Οι Σκέψεις μου Αναφορικά με την Ένταξη – Κλίμακα για Εκπαιδευτικούς [MTAI-28]

Σύντομη Περιγραφή

Η My Thinking About Inclusion – Teacher’s Scale (MTAI-28) είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για τη διερεύνηση των αντιλήψεων και στάσεων των εκπαιδευτικών απέναντι στην ένταξη μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο γενικό σχολείο.

Η κλίμακα αποτελείται από 28 προτάσεις, στις οποίες οι εκπαιδευτικοί καλούνται να δηλώσουν τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert.

Το εργαλείο οργανώνεται σε τρεις βασικές διαστάσεις:

Βασικές Αντιλήψεις για την Ένταξη: εξετάζουν τις γενικότερες πεποιθήσεις των εκπαιδευτικών σχετικά με τη φιλοσοφία, τη σκοπιμότητα και την αξία της ένταξης.

Αναμενόμενα Αποτελέσματα: αφορούν τις προσδοκίες των εκπαιδευτικών σχετικά με τις πιθανές επιδράσεις της ένταξης στους μαθητές και στο εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Πρακτικές στην Τάξη: εξετάζουν αντιλήψεις και πρακτικές που σχετίζονται με την εφαρμογή της ένταξης στην καθημερινή διδακτική διαδικασία.

Στόχος

Κύριος στόχος της MTAI-28 είναι η συστηματική αξιολόγηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών για τη συμπεριληπτική εκπαίδευση και την ένταξη μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο γενικό σχολείο.

Ειδικότερα, το εργαλείο επιδιώκει να διερευνήσει τις βασικές πεποιθήσεις των εκπαιδευτικών σχετικά με την ένταξη, τις προσδοκίες τους για τα αποτελέσματά της και τις πρακτικές που θεωρούν κατάλληλες ή εφαρμόζουν στο πλαίσιο της σχολικής τάξης.

Η αξιολόγηση αυτών των διαστάσεων μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση παραγόντων που διευκολύνουν ή δυσχεραίνουν την εφαρμογή συμπεριληπτικών εκπαιδευτικών πρακτικών.

Ανάπτυξη και Ελληνική Προσαρμογή

Η ανάπτυξη του εργαλείου βασίστηκε στην εργασία των Stoiber, Gettinger και Goetz, ενώ η ελληνική προσαρμογή συνδέεται με το έργο των Ε. Καλύβα και Η. Αβραμίδη.

Η ελληνική εκδοχή μελετήθηκε σε δείγμα 155 εκπαιδευτικών δημοτικών σχολείων στη Βόρεια Ελλάδα, από τους οποίους 75 ήταν άνδρες και 80 γυναίκες. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν περίπου 40 έτη και 6 μήνες.

Η χρήση της κλίμακας σε ελληνικό εκπαιδευτικό πληθυσμό επιτρέπει τη διερεύνηση των στάσεων απέναντι στην ένταξη λαμβάνοντας υπόψη το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό και πολιτισμικό πλαίσιο.

Βαθμονόμηση

Οι 28 προτάσεις βαθμολογούνται σε πενταβάθμια κλίμακα Likert:

1 = Συμφωνώ απόλυτα
2 = Συμφωνώ
3 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
4 = Διαφωνώ
5 = Διαφωνώ απόλυτα

Η συνολική βαθμολογία μπορεί να κυμαίνεται από 28 έως 140 μονάδες.

Η κατανομή των ερωτήσεων στις τρεις υποκλίμακες είναι η ακόλουθη:

Βασικές Αντιλήψεις για την Ένταξη: ερωτήσεις 1, 2, 3, 7, 8, 14, 15, 23 και 24.

Αναμενόμενα Αποτελέσματα: ερωτήσεις 4, 5, 6, 9, 10, 11, 12, 13 και 26.

Πρακτικές στην Τάξη: ερωτήσεις 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 25, 27 και 28.

Κατά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η φορά βαθμολόγησης των προτάσεων και να εφαρμόζονται οι οδηγίες της αντίστοιχης εκδοχής του εργαλείου.

Αξιοπιστία και Εγκυρότητα

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της ελληνικής εκδοχής υποστηρίζει τη χρήση της MTAI-28 για τη διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών σχετικά με την ένταξη.

Η εγκυρότητα περιεχομένου υποστηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, από τη συσχέτιση δύο σχετικών ερωτήσεων για την ένταξη, η οποία αναφέρεται ως r = 0,61.

Η εσωτερική συνέπεια των επιμέρους υποκλιμάκων, όπως αξιολογήθηκε με τον συντελεστή Cronbach’s α, κυμάνθηκε από 0,65 έως 0,87, ενώ για το σύνολο της κλίμακας αναφέρεται τιμή α = 0,87.

Η παραγοντική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε επίσης για τη διερεύνηση της εσωτερικής δομής της κλίμακας και της διάκρισης των τριών επιμέρους διαστάσεων.

Εφαρμογές

Η MTAI-28 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εκπαιδευτική και ερευνητική πρακτική για τη διερεύνηση των στάσεων των εκπαιδευτικών απέναντι στη συμπεριληπτική εκπαίδευση.

Μπορεί να αξιοποιηθεί σε μελέτες που εξετάζουν τη σχέση των αντιλήψεων για την ένταξη με παράγοντες όπως η διδακτική εμπειρία, η επιμόρφωση, η επαγγελματική ανάπτυξη και η προηγούμενη εμπειρία εργασίας με μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

Παράλληλα, τα αποτελέσματα μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό εκπαιδευτικών αναγκών και στον σχεδιασμό προγραμμάτων επιμόρφωσης που αποσκοπούν στην ενίσχυση θετικών στάσεων και αποτελεσματικών πρακτικών συμπερίληψης.

Βιβλιογραφία

Αβραμίδης, Η., & Καλύβα, Ε. (2004). Η επίδραση της διδακτικής εμπειρίας και της μετεκπαίδευσης στις στάσεις των Ελλήνων δασκάλων απέναντι στην ένταξη. Ανακοίνωση στο Συνέδριο Η ευρωπαϊκή διάσταση της ειδικής αγωγής.

Αβραμίδης, Η. (2002). Ανάλυση μιας άλλης αναγνωστικής πραγματικότητας. Θεσσαλονίκη: Υπουργείο Παιδείας.

Avramidis, E., & Kalyva, E. (2007). The influence of teaching experience and professional development on Greek teachers’ attitudes towards inclusion. European Journal of Special Needs Education, 22, 367–389.

Kalyva, E., Gojkovic, D., & Tsakiris, V. (2007). Serbian teachers’ attitudes towards inclusion. International Journal of Special Education, 22, 30–35.

Stoiber, K. C., Gettinger, M., & Goetz, D. (1998). Exploring factors influencing parents’ and early childhood practitioners’ beliefs about inclusion. Early Childhood Research Quarterly, 13, 107–124.