Κλίμακα Αξιολόγησης Κινήτρων GalaMotives [GMAS-30]
Περιγραφή
Η Κλίμακα Αξιολόγησης Κινήτρων GalaMotives (ΚΑΚ-30) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για τη συστηματική αξιολόγηση των βασικών κινητήριων παραγόντων που επηρεάζουν την επαγγελματική, ακαδημαϊκή και προσωπική ανάπτυξη των ενηλίκων. Αναπτύχθηκε το 2020 από τους S. Gala και R. Motta με στόχο την αξιόπιστη καταγραφή των κυρίαρχων κινήτρων που διαμορφώνουν τη συμπεριφορά, τη λήψη αποφάσεων και την επίτευξη στόχων.
Η ΚΑΚ-30 απευθύνεται σε άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω, με ελάχιστο επίπεδο εκπαίδευσης το απολυτήριο Λυκείου, και χρησιμοποιείται σε πεδία όπως ο επαγγελματικός προσανατολισμός, η οργανωσιακή ψυχολογία, η διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού, η συμβουλευτική σταδιοδρομίας, το coaching και τα προγράμματα προσωπικής ανάπτυξης.
Το εργαλείο αποτελείται από 30 ερωτήματα, τα οποία απαντώνται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert, ενώ ο μέσος χρόνος συμπλήρωσής του κυμαίνεται μεταξύ 10 και 15 λεπτών.
Ανάλυση
Η ΚΑΚ-30 αξιολογεί τέσσερις βασικές διαστάσεις των ανθρώπινων κινήτρων:
- Κίνητρο Επίτευξης (Achievement Motivation – 8 ερωτήματα): αξιολογεί την επιθυμία του ατόμου να θέτει υψηλούς στόχους, να επιδιώκει την αριστεία και να επιτυγχάνει υψηλή απόδοση.
- Παράδειγμα δήλωσης: «Θέτω δύσκολους στόχους για τον εαυτό μου.»
- Κοινωνική Αναγνώριση (Social Recognition – 7 ερωτήματα): εξετάζει τη σημασία που αποδίδει το άτομο στην αναγνώριση, την αποδοχή και την επιβράβευση από τους άλλους.
- Παράδειγμα δήλωσης: «Δίνω αξία στο να αναγνωρίζομαι από τους άλλους.»
- Αυτονομία (Autonomy – 7 ερωτήματα): αξιολογεί την προτίμηση για ανεξαρτησία, προσωπικό έλεγχο και αυτοκαθορισμό κατά την εργασία και τη λήψη αποφάσεων.
- Παράδειγμα δήλωσης: «Προτιμώ να εργάζομαι ανεξάρτητα.»
- Εσωτερική Ικανοποίηση (Intrinsic Satisfaction – 8 ερωτήματα): μετρά τον βαθμό στον οποίο το άτομο παρακινείται από το προσωπικό νόημα, την ευχαρίστηση και την εσωτερική ικανοποίηση που αντλεί από τις δραστηριότητές του.
- Παράδειγμα δήλωσης: «Προτεραιοποιώ εργασίες που έχουν για μένα νόημα.»
Οι τέσσερις αυτές διαστάσεις συνθέτουν ένα ολοκληρωμένο προφίλ κινήτρων, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για την καλύτερη κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και της επαγγελματικής ανάπτυξης.
Στόχος
Κύριος στόχος της Κλίμακας Αξιολόγησης Κινήτρων GalaMotives είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αξιολόγηση των βασικών παραγόντων που κινητοποιούν το άτομο. Ειδικότερα, το εργαλείο επιδιώκει:
- να αξιολογήσει τη σχετική βαρύτητα διαφορετικών μορφών κινήτρων,
- να εντοπίσει το κυρίαρχο προφίλ παρακίνησης κάθε ατόμου,
- να υποστηρίξει τον επαγγελματικό προσανατολισμό, τη συμβουλευτική σταδιοδρομίας και την ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού,
- να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ κινήτρων, απόδοσης, λήψης αποφάσεων και προσωπικής ανάπτυξης,
- να συμβάλει στην επιστημονική έρευνα στους τομείς της οργανωσιακής, εκπαιδευτικής και συμβουλευτικής ψυχολογίας.
Βαθμολόγηση
Η ΚΑΚ-30 βαθμολογείται με κλίμακα Likert πέντε βαθμίδων, όπου οι απαντήσεις κυμαίνονται από 1 (Διαφωνώ Απόλυτα) έως 5 (Συμφωνώ Απόλυτα).
Οι βαθμολογίες υπολογίζονται ξεχωριστά για κάθε υποκλίμακα:
- Κίνητρο Επίτευξης: 8–40 βαθμοί
- Κοινωνική Αναγνώριση: 7–35 βαθμοί
- Αυτονομία: 7–35 βαθμοί
- Εσωτερική Ικανοποίηση: 8–40 βαθμοί
Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται με βάση το ποσοστό του μέγιστου δυνατού σκορ κάθε υποκλίμακας:
- 80–100%: Κυρίαρχος κινητήριος παράγοντας
- 60–79%: Ισχυρός κινητήριος παράγοντας
- 40–59%: Μέτρια επιρροή
- Κάτω από 40%: Χαμηλή κινητοποίηση
Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ισχυρότερα κίνητρα στη συγκεκριμένη διάσταση.
Στατιστική Ανάλυση
Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά
Η ΚΑΚ-30 παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλή αξιοπιστία. Οι δείκτες εσωτερικής συνοχής (Cronbach’s alpha) είναι:
- Κίνητρο Επίτευξης: α = .88
- Κοινωνική Αναγνώριση: α = .85
- Αυτονομία: α = .83
- Εσωτερική Ικανοποίηση: α = .87
Η αξιοπιστία επαναληπτικής μέτρησης (test–retest reliability) μετά από διάστημα τριών μηνών ανέρχεται σε r = .85, γεγονός που καταδεικνύει υψηλή σταθερότητα των αποτελεσμάτων.
Εγκυρότητα
Η κατασκευαστική εγκυρότητα επιβεβαιώνεται από μια τετραπαραγοντική δομή, η οποία παρουσιάζει πολύ καλή προσαρμογή στα δεδομένα (CFI = .93, RMSEA = .05).
Η κριτηριακή εγκυρότητα τεκμηριώνεται μέσω σημαντικών θετικών συσχετίσεων με αναγνωρισμένα εργαλεία αξιολόγησης των κινήτρων:
- Achievement Motivation Inventory (AMI): r = .68
- Career Decision Self-Efficacy Scale (CDSE): r = .62
Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η ΚΑΚ-30 αξιολογεί αποτελεσματικά τις βασικές διαστάσεις των κινήτρων και της επαγγελματικής αυτοαποτελεσματικότητας.
Εφαρμογή και Προϋποθέσεις
Η ΚΑΚ-30 απευθύνεται σε ενήλικες ηλικίας 18 ετών και άνω με τουλάχιστον απολυτήριο Λυκείου. Η χορήγηση και η ερμηνεία των αποτελεσμάτων συνιστάται να πραγματοποιούνται από επαγγελματίες με πτυχίο Ψυχολογίας ή ισοδύναμη επιστημονική κατάρτιση, καθώς και εξειδίκευση στην ψυχομετρική αξιολόγηση.
Βιβλιογραφία
Ελληνική Βιβλιογραφία
Παπαδόπουλος, Κ. (2021). Ψυχομετρικές Κλίμακες στην Εργασιακή Ψυχολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Ψυχολογίας.
Διεθνής Βιβλιογραφία
Gala, S., & Motta, R. (2020). The GalaMotives Model: A New Approach to Motivation Assessment. Journal of Applied Psychology, 15(3), 210–225.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2020). Intrinsic and Extrinsic Motivation from a Self-Determination Theory Perspective: Definitions, Theory, Practices, and Future Directions. Contemporary Educational Psychology, 61, 101860.
Schunk, D. H., Meece, J. R., & Pintrich, P. R. (2014). Motivation in Education: Theory, Research, and Applications (4η έκδ.). Pearson.
Kanfer, R., Frese, M., & Johnson, R. E. (2017). Motivation Related to Work: A Century of Progress. Journal of Applied Psychology, 102(3), 338–355.