Κλίμακα Απόφασης Συγχώρησης και Κλίμακα Συναισθηματικής Συγχώρησης

Περιγραφή

Η Decisional Forgiveness Scale and Emotional Forgiveness Scale (DFSEFS-16) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που αξιολογεί δύο διακριτές αλλά αλληλένδετες διαστάσεις της συγχώρησης: τη γνωστική απόφαση για συγχώρηση (Decisional Forgiveness) και τη συναισθηματική συγχώρηση (Emotional Forgiveness). Η κλίμακα βασίζεται στο θεωρητικό μοντέλο του Worthington, σύμφωνα με το οποίο η συγχώρηση δεν αποτελεί μία ενιαία διαδικασία, αλλά περιλαμβάνει τόσο τη συνειδητή απόφαση του ατόμου να αντιμετωπίσει θετικά τον δράστη όσο και τη σταδιακή αντικατάσταση των αρνητικών συναισθημάτων από θετικότερα συναισθήματα, όπως η κατανόηση, η συμπόνια και η αποδοχή. Η συνολική έκδοση περιλαμβάνει 16 ερωτήσεις, οι οποίες κατανέμονται στις δύο επιμέρους κλίμακες και χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της συγχώρησης μετά από μια συγκεκριμένη διαπροσωπική προσβολή ή σύγκρουση. Η DFSEFS-16 χρησιμοποιείται στην ψυχολογία της θρησκείας, τη συμβουλευτική ψυχολογία, την ψυχοθεραπεία, τη θετική ψυχολογία και την έρευνα των διαπροσωπικών σχέσεων.

Ανάλυση

Η ανάλυση της DFSEFS-16 πραγματοποιείται ξεχωριστά για τις δύο διαστάσεις της συγχώρησης. Η Decisional Forgiveness Scale (DFS) αξιολογεί τη γνωστική πρόθεση του ατόμου να εγκαταλείψει τις εκδικητικές συμπεριφορές και να επιλέξει μια στάση συμφιλίωσης απέναντι στο άτομο που προκάλεσε τη βλάβη. Η Emotional Forgiveness Scale (EFS) εξετάζει κατά πόσο έχουν μειωθεί συναισθήματα όπως ο θυμός, η πικρία και η αγανάκτηση και έχουν αντικατασταθεί από θετικά συναισθήματα. Οι απαντήσεις δίνονται σε πενταβάθμια κλίμακα Likert, ενώ στην ερευνητική πρακτική εφαρμόζονται περιγραφική στατιστική, έλεγχοι αξιοπιστίας (Cronbach’s α), επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση και αναλύσεις συσχέτισης με μεταβλητές όπως η ψυχική ανθεκτικότητα, η ενσυναίσθηση, η θρησκευτικότητα, η ψυχική υγεία και η ικανοποίηση από τις διαπροσωπικές σχέσεις. Η σύγχρονη ψυχομετρική τεκμηρίωση επιβεβαιώνει μονοπαραγοντική δομή για την DFS και διπαραγοντική δομή για την EFS.

Στόχος

Στόχος της DFSEFS-16 είναι η ολοκληρωμένη αξιολόγηση της διαδικασίας της συγχώρησης, διακρίνοντας τη συνειδητή απόφαση συγχώρησης από την πραγματική συναισθηματική μεταβολή που ακολουθεί. Το εργαλείο συμβάλλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η συγχώρηση επηρεάζει την ψυχική υγεία, τη διαχείριση του θυμού, την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων και τη συνολική ψυχολογική ευημερία. Παράλληλα, χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας ψυχοθεραπευτικών και συμβουλευτικών παρεμβάσεων που βασίζονται στη συγχώρηση.

Βαθμονόμηση

Η βαθμονόμηση της DFSEFS-16 πραγματοποιείται μέσω του αθροίσματος των απαντήσεων για καθεμία από τις δύο υποκλίμακες. Οι συμμετέχοντες απαντούν σε κλίμακα Likert πέντε βαθμίδων (1 = Διαφωνώ απόλυτα έως 5 = Συμφωνώ απόλυτα). Υψηλότερες βαθμολογίες στην DFS υποδηλώνουν μεγαλύτερη πρόθεση για συγχώρηση, ενώ υψηλότερες βαθμολογίες στην EFS αντανακλούν ουσιαστικότερη συναισθηματική συγχώρηση και μεγαλύτερη αντικατάσταση των αρνητικών συναισθημάτων από θετικά. Οι διαθέσιμες ψυχομετρικές μελέτες αναφέρουν πολύ καλή αξιοπιστία και εγκυρότητα των δύο κλιμάκων σε διαφορετικούς πολιτισμικούς πληθυσμούς.

Βιβλιογραφία

Worthington, E. L., Jr., Wade, N. G., Hoyt, W. T., & Ripley, J. S. (2000). Decisional and Emotional Forgiveness. In Forgiveness: Theory, Research, and Practice.

Worthington, E. L., Jr. (2006). Forgiveness and Reconciliation: Theory and Application. Routledge.

Davis, D. E., Hook, J. N., Van Tongeren, D. R., et al. (2015). Development of the Decision to Forgive Scale (DTFS).

Hook, J. N., Worthington, E. L., Jr., Utsey, S. O., et al. (2012). Measuring Emotional Forgiveness: Development and Validation of the Emotional Forgiveness Scale (EFS).

Mróz, J., Kaleta, K., & Sołtys, E. (2022). Decision to Forgive Scale and Emotional Forgiveness Scale in a Polish Sample. Current Psychology, 41, 3443–3451.