Περιγραφή

Το Attitudes Towards Children with Special Needs (ATCSN-27) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση των στάσεων και των αντιλήψεων απέναντι στα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή αναπηρία. Η κλίμακα χρησιμοποιείται κυρίως στον χώρο της εκπαιδευτικής ψυχολογίας, της ειδικής αγωγής και της κοινωνικής ψυχολογίας, συμβάλλοντας στη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την αποδοχή, τη συμπερίληψη και την κοινωνική αλληλεπίδραση με μαθητές που παρουσιάζουν διαφορετικές εκπαιδευτικές ή αναπτυξιακές ανάγκες.

Το ATCSN-27 μπορεί να εφαρμοστεί σε μαθητές, εκπαιδευτικούς, γονείς και άλλες ομάδες που έρχονται σε επαφή με παιδιά με ειδικές ανάγκες. Μέσω της αξιολόγησης των στάσεων τους παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τον βαθμό αποδοχής της διαφορετικότητας, την προθυμία συνεργασίας και τη διάθεση υποστήριξης της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται ευρέως σε ερευνητικά προγράμματα που αφορούν τη σχολική ένταξη, την ανάπτυξη θετικών στάσεων απέναντι στην αναπηρία, την αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων και τη διαμόρφωση πολιτικών προώθησης της ισότιμης συμμετοχής όλων των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά

Η αξιολόγηση του ATCSN-27 βασίζεται στη διερεύνηση των βασικών ψυχομετρικών ιδιοτήτων του, ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία και η εγκυρότητα των αποτελεσμάτων. Κατά τη διαδικασία στάθμισης εξετάζονται συνήθως:

  • η εσωτερική συνοχή των ερωτήσεων μέσω του συντελεστή Cronbach’s α,
  • η δομική εγκυρότητα με Εξερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (CFA),
  • η εγκυρότητα περιεχομένου, ώστε να καλύπτονται όλες οι σημαντικές διαστάσεις των στάσεων απέναντι στα παιδιά με ειδικές ανάγκες,
  • η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα μέσω σύγκρισης με άλλα εργαλεία αξιολόγησης στάσεων και συμπερίληψης,
  • η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability).

Η τεκμηρίωση αυτών των ψυχομετρικών χαρακτηριστικών επιτρέπει τη χρήση της κλίμακας τόσο στην επιστημονική έρευνα όσο και στην αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων συμπερίληψης.

Δομή και βαθμολόγηση

Το ATCSN-27 αποτελείται από 27 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούν διαφορετικές διαστάσεις των στάσεων απέναντι στα παιδιά με ειδικές ανάγκες, όπως η κοινωνική αποδοχή, η προθυμία συνεργασίας, η ενσυναίσθηση, η υποστήριξη της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και οι αντιλήψεις σχετικά με τις δυνατότητες των μαθητών αυτών.

Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας κλίμακα Likert, εκφράζοντας τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους με κάθε δήλωση. Οι επιμέρους βαθμολογίες συνδυάζονται για την εξαγωγή συνολικού δείκτη στάσεων, ενώ σε ορισμένες εκδόσεις μπορούν να υπολογιστούν και επιμέρους υποκλίμακες. Υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν περισσότερο θετικές στάσεις απέναντι στα παιδιά με ειδικές ανάγκες και μεγαλύτερη αποδοχή της εκπαιδευτικής και κοινωνικής συμπερίληψης.

Εφαρμογές στην έρευνα

Το ATCSN-27 χρησιμοποιείται ευρέως σε έρευνες που αφορούν:

  • τη συμπεριληπτική εκπαίδευση,
  • την ειδική αγωγή,
  • τις στάσεις μαθητών απέναντι στην αναπηρία,
  • την εκπαίδευση εκπαιδευτικών,
  • την κοινωνική ένταξη,
  • τον σχολικό εκφοβισμό,
  • την ενσυναίσθηση και την κοινωνική αποδοχή,
  • την αξιολόγηση προγραμμάτων ευαισθητοποίησης για τη διαφορετικότητα.

Οι βαθμολογίες της κλίμακας χρησιμοποιούνται σε αναλύσεις συσχέτισης, γραμμικής και λογιστικής παλινδρόμησης, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA/MANOVA), πολυεπίπεδη ανάλυση (multilevel analysis), μοντέλα διαμεσολάβησης (mediation), τροποποίησης (moderation) και μοντέλα δομικών εξισώσεων (SEM), επιτρέποντας τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τις στάσεις απέναντι στη συμπερίληψη και την εκπαιδευτική ισότητα.

Πλεονεκτήματα του εργαλείου

Το ATCSN-27 αποτελεί ένα αξιόπιστο και εύχρηστο εργαλείο για την ποσοτική αξιολόγηση των στάσεων απέναντι στα παιδιά με ειδικές ανάγκες. Η εφαρμογή του συμβάλλει στην αναγνώριση στερεοτύπων και προκαταλήψεων, στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών παρεμβάσεων και στη διαμόρφωση πολιτικών που ενισχύουν τη συμπεριληπτική εκπαίδευση και την κοινωνική αποδοχή. Παράλληλα, παρέχει πολύτιμα δεδομένα για τη βελτίωση του σχολικού κλίματος και την ανάπτυξη δράσεων που προάγουν την ισότητα και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα.

Βιβλιογραφία

Avramidis, E., & Norwich, B. (2002). Teachers’ attitudes towards integration/inclusion: A review of the literature. European Journal of Special Needs Education, 17(2), 129–147.

de Boer, A., Pijl, S. J., & Minnaert, A. (2011). Regular primary schoolteachers’ attitudes towards inclusive education: A review of the literature. International Journal of Inclusive Education, 15(3), 331–353.

Forlin, C., Loreman, T., Sharma, U., & Earle, C. (2009). Demographic differences in changing pre-service teachers’ attitudes, sentiments and concerns about inclusive education. International Journal of Inclusive Education, 13(2), 195–209.

Sharma, U., Loreman, T., & Forlin, C. (2012). Measuring teacher efficacy to implement inclusive practices. Journal of Research in Special Educational Needs, 12(1), 12–21.

UNESCO. (2020). Global Education Monitoring Report 2020: Inclusion and Education – All Means All. UNESCO Publishing.