Περιγραφή

Το Neighborhood Cohesion Questionnaire (NC-8) αποτελεί ένα σύντομο ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης της κοινωνικής συνοχής σε επίπεδο γειτονιάς. Σχεδιάστηκε για να διερευνήσει τον βαθμό στον οποίο οι κάτοικοι αισθάνονται ότι ανήκουν σε μια κοινότητα, αναπτύσσουν σχέσεις εμπιστοσύνης και αλληλοϋποστήριξης και συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνική ζωή της περιοχής τους. Η έννοια της συνοχής της γειτονιάς συνδέεται στενά με την κοινωνική συνοχή, το κοινωνικό κεφάλαιο και την ποιότητα ζωής, αποτελώντας σημαντικό δείκτη για την ευημερία και την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινοτήτων.

Το NC-8 χρησιμοποιείται ευρέως σε έρευνες δημόσιας υγείας, κοινωνιολογίας, ψυχολογίας, αστικής ανάπτυξης και κοινωνικής πολιτικής, καθώς επιτρέπει την ταχεία αποτύπωση του κοινωνικού κλίματος μιας περιοχής. Η υψηλή συνοχή της γειτονιάς έχει συσχετιστεί με αυξημένη ψυχική ευεξία, μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας, καλύτερη κοινωνική υποστήριξη και μειωμένα επίπεδα κοινωνικής απομόνωσης.

Ανάλυση και χρήση δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του NC-8 παρέχει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο που οι κάτοικοι αντιλαμβάνονται την κοινωνική λειτουργία της γειτονιάς τους.

Η στατιστική επεξεργασία περιλαμβάνει συνήθως:

  • Υπολογισμό περιγραφικών στατιστικών (μέσος όρος, τυπική απόκλιση, διάμεσος και εύρος τιμών).
  • Έλεγχο της εσωτερικής συνοχής της κλίμακας με τον συντελεστή Cronbach’s α ή άλλους δείκτες αξιοπιστίας.
  • Διερεύνηση της δομικής εγκυρότητας μέσω Παραγοντικής Ανάλυσης (Exploratory ή Confirmatory Factor Analysis).
  • Συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών δημογραφικών ή γεωγραφικών ομάδων με t-test, ANOVA ή μη παραμετρικούς ελέγχους.
  • Ανάλυση συσχετίσεων με μεταβλητές όπως η ποιότητα ζωής, η ψυχική υγεία, η κοινωνική υποστήριξη, η αίσθηση ασφάλειας, η συμμετοχή στην κοινότητα και η κοινωνική εμπιστοσύνη.
  • Ανάπτυξη μοντέλων παλινδρόμησης για την αναγνώριση παραγόντων που προβλέπουν υψηλή ή χαμηλή συνοχή της γειτονιάς.

Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε ερευνητικά πρωτόκολλα όσο και στον σχεδιασμό κοινωνικών παρεμβάσεων και πολιτικών τοπικής ανάπτυξης.

Στόχος

Βασικός στόχος του NC-8 είναι η αξιόπιστη αξιολόγηση της κοινωνικής συνοχής και της ποιότητας των σχέσεων μεταξύ των κατοίκων μιας γειτονιάς.

Η κλίμακα συμβάλλει:

  • στην αποτύπωση του βαθμού κοινωνικής εμπιστοσύνης,
  • στην αξιολόγηση της αίσθησης του «ανήκειν» στην κοινότητα,
  • στην εκτίμηση της κοινωνικής υποστήριξης και συνεργασίας,
  • στον εντοπισμό περιοχών με αυξημένο κοινωνικό αποκλεισμό ή χαμηλή κοινωνική συνοχή,
  • στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας κοινοτικών και κοινωνικών παρεμβάσεων,
  • στην υποστήριξη του σχεδιασμού πολιτικών που ενισχύουν τη συμμετοχή των πολιτών και τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.

Βαθμολόγηση

Το NC-8 αποτελείται από 8 ερωτήματα, τα οποία αξιολογούν βασικές πτυχές της κοινωνικής συνοχής της γειτονιάς. Σύμφωνα με την έκδοση του εργαλείου, οι απαντήσεις βαθμολογούνται ως εξής: Συμφωνώ = 1, Χωρίς γνώμη = 2, Διαφωνώ = 3.

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους απαντήσεων. Ανάλογα με τη μεθοδολογία της εκάστοτε μελέτης, ενδέχεται να απαιτείται αντιστροφή της βαθμολόγησης συγκεκριμένων ερωτήσεων πριν από τον υπολογισμό του συνολικού σκορ. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται πάντοτε σύμφωνα με το πρωτόκολλο της χρησιμοποιούμενης έκδοσης του ερωτηματολογίου.

Βιβλιογραφία

Perkins DD, Florin P, Rich RC, Wandersman A, Chavis DM. Participation and the social and physical environment of residential blocks: Crime and community context. American Journal of Community Psychology. 1990;18(1):83–115.

Houston Community Demonstration Project. Houston Community Demonstration Project. City of Houston Health and Human Services Department; 1993.