Περιγραφή

Οι Attitudes Toward Dating Violence Scales (ATDVS-152) αποτελούν ένα ολοκληρωμένο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση των στάσεων, των πεποιθήσεων και των κοινωνικών αντιλήψεων σχετικά με τη βία στις σχέσεις ραντεβού. Οι κλίμακες διερευνούν τον βαθμό στον οποίο τα άτομα αποδέχονται, δικαιολογούν ή υποβαθμίζουν τη σοβαρότητα διαφόρων μορφών βίας μέσα σε ρομαντικές σχέσεις, συμβάλλοντας στην κατανόηση των γνωστικών και κοινωνικών παραγόντων που σχετίζονται με την εκδήλωση ή την ανοχή της βίας.

Η βία στις σχέσεις νέων αποτελεί σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας και έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο σωματικής, ψυχολογικής και σεξουαλικής κακοποίησης, καθώς και με σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής. Η αξιολόγηση των στάσεων απέναντι στη βία θεωρείται κρίσιμο στοιχείο τόσο για την πρόληψη όσο και για την ανάπτυξη αποτελεσματικών παρεμβάσεων.

Οι ATDVS-152 χρησιμοποιούνται σε έρευνες ψυχολογίας, εγκληματολογίας, κοινωνιολογίας, εκπαίδευσης, δημόσιας υγείας και κοινωνικής εργασίας, καθώς και στην αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης της έμφυλης και διαπροσωπικής βίας.

Στόχος της κλίμακας

Βασικός στόχος των ATDVS-152 είναι η συστηματική αξιολόγηση των στάσεων που σχετίζονται με την αποδοχή, τη δικαιολόγηση ή την ανοχή της βίας στις σχέσεις ραντεβού.

Η κλίμακα επιτρέπει την αναγνώριση γνωστικών προτύπων που ενδέχεται να αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης ή ανοχής βίαιων συμπεριφορών, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών και προληπτικών προγραμμάτων που στοχεύουν στην ανάπτυξη υγιών διαπροσωπικών σχέσεων.

Επιπλέον, διευκολύνει τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ των στάσεων απέναντι στη βία και μεταβλητών όπως το φύλο, η ηλικία, οι προηγούμενες εμπειρίες βίας, οι κοινωνικές νόρμες, οι αντιλήψεις για τους έμφυλους ρόλους και η συναισθηματική ρύθμιση.

Δομή και βαθμολόγηση

Οι ATDVS-152 αποτελούνται από δηλώσεις που καλύπτουν πολλαπλές διαστάσεις των στάσεων απέναντι στη βία στις σχέσεις ραντεβού. Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας πενταβάθμια κλίμακα Likert, από 1 = Διαφωνώ απόλυτα έως 5 = Συμφωνώ απόλυτα, εκφράζοντας τον βαθμό συμφωνίας τους με κάθε δήλωση.

Οι επιμέρους ερωτήσεις οργανώνονται σε θεματικές ενότητες που αξιολογούν:

• τη δικαιολόγηση της βίας,
• την αποδοχή βίαιων συμπεριφορών,
• την αντίληψη της σοβαρότητας της βίας,
• τις κοινωνικές και συμπεριφορικές αντιλήψεις που σχετίζονται με τις διαπροσωπικές σχέσεις.

Οι βαθμολογίες υπολογίζονται τόσο σε επίπεδο υποκλιμάκων όσο και συνολικά. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη αποδοχή ή δικαιολόγηση της βίας στις σχέσεις ραντεβού, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν περισσότερο απορριπτικές στάσεις απέναντι στη βία και μεγαλύτερη υποστήριξη υγιών σχέσεων.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά

Η αξιολόγηση των ATDVS-152 βασίζεται στη διερεύνηση των βασικών ψυχομετρικών ιδιοτήτων της κλίμακας, ώστε να εξασφαλίζεται η αξιοπιστία και η εγκυρότητα των αποτελεσμάτων.

Κατά τη διαδικασία στάθμισης εξετάζονται συνήθως:

• η εσωτερική συνοχή μέσω του συντελεστή Cronbach’s α,
• η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability),
• η δομική εγκυρότητα μέσω Εξερευνητικής (EFA) και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (CFA),
• η συγκλίνουσα εγκυρότητα μέσω συσχέτισης με εργαλεία αξιολόγησης έμφυλης βίας, επιθετικότητας και στάσεων απέναντι στις διαπροσωπικές σχέσεις,
• η διακριτή εγκυρότητα μεταξύ ομάδων με διαφορετικά επίπεδα εμπειρίας ή ανοχής στη βία.

Η τεκμηρίωση αυτών των χαρακτηριστικών επιτρέπει τη χρήση της κλίμακας τόσο στην ακαδημαϊκή έρευνα όσο και στην αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης και παρέμβασης.

Εφαρμογές στην έρευνα

Οι ATDVS-152 χρησιμοποιούνται ευρέως σε μελέτες που αφορούν:

• τη βία στις ερωτικές σχέσεις εφήβων και νεαρών ενηλίκων,
• την έμφυλη βία,
• την ενδοσυντροφική βία,
• την πρόληψη της κακοποίησης,
• την κοινωνική ψυχολογία,
• την εγκληματολογία,
• την ψυχική υγεία,
• τα εκπαιδευτικά προγράμματα πρόληψης.

Οι βαθμολογίες της κλίμακας μπορούν να αξιοποιηθούν σε περιγραφικές στατιστικές αναλύσεις, αναλύσεις συσχέτισης, γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA/MANOVA), πολυεπίπεδη ανάλυση, μοντέλα διαμεσολάβησης (mediation), τροποποίησης (moderation) και μοντέλα δομικών εξισώσεων (SEM), επιτρέποντας τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την αποδοχή ή την απόρριψη της βίας στις διαπροσωπικές σχέσεις.

Πλεονεκτήματα της κλίμακας

Οι ATDVS-152 αποτελούν ένα ολοκληρωμένο εργαλείο για την αξιολόγηση των στάσεων απέναντι στη βία στις σχέσεις ραντεβού, καλύπτοντας πολλαπλές γνωστικές και κοινωνικές διαστάσεις. Η αναλυτική δομή τους επιτρέπει την αναγνώριση συγκεκριμένων πεποιθήσεων που ενδέχεται να ενισχύουν την ανοχή στη βία, διευκολύνοντας τον σχεδιασμό στοχευμένων παρεμβάσεων πρόληψης.

Η δυνατότητα εφαρμογής της κλίμακας σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες και πολιτισμικά περιβάλλοντα την καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμη για διαχρονικές και διαπολιτισμικές έρευνες, καθώς και για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών προγραμμάτων που προάγουν τις υγιείς και ισότιμες διαπροσωπικές σχέσεις.

Βιβλιογραφία

Foshee, V. A., Bauman, K. E., Linder, G. F., Rice, J., & Wilcher, R. (1996). Typologies of adolescent dating violence: Identifying typologies of adolescent dating violence perpetration. Journal of Interpersonal Violence, 11(4), 498–519.

Moffitt, T. E., & Caspi, A. (2001). Childhood predictors of young adult outcomes. In P. R. Amato & A. Booth (Eds.), Contemporary Perspectives on Family Research (Vol. 2).

White, J. W., & Koss, M. P. (1991). Attitudes toward violence in intimate relationships: A comparative study of adolescents and young adults. Journal of Interpersonal Violence, 6(2), 203–222.

Wolfe, D. A., Scott, K., Reitzel-Jaffe, D., Wekerle, C., Grasley, C., & Straatman, A. L. (2001). Development and validation of the Conflict in Adolescent Dating Relationships Inventory (CADRI). Psychological Assessment, 13(2), 277–293.

World Health Organization. (2021). Violence against Women Prevalence Estimates, 2018. World Health Organization.