Περιγραφή

Το Brief Perceived Ethnic Discrimination Questionnaire – Community Version (BPEDQ-CV-17) αποτελεί ένα σύγχρονο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση των εμπειριών αντιληπτής εθνοτικής διάκρισης στην καθημερινή ζωή και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Η σύντομη αυτή έκδοση του ερωτηματολογίου επιτρέπει την αξιόπιστη και ταχεία καταγραφή του βαθμού στον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται ότι έχουν υποστεί άδικη ή άνιση μεταχείριση εξαιτίας της εθνικής ή εθνοπολιτισμικής τους ταυτότητας.

Η κλίμακα περιλαμβάνει 17 ερωτήματα, τα οποία διερευνούν εμπειρίες διακρίσεων σε διαφορετικούς τομείς της κοινωνικής ζωής, όπως η εκπαίδευση, η εργασία, οι υπηρεσίες υγείας, οι δημόσιες υπηρεσίες και οι καθημερινές διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις. Οι απαντήσεις καταγράφονται σε κλίμακα Likert, επιτρέποντας την ποσοτική αποτύπωση της συχνότητας ή της έντασης των εμπειριών διάκρισης.

Το BPEDQ-CV-17 χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχολογία, την κοινωνιολογία, τη δημόσια υγεία και τις επιστήμες συμπεριφοράς για τη μελέτη των κοινωνικών ανισοτήτων, της ψυχικής υγείας και των επιπτώσεων του κοινωνικού αποκλεισμού στην ποιότητα ζωής.

Επιστημονική Τεκμηρίωση

Η αντιληπτή εθνοτική διάκριση αναγνωρίζεται ως σημαντικός κοινωνικός προσδιοριστής της υγείας, καθώς σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης, ψυχολογικής δυσφορίας, μειωμένης αυτοεκτίμησης και χαμηλότερης ποιότητας ζωής. Το BPEDQ-CV-17 αναπτύχθηκε ώστε να προσφέρει μια σύντομη αλλά ψυχομετρικά αξιόπιστη εκδοχή του αρχικού εργαλείου, διατηρώντας υψηλή εγκυρότητα και αξιοπιστία σε διαφορετικούς πληθυσμούς.

Η κλίμακα έχει χρησιμοποιηθεί σε διεθνείς μελέτες που αφορούν μεταναστευτικούς πληθυσμούς, εθνικές και φυλετικές μειονότητες, προσφυγικούς πληθυσμούς και άλλες κοινωνικές ομάδες που ενδέχεται να βιώνουν διακρίσεις. Παράλληλα, συμβάλλει στη διερεύνηση των μηχανισμών μέσω των οποίων οι κοινωνικές ανισότητες επηρεάζουν τη σωματική και ψυχική υγεία.

Δομή του Ερωτηματολογίου

Το BPEDQ-CV-17 αποτελείται από δεκαεπτά ερωτήματα που αξιολογούν πολλαπλές διαστάσεις της αντιληπτής εθνοτικής διάκρισης σε κοινοτικό επίπεδο. Τα ερωτήματα καλύπτουν περιστατικά άδικης μεταχείρισης, αποκλεισμού, προκατάληψης και άνισης συμπεριφοράς σε διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα.

Οι απαντήσεις δίνονται σε κλίμακα Likert και οι επιμέρους βαθμολογίες συνδυάζονται ώστε να προκύψει μία συνολική εκτίμηση του επιπέδου αντιληπτής διάκρισης. Υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες υποδηλώνουν συχνότερες ή εντονότερες εμπειρίες εθνοτικής διάκρισης.

Στατιστική Ανάλυση και Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η ανάλυση των δεδομένων του BPEDQ-CV-17 περιλαμβάνει αρχικά περιγραφική στατιστική για την παρουσίαση των μέσων τιμών, των τυπικών αποκλίσεων και της κατανομής των απαντήσεων.

Η αξιοπιστία της κλίμακας εξετάζεται συνήθως μέσω του συντελεστή Cronbach’s α, ενώ σε ερευνητικά πρωτόκολλα πραγματοποιείται επιπλέον έλεγχος αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability). Η εγκυρότητα κατασκευής αξιολογείται με Διερευνητική (Exploratory Factor Analysis) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (Confirmatory Factor Analysis), ενώ η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα εξετάζονται μέσω της συσχέτισης του εργαλείου με δείκτες ψυχικής υγείας, άγχους, κατάθλιψης, κοινωνικής υποστήριξης, στρες και ποιότητας ζωής.

Επιπλέον, το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε αναλύσεις συσχετίσεων, συγκρίσεις μεταξύ ομάδων, πολυμεταβλητές αναλύσεις παλινδρόμησης και μοντέλα διαμεσολάβησης ή διαμόρφωσης, όταν στόχος είναι η διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την εμπειρία της εθνοτικής διάκρισης.

Εφαρμογές στην Έρευνα

Το BPEDQ-CV-17 χρησιμοποιείται σε επιδημιολογικές και κοινωνικές έρευνες, σε μελέτες ψυχικής υγείας, σε διαπολιτισμική έρευνα και στην αξιολόγηση προγραμμάτων κοινωνικής ένταξης. Παράλληλα, αξιοποιείται για τη διερεύνηση των επιπτώσεων των διακρίσεων στην ψυχολογική προσαρμογή, τη σωματική υγεία, την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και την κοινωνική συμμετοχή.

Η σύντομη μορφή του το καθιστά ιδιαίτερα κατάλληλο για μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες, καθώς μειώνει τον χρόνο συμπλήρωσης χωρίς να περιορίζει την επιστημονική του εγκυρότητα. Η χρήση του συμβάλλει στην τεκμηριωμένη κατανόηση των κοινωνικών ανισοτήτων και στην ανάπτυξη παρεμβάσεων που προάγουν την ισότητα, την κοινωνική συνοχή και τη δημόσια υγεία.

Βιβλιογραφία

Brondolo, E., Kelly, K. P., Coakley, V., Gordon, T., Thompson, S., Levy, E., Cassells, A., Tobin, J. N., Sweeney, M., & Contrada, R. J. (2005). The Perceived Ethnic Discrimination Questionnaire: Development and preliminary validation of a community version. Journal of Applied Social Psychology, 35(2), 335–365.

Brondolo, E., Kelly, K., & Thompson, S. (2007). The Brief Perceived Ethnic Discrimination Questionnaire–Community Version (BPEDQ-CV). Journal of Behavioral Medicine, 30(5), 475–491.

Williams, D. R., & Mohammed, S. A. (2009). Discrimination and racial disparities in health: Evidence and needed research. Journal of Behavioral Medicine, 32(1), 20–47.

Schulz, A. J., Williams, D. R., & Israel, B. A. (2002). Social and environmental contexts of ethnic discrimination: A review and methodological considerations. In Handbook of Ethnic Minority Psychology. American Psychological Association.