Κλίμακα Κινήτρων

Περιγραφή της Κλίμακας

Η Κλίμακα Κινήτρων (Gala Motives Test – GalaMot-65) κατασκευάστηκε από τους Γαλανάκη και Σταλίκα (2009) και αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο σχεδιασμένο για τη συστηματική αξιολόγηση των κινήτρων στον εργασιακό χώρο.

Η κλίμακα αποτελείται από 65 προτάσεις αυτοαναφοράς και βασίζεται στη διάκριση μεταξύ διαφορετικών παραγόντων που μπορούν να επηρεάσουν την κινητοποίηση του εργαζομένου. Παράλληλα, εξετάζει την επαγγελματική ικανοποίηση σε σχέση με την εργασιακή κινητοποίηση.

Η εργασιακή παρακίνηση αποτελεί σημαντική παράμετρο της οργανωσιακής και επαγγελματικής συμπεριφοράς, καθώς σχετίζεται με τους λόγους που ενεργοποιούν, κατευθύνουν και διατηρούν την προσπάθεια του ατόμου στο εργασιακό περιβάλλον. Το GalaMot-65 επιτρέπει τη διερεύνηση διαφορετικών πηγών κινητοποίησης, προσφέροντας μια πολυδιάστατη εικόνα των παραγόντων που μπορεί να έχουν μεγαλύτερη σημασία για τον εργαζόμενο.

Στόχος

Βασικός στόχος του GalaMot-65 είναι η διερεύνηση των κινήτρων στην εργασία και η αναγνώριση των παραγόντων που συνδέονται με υψηλότερα επίπεδα κινητοποίησης.

Η κλίμακα βασίζεται στη διάκριση μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών κινήτρων, ενώ παράλληλα εξετάζει την επαγγελματική ικανοποίηση σε σχέση με την κινητοποίηση του εργαζομένου.

Μέσω της αξιολόγησης διαφορετικών εργασιακών παραγόντων, το εργαλείο μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι εργαζόμενοι ανταποκρίνονται σε οικονομικούς, οργανωσιακούς, διαπροσωπικούς και επαγγελματικούς παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος.

Δομή της Κλίμακας

Η Κλίμακα Κινήτρων αποτελείται συνολικά από 65 ερωτήματα, τα οποία οργανώνονται σε δύο βασικές υποκλίμακες.

1η Υποκλίμακα – Είδος Κινήτρων

Η πρώτη υποκλίμακα αποτελείται από 56 ερωτήματα και αξιολογεί το είδος των κινήτρων που επιφέρει τη μεγαλύτερη κινητοποίηση στον εργαζόμενο.

Τα ερωτήματα οργανώνονται σε οκτώ διαστάσεις:

Οικονομικές Απολαβές: Αφορά τον βαθμό στον οποίο οι οικονομικές ανταμοιβές λειτουργούν ως παράγοντας εργασιακής κινητοποίησης.

Ηγεσία: Εξετάζει τη σημασία της διοίκησης και της ηγεσίας ως παράγοντα που επηρεάζει την κινητοποίηση του εργαζομένου.

Περιβάλλον Εργασίας: Αφορά τον ρόλο των συνθηκών και του ευρύτερου εργασιακού περιβάλλοντος στην κινητοποίηση.

Ομαδικό Πνεύμα / Συναδελφικές Σχέσεις: Εξετάζει τη σημασία της συνεργασίας, του ομαδικού πνεύματος και των σχέσεων με τους συναδέλφους.

Ευκολία Επιτέλεσης Έργου: Αφορά παράγοντες που συνδέονται με τις συνθήκες και τη δυνατότητα αποτελεσματικής εκτέλεσης των εργασιακών καθηκόντων.

Πίεση: Εξετάζει τον ρόλο της εργασιακής πίεσης ως παράγοντα που σχετίζεται με την κινητοποίηση.

Δυνατότητες Επαγγελματικής Ανέλιξης: Αφορά τη σημασία των ευκαιριών επαγγελματικής ανάπτυξης και εξέλιξης.

Φιλότιμο: Αξιολογεί την κινητοποιητική διάσταση που συνδέεται με την προσωπική υπευθυνότητα, την ευσυνειδησία και την εσωτερική δέσμευση του εργαζομένου απέναντι στην εργασία του, στο πλαίσιο της συγκεκριμένης κλίμακας.

2η Υποκλίμακα – Επαγγελματική Ικανοποίηση

Η δεύτερη υποκλίμακα αποτελείται από 9 ερωτήματα και αξιολογεί την ικανοποίηση του εργαζομένου κατά τη χρονική στιγμή συμπλήρωσης της κλίμακας.

Η συγκεκριμένη διάσταση επιτρέπει τη συνεξέταση της εργασιακής κινητοποίησης και της τρέχουσας επαγγελματικής ικανοποίησης, παρέχοντας συμπληρωματικές πληροφορίες για την εργασιακή εμπειρία του συμμετέχοντα.

Βαθμονόμηση Ερωτήσεων

Οι 65 προτάσεις του GalaMot-65 βαθμολογούνται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert.

Οι συμμετέχοντες δηλώνουν τον βαθμό στον οποίο κάθε πρόταση τους εκφράζει, επιλέγοντας μία από τις ακόλουθες βαθμίδες:

1 = Διαφωνώ απόλυτα

2 = Διαφωνώ

3 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ

4 = Συμφωνώ

5 = Συμφωνώ απόλυτα

Η χρήση της πενταβάθμιας κλίμακας επιτρέπει την ποσοτική αποτύπωση του βαθμού συμφωνίας του συμμετέχοντα με καθεμία από τις προτάσεις.

Στατιστική Ανάλυση και Βαθμολόγηση

Κάθε πρόταση λαμβάνει βαθμολογία από 1 έως 5.

Το εργαλείο περιλαμβάνει και αντίστροφα βαθμολογούμενες προτάσεις (reverse-scored items). Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, η αρχική απάντηση πρέπει να ανακωδικοποιείται πριν από τον υπολογισμό της βαθμολογίας:

1 → 5

2 → 4

3 → 3

4 → 2

5 → 1

Μετά την κατάλληλη αναστροφή των σχετικών ερωτημάτων, οι βαθμολογίες μπορούν να αθροιστούν σύμφωνα με το προβλεπόμενο σύστημα βαθμολόγησης.

Στο αρχικό υλικό αναφέρεται ότι οι βαθμοί των 65 ερωτήσεων αθροίζονται, ώστε να υπολογιστεί η συνολική τιμή του συμμετέχοντα ως προς τα επίπεδα κινητοποίησης.

Παράλληλα, λόγω της πολυδιάστατης δομής του εργαλείου, η εξέταση των επιμέρους διαστάσεων μπορεί να προσφέρει περισσότερο εξειδικευμένες πληροφορίες σχετικά με το είδος των παραγόντων που συνδέονται με την κινητοποίηση του εργαζομένου.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα του GalaMot-65 μπορούν να αναλυθούν τόσο σε επίπεδο συνολικής βαθμολογίας όσο και σε επίπεδο επιμέρους διαστάσεων, ανάλογα με τον σκοπό της έρευνας και το προβλεπόμενο σύστημα βαθμολόγησης.

Η περιγραφική στατιστική ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει μέσες τιμές, τυπικές αποκλίσεις, διαμέσους και κατανομές βαθμολογιών για την αποτύπωση των χαρακτηριστικών του εξεταζόμενου δείγματος.

Η εσωτερική συνέπεια της κλίμακας ή των επιμέρους διαστάσεών της μπορεί να εξεταστεί με δείκτες αξιοπιστίας, όπως ο συντελεστής Cronbach’s alpha (α).

Σε συγκριτικές μελέτες μπορούν να εξεταστούν πιθανές διαφορές στα επίπεδα κινητοποίησης μεταξύ διαφορετικών ομάδων εργαζομένων, ενώ μέσω συσχετιστικών ή πολυμεταβλητών αναλύσεων μπορεί να διερευνηθεί η σχέση των εργασιακών κινήτρων με άλλες οργανωσιακές και επαγγελματικές μεταβλητές.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέχονται για το εργαλείο, το GalaMot-65 έχει σταθμιστεί σε πανελλαδικό δείγμα εργαζομένων από διαφορετικά επαγγέλματα.

Για την κλίμακα αναφέρεται ικανοποιητικός βαθμός αξιοπιστίας:

Cronbach’s α = 0,85

Η τιμή αυτή υποδηλώνει ικανοποιητική εσωτερική συνέπεια της κλίμακας στο πλαίσιο της συγκεκριμένης στάθμισης.

Επιπλέον, για το GalaMot-65 αναφέρεται ικανοποιητική:

Φαινομενική εγκυρότητα (Face Validity)

Συγχρονική εγκυρότητα (Concurrent Validity)

Εννοιολογική εγκυρότητα (Construct Validity)

Εγκυρότητα περιεχομένου (Content Validity)

Εγκυρότητα κριτηρίου (Criterion Validity)

Τα παραπάνω στοιχεία υποστηρίζουν τη χρήση της κλίμακας για τη συστηματική διερεύνηση των εργασιακών κινήτρων στο πλαίσιο για το οποίο έχει αναπτυχθεί και σταθμιστεί.

Εφαρμογές

Το GalaMot-65 μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες που επικεντρώνονται στην εργασιακή κινητοποίηση, την επαγγελματική ικανοποίηση και την οργανωσιακή συμπεριφορά.

Η πολυδιάστατη δομή του επιτρέπει τη διερεύνηση της σχετικής σημασίας διαφορετικών παραγόντων κινητοποίησης και μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση των χαρακτηριστικών που διαφοροποιούν εργαζομένους ή επαγγελματικές ομάδες.

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε μελέτες που εξετάζουν τη σχέση των εργασιακών κινήτρων με μεταβλητές όπως η επαγγελματική ικανοποίηση, οι συνθήκες εργασίας, η ηγεσία, οι συναδελφικές σχέσεις και οι δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης.

Ερμηνεία Αποτελεσμάτων

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων του GalaMot-65 μπορεί να πραγματοποιείται τόσο σε συνολικό επίπεδο όσο και μέσω της εξέτασης των επιμέρους διαστάσεων.

Η συνολική βαθμολογία παρέχει μια γενική ένδειξη του επιπέδου κινητοποίησης, σύμφωνα με το σύστημα βαθμολόγησης του εργαλείου.

Οι επιμέρους διαστάσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ενός περισσότερο αναλυτικού προφίλ εργασιακών κινήτρων, αναδεικνύοντας ποιοι παράγοντες —όπως οι οικονομικές απολαβές, η ηγεσία, οι συναδελφικές σχέσεις ή οι δυνατότητες επαγγελματικής ανέλιξης— συνδέονται περισσότερο με την κινητοποίηση του συγκεκριμένου εργαζομένου ή της εξεταζόμενης ομάδας.

Τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται σε συνάρτηση με τα χαρακτηριστικά του δείγματος, το επαγγελματικό και οργανωσιακό πλαίσιο και τις επίσημες οδηγίες βαθμολόγησης του εργαλείου. Η κλίμακα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μεμονωμένος δείκτης για αποφάσεις επιλογής ή αξιολόγησης προσωπικού χωρίς συνεκτίμηση πρόσθετων πληροφοριών.

Βιβλιογραφία

Γαλανάκης, Μ., & Σταλίκας, Α. (2009). Τεστ κινήτρων (Gala Motives Test). Στο Τα ψυχομετρικά εργαλεία στην Ελλάδα (έκδ. 2012). Αθήνα: Πεδίο.