Ερωτηματολόγιο Καθημερινής Αλληλεπίδρασης [DIQ-111]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Το Daily Interaction Questionnaire (DIQ-111) αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς που έχει σχεδιαστεί για την καταγραφή του τρόπου με τον οποίο ένα άτομο αντιλαμβάνεται τη συμπεριφορά του συντρόφου του μέσα στη σχέση κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου. Περιλαμβάνει 111 προτάσεις, οι οποίες αποτυπώνουν διαφορετικές μορφές καθημερινής αλληλεπίδρασης μεταξύ των δύο συντρόφων.

Οι προτάσεις οργανώνονται σε θεματικές κατηγορίες που αφορούν τις κοινωνικές δραστηριότητες, τη θετική αλληλεπίδραση, την αρνητική αλληλεπίδραση, την αρνητική σεξουαλική αλληλεπίδραση, τη θετική σεξουαλική αλληλεπίδραση και άλλες μορφές συμπεριφοράς. Η δομή αυτή επιτρέπει μια αναλυτική αποτύπωση τόσο των θετικών όσο και των δυσλειτουργικών μοτίβων που μπορεί να εμφανίζονται στην καθημερινή ζωή του ζευγαριού.

Σκοπός

Βασικός στόχος του DIQ-111 είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο ένας σύζυγος ή σύντροφος αντιλαμβάνεται και αξιολογεί τις συμπεριφορές του άλλου μέσα στη σχέση. Μέσω της συστηματικής καταγραφής αυτών των συμπεριφορών μπορούν να εξεταστούν η ποιότητα, η συχνότητα και η φύση της καθημερινής αλληλεπίδρασης.

Το εργαλείο μπορεί να συμβάλει στην αναγνώριση επαναλαμβανόμενων προτύπων επικοινωνίας και συμπεριφοράς, καθώς και στην καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που συνδέονται με τη λειτουργικότητα ή τις δυσκολίες της σχέσης. Η χρήση του μπορεί να είναι χρήσιμη τόσο σε ερευνητικά όσο και σε συμβουλευτικά ή θεραπευτικά πλαίσια.

Τρόπος Βαθμολόγησης

Οι απαντήσεις δίνονται σε πενταβάθμια κλίμακα, η οποία αποτυπώνει τη συχνότητα εμφάνισης κάθε συμπεριφοράς, από «Ποτέ» έως «Πάντα».

Οι βαθμολογίες μπορούν να υπολογιστούν ανά θεματική κατηγορία, ώστε να προκύπτουν επιμέρους δείκτες για διαφορετικές μορφές αλληλεπίδρασης. Με αυτόν τον τρόπο είναι δυνατό να εξεταστεί ξεχωριστά η συχνότητα θετικών, αρνητικών, κοινωνικών ή σεξουαλικών αλληλεπιδράσεων.

Η ερμηνεία των βαθμολογιών πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το περιεχόμενο κάθε κατηγορίας, καθώς υψηλότερη βαθμολογία σε θετικές συμπεριφορές έχει διαφορετική σημασία από υψηλότερη βαθμολογία σε αρνητικές συμπεριφορές.

Εγκυρότητα

Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, η εγκυρότητα του εργαλείου έχει διερευνηθεί μέσω πιλοτικών εφαρμογών και συγκρίσεων με άλλα μέτρα που αφορούν την επικοινωνία και τις σχέσεις ζεύγους. Η θεματική του δομή βασίζεται σε ευρήματα ερευνών για την καθημερινή επικοινωνία μεταξύ ζευγαριών με ή χωρίς προβλήματα στη σχέση.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση υποστηρίζει τη χρησιμότητα του εργαλείου για την αποτύπωση διαφορετικών πτυχών της διαπροσωπικής λειτουργίας μέσα στη σχέση. Η εγκυρότητα μπορεί να ενισχύεται περαιτέρω μέσω συσχετίσεων με δείκτες ικανοποίησης από τη σχέση, επικοινωνίας και ψυχολογικής προσαρμογής.

Αξιοπιστία

Η αξιοπιστία εσωτερικής συνέπειας του DIQ-111 αναφέρεται ως υψηλή για τις επιμέρους κατηγορίες του ερωτηματολογίου, βάσει δεικτών όπως ο Cronbach’s α. Παράλληλα, έχει εξεταστεί και η αξιοπιστία επαναληπτικής μέτρησης, με στόχο τη διερεύνηση της σταθερότητας των αποτελεσμάτων σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.

Καθώς το εργαλείο περιλαμβάνει διαφορετικούς τύπους αλληλεπίδρασης, η αξιοπιστία είναι προτιμότερο να εξετάζεται ξεχωριστά για κάθε επιμέρους κατηγορία.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων μπορεί να περιλαμβάνει τον υπολογισμό μέσων τιμών, τυπικών αποκλίσεων και επιμέρους βαθμολογιών για κάθε κατηγορία συμπεριφορών. Οι βαθμολογίες μπορούν επίσης να συσχετιστούν με δείκτες ποιότητας της σχέσης, ψυχολογικής κατάστασης, ικανοποίησης από τη σχέση ή άλλες σχετικές μεταβλητές.

Σε ερευνητικό επίπεδο μπορούν να εφαρμοστούν συσχετίσεις, συγκρίσεις μεταξύ ομάδων, αναλύσεις παλινδρόμησης και άλλες πολυμεταβλητές τεχνικές. Σε συμβουλευτικό ή θεραπευτικό πλαίσιο, το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό επαναλαμβανόμενων αρνητικών μοτίβων, την ανάδειξη θετικών στοιχείων της σχέσης και την παρακολούθηση πιθανών αλλαγών κατά τη διάρκεια μιας παρέμβασης.

Το DIQ-111 δεν αποτελεί αυτοτελές διαγνωστικό εργαλείο, αλλά μέσο διερεύνησης της δυναμικής της καθημερινής αλληλεπίδρασης μεταξύ συντρόφων.

Βιβλιογραφία

Χάιντς, Ε. (1995). Μια νέα θεραπευτική πρόταση για την επικοινωνία των συζύγων με προβλήματα γάμου. Διδακτορική διατριβή, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Χάιντς, Ε. (1997). Μια διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση της άσκησης στην επικοινωνία μεταξύ συζύγων με προβλήματα γάμου. Ψυχολογία, 3, 86–105.