Ερωτηματολόγιο Δείκτη Μαθησιακών Στυλ (Index of Learning Styles – ILS-44)

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Δείκτη Μαθησιακών Στυλ (Index of Learning Styles – ILS-44) αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης των μαθησιακών προτιμήσεων, το οποίο αναπτύχθηκε από τους Richard M. Felder και Barbara A. Soloman στο πλαίσιο του μοντέλου μαθησιακών στυλ Felder–Silverman. Σκοπός του είναι η αναγνώριση του τρόπου με τον οποίο οι εκπαιδευόμενοι προτιμούν να λαμβάνουν, να επεξεργάζονται και να οργανώνουν τις πληροφορίες κατά τη μαθησιακή διαδικασία.

Το ILS-44 αποτελείται από 44 ερωτήσεις διχοτομικής επιλογής (Α/Β), οι οποίες κατανέμονται ισομερώς σε τέσσερις βασικές διαστάσεις των μαθησιακών στυλ:

• Ενεργητικός – Στοχαστικός (Active – Reflective),
• Αισθητηριακός – Διαισθητικός (Sensing – Intuitive),
• Οπτικός – Λεκτικός (Visual – Verbal) και
• Διαδοχικός – Ολικός (Sequential – Global).

Κάθε διάσταση περιγράφει διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι εκπαιδευόμενοι προτιμούν να προσεγγίζουν τη μάθηση, να επεξεργάζονται τις πληροφορίες και να επιλύουν προβλήματα. Το εργαλείο δεν κατατάσσει τους συμμετέχοντες σε «καλύτερα» ή «χειρότερα» μαθησιακά προφίλ, αλλά αναδεικνύει τις φυσικές τους προτιμήσεις, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη αποτελεσματικότερων στρατηγικών μάθησης και διδασκαλίας.

Το ILS-44 χρησιμοποιείται ευρέως στην εκπαιδευτική ψυχολογία, την ανώτατη εκπαίδευση, την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση, την εκπαιδευτική τεχνολογία και την έρευνα των μαθησιακών διαδικασιών. Παράλληλα, αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για τον σχεδιασμό εξατομικευμένων μαθησιακών εμπειριών και την εφαρμογή διαφοροποιημένης διδασκαλίας.

Ανάλυση και Χρήση των Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του Index of Learning Styles (ILS-44) βασίζεται στον υπολογισμό των προτιμήσεων του συμμετέχοντα σε καθεμία από τις τέσσερις διαστάσεις του μοντέλου Felder–Silverman.

Για κάθε διάσταση καταμετρώνται οι απαντήσεις τύπου Α και Β, ενώ η διαφορά μεταξύ τους εκφράζει τόσο την κατεύθυνση όσο και την ένταση της μαθησιακής προτίμησης. Μικρές διαφορές υποδηλώνουν ευελιξία και δυνατότητα προσαρμογής σε διαφορετικές διδακτικές προσεγγίσεις, ενώ μεγαλύτερες διαφορές υποδεικνύουν ισχυρότερη προτίμηση προς έναν συγκεκριμένο τρόπο μάθησης.

Τα αποτελέσματα επιτρέπουν τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου μαθησιακού προφίλ, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για:

• την προσαρμογή των διδακτικών μεθόδων,
• την ανάπτυξη εξατομικευμένων στρατηγικών μάθησης,
• τη βελτίωση της ακαδημαϊκής επίδοσης,
• την ενίσχυση της αυτορρυθμιζόμενης μάθησης,
• τη διαφοροποίηση της διδασκαλίας,
• τη βελτίωση της συμμετοχής των εκπαιδευομένων,
• την ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού,
• τον σχεδιασμό μαθημάτων εξ αποστάσεως εκπαίδευσης,
• την εκπαιδευτική συμβουλευτική και
• την αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.

Σε ερευνητικό επίπεδο, οι βαθμολογίες του ILS-44 μπορούν να συσχετιστούν με μεταβλητές όπως:

• η ακαδημαϊκή επίδοση,
• τα μαθησιακά κίνητρα,
• η αυτορρυθμιζόμενη μάθηση,
• η μεταγνωστική ικανότητα,
• η γνωστική ευελιξία,
• η επίλυση προβλημάτων,
• η κριτική σκέψη,
• η δημιουργικότητα,
• η εκπαιδευτική ικανοποίηση,
• η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών,
• η αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας και
• η εμπλοκή των φοιτητών στη μαθησιακή διαδικασία.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του εργαλείου πραγματοποιείται μέσω του ελέγχου της εσωτερικής συνοχής με τον συντελεστή Cronbach’s α, της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability) και της διερεύνησης της δομικής εγκυρότητας μέσω Εξερευνητικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Confirmatory Factor Analysis – CFA). Ανάλογα με τον σχεδιασμό της έρευνας, μπορούν επίσης να εφαρμοστούν αναλύσεις συσχέτισης, πολλαπλή γραμμική παλινδρόμηση, ANOVA, MANOVA και Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM).

Σκοπός

Βασικός σκοπός του Index of Learning Styles (ILS-44) είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αναγνώριση των μαθησιακών προτιμήσεων των εκπαιδευομένων, ώστε να διευκολυνθεί η αποτελεσματικότερη οργάνωση της μαθησιακής διαδικασίας και η προσαρμογή των διδακτικών πρακτικών στις ιδιαίτερες ανάγκες τους.

Το εργαλείο συμβάλλει στην ανάπτυξη της αυτογνωσίας των εκπαιδευομένων σχετικά με τον τρόπο που μαθαίνουν, ενισχύει τη μεταγνωστική τους επίγνωση και υποστηρίζει τον σχεδιασμό εξατομικευμένων εκπαιδευτικών παρεμβάσεων. Παράλληλα, παρέχει στους εκπαιδευτικούς πολύτιμες πληροφορίες για τη διαφοροποίηση της διδασκαλίας και τη δημιουργία μαθησιακών περιβαλλόντων που ανταποκρίνονται στις διαφορετικές μαθησιακές προτιμήσεις των εκπαιδευομένων.

Βαθμολόγηση

Το ILS-44 αποτελείται από 44 ερωτήσεις διχοτομικής επιλογής (Α/Β), με 11 ερωτήσεις για καθεμία από τις τέσσερις διαστάσεις του μαθησιακού στυλ.

Για κάθε διάσταση υπολογίζεται η διαφορά μεταξύ του αριθμού των απαντήσεων Α και Β, η οποία εκφράζει τόσο την κατεύθυνση όσο και την ένταση της μαθησιακής προτίμησης. Η τελική βαθμολογία κυμαίνεται από 1 έως 11 προς κάθε κατεύθυνση.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται ως εξής:

• 1–3 μονάδες: Ήπια ή ισορροπημένη προτίμηση (Balanced Preference)
• 5–7 μονάδες: Μέτρια προτίμηση (Moderate Preference)
• 9–11 μονάδες: Ισχυρή προτίμηση (Strong Preference)

Οι βαθμολογίες δεν αξιολογούν την ικανότητα ή την επίδοση του εκπαιδευόμενου, αλλά αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο προτιμά να μαθαίνει και να επεξεργάζεται τις πληροφορίες. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται σύμφωνα με το επίσημο πρωτόκολλο των δημιουργών του εργαλείου.

Βιβλιογραφία

Felder, R. M., & Soloman, B. A. (1991). Index of Learning Styles Questionnaire. North Carolina State University.

Felder, R. M., & Spurlin, J. (2005). Applications, Reliability and Validity of the Index of Learning Styles. International Journal of Engineering Education, 21(1), 103–112.

Felder, R. M., & Silverman, L. K. (1988). Learning and Teaching Styles in Engineering Education. Engineering Education, 78(7), 674–681.

Felder, R. M. (1996). Matters of Style. ASEE Prism, 6(4), 18–23.

Coffield, F., Moseley, D., Hall, E., & Ecclestone, K. (2004). Learning Styles and Pedagogy in Post-16 Learning: A Systematic and Critical Review. Learning and Skills Research Centre.