Ερωτηματολόγιο Προσανατολισμού Ασθενή–Επαγγελματία Υγείας [PPOS-18]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Το Ερωτηματολόγιο Προσανατολισμού Ασθενή–Επαγγελματία Υγείας (Patient-Practitioner Orientation Scale – PPOS) αποτελεί ένα επιστημονικά επικυρωμένο εργαλείο αξιολόγησης των στάσεων των επαγγελματιών υγείας και των ασθενών ως προς τη θεραπευτική σχέση. Εξετάζει τον βαθμό στον οποίο η προσέγγιση είναι προσανατολισμένη στον ασθενή ή επικεντρωμένη στον επαγγελματία υγείας. Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει 18 δηλώσεις και διαρθρώνεται σε δύο βασικές διαστάσεις: την υποκλίμακα «Sharing» (Συμμετοχή), που μετρά τη διάθεση για συμμετοχή του ασθενή στη λήψη αποφάσεων, και την υποκλίμακα «Caring» (Φροντίδα), που αξιολογεί τη σημασία της συναισθηματικής υποστήριξης και της εξατομικευμένης φροντίδας. Οι συμμετέχοντες καλούνται να απαντήσουν σε κάθε δήλωση χρησιμοποιώντας μια εξαβάθμια κλίμακα Likert, από το 1 (διαφωνώ απόλυτα) έως το 6 (συμφωνώ απόλυτα).

Στόχος

Ο βασικός στόχος του PPOS είναι να μετρήσει τον βαθμό υιοθέτησης μιας ανθρωποκεντρικής ή ιατροκεντρικής προσέγγισης από τους επαγγελματίες υγείας ή/και τους ασθενείς. Το εργαλείο βρίσκει εφαρμογή σε εκπαιδευτικά και ερευνητικά πλαίσια, καθώς και στην κλινική πράξη, βοηθώντας στη βελτίωση της επικοινωνίας, της λήψης αποφάσεων και της ενίσχυσης της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ επαγγελματία και ασθενή.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Οι απαντήσεις μετατρέπονται σε αριθμητικές τιμές από 1 έως 6. Υπολογίζεται ο μέσος όρος των απαντήσεων για κάθε συμμετέχοντα, καθώς και οι μέσοι όροι για τις δύο υποκλίμακες (Sharing και Caring). Οι υψηλότερες τιμές υποδηλώνουν στάση προσανατολισμένη στον ασθενή, με έμφαση στη συνεργασία και στην εξατομικευμένη φροντίδα, ενώ οι χαμηλότερες τιμές δείχνουν προτίμηση σε μια περισσότερο ιεραρχική και ιατροκεντρική προσέγγιση. Τα δεδομένα μπορούν να αναλυθούν στατιστικά για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τις στάσεις συγκεκριμένων πληθυσμών ή επαγγελματικών ομάδων.

Βαθμονόμηση

Η κλίμακα απαντήσεων κυμαίνεται από το 1 έως το 6, όπου 1 αντιστοιχεί σε «διαφωνώ απόλυτα» και 6 σε «συμφωνώ απόλυτα». Ορισμένες ερωτήσεις είναι διατυπωμένες με αρνητικό τρόπο και απαιτούν αντιστροφή στη βαθμολόγηση. Ο τελικός μέσος όρος των απαντήσεων κυμαίνεται μεταξύ 1 και 6. Τιμές πάνω από 5 υποδεικνύουν έντονα ασθενοκεντρική στάση, τιμές μεταξύ 3 και 4 υποδηλώνουν μέτρια ή ουδέτερη στάση, ενώ τιμές κάτω από 3 παραπέμπουν σε περισσότερο ιατροκεντρική στάση.

Βιβλιογραφία

Krupat, E., Hiam, C. M., Fleming, M. Z., & Freeman, P. (1999). Patient-centeredness and its correlates among first year medical students. International Journal of Psychiatry in Medicine, 29(3), 347–356. Krupat, E., Bell, R. A., Kravitz, R. L., Thom, D., & Azari, R. (2001). When physicians and patients think alike: patient-centered beliefs and their impact on satisfaction and trust. The Journal of Family Practice, 50(12), 1057–1062.