ετών. Σχεδιάστηκε με σκοπό την αξιολόγηση της ικανότητας χρονικής σειροθέτησης γεγονότων, της προφορικής και γραπτής έκφρασης, καθώς και επιμέρους γλωσσικών δεξιοτήτων που σχετίζονται με την παραγωγή περιγραφικού λόγου. Απευθύνεται κυρίως σε λογοθεραπευτές, εκπαιδευτικούς και ψυχολόγους που εργάζονται με παιδιά σχολικής ηλικίας.
Το εργαλείο αξιολογεί βασικές διαστάσεις της γλωσσικής ανάπτυξης, όπως η ικανότητα οργάνωσης της αφήγησης, ο λεξιλογικός πλούτος, η συντακτική ορθότητα και η περιγραφική ικανότητα του παιδιού.
Ανάπτυξη και Δομή Εργαλείου
Το ΤΠΓΠΣ αναπτύχθηκε το 2015 από την ερευνητική ομάδα της Μ. Μάνιου-Βακάλη και συνεργατών (Π. Πήτα, Κ. Ραμμίδης, Α. Παπαδοπούλου και Γ. Κιοσέογλου) στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Εκπαίδευσης.
Το εργαλείο αποτελείται από δύο εικονογραφημένα σενάρια. Το πρώτο αφορά μια σκηνή σε εστιατόριο και περιλαμβάνει τέσσερις επιμέρους εικόνες, ενώ το δεύτερο αφορά ένα περιστατικό παιδικού καβγά και περιλαμβάνει έξι σκηνές. Κάθε σενάριο αξιολογείται μέσα από τρεις βασικές διαδικασίες: τη σωστή σειροθέτηση των σκηνών, την προφορική περιγραφή και τη γραπτή περιγραφή του περιεχομένου.
Στόχος Εργαλείου
Ο κύριος στόχος του ΤΠΓΠΣ είναι η εκτίμηση της ικανότητας του παιδιού να οργανώνει και να εκφράζει πληροφορίες με λογική χρονική ακολουθία, τόσο στον προφορικό όσο και στον γραπτό λόγο. Μέσω της αξιολόγησης της περιγραφής σκηνών παρέχεται εικόνα για το επίπεδο ανάπτυξης των γλωσσικών δεξιοτήτων και της αφηγηματικής ικανότητας του παιδιού.
Το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό δυσκολιών στη γλωσσική έκφραση, στην κατανόηση χρονικών σχέσεων και στην οργάνωση αφηγηματικού λόγου, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό κατάλληλων εκπαιδευτικών ή θεραπευτικών παρεμβάσεων.
Βαθμονόμηση και Σύστημα Βαθμολόγησης
Η βαθμολόγηση του ΤΠΓΠΣ βασίζεται σε τρεις κύριες διαστάσεις αξιολόγησης. Η πρώτη αφορά τη σειροθέτηση των σκηνών, όπου αποδίδεται ένας βαθμός για κάθε σωστή τοποθέτηση εικόνας στη χρονική σειρά. Το μέγιστο σκορ εξαρτάται από το σενάριο και ανέρχεται σε 4 ή 6 βαθμούς αντίστοιχα.
Η δεύτερη και η τρίτη διάσταση αφορούν τη γλωσσική αξιολόγηση. Ο λεξιλογικός πλούτος εκτιμάται μέσω του αριθμού των λέξεων που χρησιμοποιεί το παιδί, ενώ η ποιότητα της περιγραφής αξιολογείται σε κλίμακα 0–2 και η συντακτική ορθότητα σε κλίμακα 0–3. Το συνολικό σκορ κάθε σεναρίου μπορεί να φτάσει έως τους 15 βαθμούς.
Στατιστική Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Τα αποτελέσματα του ΤΠΓΠΣ μπορούν να αναλυθούν ποσοτικά μέσω της συνολικής βαθμολογίας και των επιμέρους δεικτών, επιτρέποντας την αξιολόγηση διαφορετικών πτυχών της γλωσσικής επίδοσης. Η ανάλυση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη σύγκριση της επίδοσης παιδιών διαφορετικών ηλικιών ή εκπαιδευτικών χαρακτηριστικών, καθώς και για την παρακολούθηση της προόδου μετά από παρεμβάσεις.
Η αξιοποίηση των δεδομένων μπορεί να υποστηρίξει τη λήψη αποφάσεων σε εκπαιδευτικά και θεραπευτικά πλαίσια, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου απαιτείται αξιολόγηση γλωσσικών ή μαθησιακών δυσκολιών.
Ψυχομετρικά Χαρακτηριστικά
Το ΤΠΓΠΣ παρουσιάζει υψηλά επίπεδα αξιοπιστίας. Η συμφωνία μεταξύ αξιολογητών καταγράφεται με δείκτη κ=0,85, ενώ η αξιοπιστία επαναληπτικής μέτρησης παρουσιάζει συσχέτιση r=0,82 σε διάστημα τεσσάρων εβδομάδων.
Η εγκυρότητα του εργαλείου υποστηρίζεται από τη σημαντική συσχέτισή του με το TOLD-P:4 (r=0,78), καθώς και από την αξιολόγηση της περιεχομενικής εγκυρότητας από ομάδα πέντε ειδικών.
Οδηγίες Εφαρμογής
Για την εφαρμογή του ΤΠΓΠΣ απαιτούνται οι κάρτες των σκηνών και το ειδικό φύλλο καταγραφής των απαντήσεων. Ο χρόνος αξιολόγησης υπολογίζεται περίπου σε 15–20 λεπτά για κάθε σενάριο, ενώ η βαθμολόγηση πραγματοποιείται σύμφωνα με την τυποποιημένη κλίμακα αξιολόγησης του εργαλείου.
Βιβλιογραφία
Μάνιου-Βακάλη, Μ., Πήτα, Π., Ραμμίδης, Κ., Παπαδοπούλου, Α., & Κιοσέογλου, Γ. (2015). Ανάπτυξη και εφαρμογή του Τεστ Προφορικής και Γραπτής Περιγραφής Σκηνών στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Εκπαίδευσης.
Bishop, D. (2017). Studies on language assessment and narrative abilities in children.