Κλίμακα Ποσοτικής Εκτίμησης του Κοινωνικού Κεφαλαίου [SCQ-36]

Περιγραφή Κλίμακας

Η Κλίμακα Ποσοτικής Εκτίμησης του Κοινωνικού Κεφαλαίου [Social Capital Questionnaire – SCQ-36] αποτελεί ένα εργαλείο αξιολόγησης των κοινωνικών παραμέτρων σε ατομικό επίπεδο που συγκροτούν το κοινωνικό κεφάλαιο.

Η κλίμακα αναπτύχθηκε από τους Onyx και Bullen (2000) και περιλαμβάνει 36 ερωτήσεις, οι οποίες εξετάζουν διαφορετικές διαστάσεις των κοινωνικών σχέσεων, της κοινωνικής συμμετοχής και της σύνδεσης του ατόμου με το κοινωνικό του περιβάλλον.

Στόχος Κλίμακας

Ο κύριος στόχος της SCQ-36 είναι η εκτίμηση του κοινωνικού κεφαλαίου σε ατομικό επίπεδο, μέσω της αξιολόγησης παραμέτρων που σχετίζονται με την κοινωνική ενσωμάτωση, την εμπιστοσύνη, τη συνεργασία και τις κοινωνικές σχέσεις.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο τα άτομα συνδέονται με την κοινότητα, την οικογένεια, τους φίλους και το εργασιακό τους περιβάλλον.

Ανάλυση Κλίμακας

Η SCQ-36 αποτελείται από οκτώ υποκλίμακες:

Τοπική κοινότητα, η οποία αξιολογεί τη συμμετοχή και τη σύνδεση του ατόμου με το άμεσο κοινωνικό περιβάλλον.

Κοινωνική δράση, η οποία εξετάζει τη συμμετοχή σε συλλογικές ή κοινωνικές δραστηριότητες.

Αισθήματα εμπιστοσύνης και ασφάλειας, τα οποία αφορούν την αντίληψη του ατόμου για την αξιοπιστία και την ασφάλεια στο κοινωνικό του πλαίσιο.

Συνδέσεις με τη γειτονιά, που αξιολογούν τις σχέσεις και τη συνεργασία με άτομα του τοπικού περιβάλλοντος.

Οικογενειακές και φιλικές σχέσεις, που εξετάζουν τη δύναμη και την ποιότητα των προσωπικών κοινωνικών δεσμών.

Ανοχή της διαφορετικότητας, η οποία αφορά την αποδοχή διαφορετικών απόψεων, πολιτισμών και τρόπων ζωής.

Αξία της ζωής, που σχετίζεται με τη νοηματοδότηση και τη θετική στάση απέναντι στη ζωή.

Σχέση με την εργασία, η οποία αξιολογεί την κοινωνική διάσταση του εργασιακού περιβάλλοντος.

Το ερωτηματολόγιο απευθύνεται σε ενήλικους συμμετέχοντες.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα της SCQ-36 μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση της σχέσης του κοινωνικού κεφαλαίου με ψυχολογικούς, κοινωνικούς και εργασιακούς παράγοντες.

Η κλίμακα μπορεί να εφαρμοστεί σε μελέτες που εξετάζουν:

την κοινωνική συνοχή και συμμετοχή,

τη σύνδεση ατόμου–κοινότητας,

την κοινωνική υποστήριξη,

την ποιότητα ζωής,

την εργασιακή και κοινωνική ευημερία.

Η ανάλυση μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο σε συνολικό επίπεδο κοινωνικού κεφαλαίου όσο και ξεχωριστά για κάθε επιμέρους διάσταση της κλίμακας.

Βαθμονόμηση

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται μέσω κλίμακας τύπου Likert 4 διαβαθμίσεων, από:

1 = Καθόλου

έως

4 = Συχνά.

Η τελική βαθμολογία μπορεί να υπολογιστεί είτε ως συνολικό άθροισμα όλων των απαντήσεων είτε ξεχωριστά για κάθε υποκλίμακα.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν υψηλότερο επίπεδο κοινωνικού κεφαλαίου.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Οι υποκλίμακες της SCQ-36 παρουσιάζουν ικανοποιητικά επίπεδα αξιοπιστίας. Ο δείκτης εσωτερικής συνέπειας Cronbach’s α = 0,84, υποδεικνύοντας πολύ καλή αξιοπιστία του εργαλείου.

Η κλίμακα έχει χρησιμοποιηθεί σε διεθνείς και ελληνικές ερευνητικές εφαρμογές για την αξιολόγηση του κοινωνικού κεφαλαίου σε διαφορετικούς πληθυσμούς.

Βιβλιογραφία

Firouzbakht, M., Tirgar, A., Ebadi, A., Nia, H. S., Oksanen, T., Kouvonen, A., & Riahi, M. E. (2018). Psychometric properties of Persian version of the short-form workplace social capital questionnaire for female health workers. The International Journal of Occupational and Environmental Medicine, 9(4), 184.

Kritsotakis, G., Koutis, A. D., Alegakis, A. K., & Philalithis, A. E. (2008). Development of the social capital questionnaire in Greece. Research in Nursing & Health, 31(3), 217–225.

Onyx, J., & Bullen, P. (2000). Measuring social capital in five communities. The Journal of Applied Behavioral Science, 36(1), 23–42.