Κλίμακα Κοινωνικής Ικανότητας – Εκπαιδευτικός [SCT-25]
Περιγραφή Κλίμακας
Η Social Competence – Teacher [SCT-25], ή Κλίμακα Κοινωνικής Ικανότητας – Εκπαιδευτικός, αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης της κοινωνικής ικανότητας των μαθητών με βάση την παρατήρηση και την εκτίμηση του εκπαιδευτικού.
Η κλίμακα επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίο ο μαθητής λειτουργεί μέσα στο σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον και εξετάζει δεξιότητες που σχετίζονται με την επικοινωνία, τις διαπροσωπικές σχέσεις, την αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων και τη ρύθμιση της συμπεριφοράς και των συναισθημάτων.
Η αξιολόγηση από τον εκπαιδευτικό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς βασίζεται στην παρατήρηση του μαθητή σε πραγματικές καθημερινές συνθήκες, όπως η τάξη, οι ομαδικές δραστηριότητες και οι αλληλεπιδράσεις με συνομηλίκους και ενήλικες.
Με αυτόν τον τρόπο, η SCT-25 μπορεί να προσφέρει μία οργανωμένη εικόνα της κοινωνικής λειτουργικότητας του μαθητή και να συμβάλει στον εντοπισμό περιοχών στις οποίες ενδέχεται να απαιτείται πρόσθετη εκπαιδευτική ή ψυχοκοινωνική υποστήριξη.
Διαστάσεις της Κοινωνικής Ικανότητας
Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, η SCT-25 εξετάζει πολλαπλές πτυχές της κοινωνικής ικανότητας.
Μία βασική περιοχή αφορά τις δεξιότητες επικοινωνίας, δηλαδή τον βαθμό στον οποίο οι μαθητές μπορούν να εκφράζουν αποτελεσματικά τις ιδέες τους και να ακούν τους άλλους.
Η δεύτερη περιοχή αφορά τις διαπροσωπικές δεξιότητες και ειδικότερα την ικανότητα δημιουργίας και διατήρησης θετικών σχέσεων με συνομηλίκους και ενήλικες.
Η κοινωνική επίλυση προβλημάτων αναφέρεται στην ικανότητα του μαθητή να αντιμετωπίζει κοινωνικές συγκρούσεις και άλλες προκλήσεις με εποικοδομητικό τρόπο.
Τέλος, η αυτορρύθμιση αφορά την ικανότητα διαχείρισης της συμπεριφοράς και των συναισθημάτων στο πλαίσιο των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων.
Η συνεξέταση των παραπάνω περιοχών επιτρέπει μία πολυδιάστατη προσέγγιση της κοινωνικής ικανότητας του μαθητή.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Η συμπλήρωση της SCT-25 πραγματοποιείται από τον εκπαιδευτικό, ο οποίος αξιολογεί τον μαθητή ως προς διαφορετικές παραμέτρους της κοινωνικής του λειτουργίας.
Οι απαντήσεις μπορούν να συλλέγονται σε έντυπη ή ψηφιακή μορφή και στη συνέχεια να μετατρέπονται σε αριθμητικές βαθμολογίες.
Σύμφωνα με το αρχικό υλικό, κάθε στοιχείο βαθμολογείται μέσω κλίμακας τύπου Likert ή αντίστοιχου συστήματος αξιολόγησης. Οι βαθμολογίες αντανακλούν διαφορετικά επίπεδα κοινωνικής ικανότητας και μπορούν να συγκεντρωθούν ώστε να προκύψει μία συνολικότερη μέτρηση.
Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων επιτρέπει τόσο την περιγραφή της κοινωνικής λειτουργίας ενός μαθητή όσο και τη διερεύνηση διαφορών ή προτύπων σε επίπεδο ομάδας.
Στόχος
Βασικός στόχος της SCT-25 είναι η συστηματική αξιολόγηση της κοινωνικής ικανότητας των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον.
Η κλίμακα μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό των κοινωνικών δεξιοτήτων που εμφανίζονται περισσότερο ανεπτυγμένες, αλλά και περιοχών στις οποίες ένας μαθητής ενδέχεται να αντιμετωπίζει δυσκολίες.
Ένας δεύτερος στόχος είναι η ανίχνευση αναγκών υποστήριξης. Η οργανωμένη καταγραφή των παρατηρήσεων του εκπαιδευτικού μπορεί να προσφέρει χρήσιμα δεδομένα για τον προσδιορισμό συγκεκριμένων περιοχών κοινωνικής λειτουργίας που χρειάζονται περαιτέρω ενίσχυση.
Παράλληλα, τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό στοχευμένων εκπαιδευτικών ή ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων.
Βαθμολόγηση
Η βαθμολόγηση της SCT-25 πραγματοποιείται σύμφωνα με ένα προκαθορισμένο σύστημα αξιολόγησης.
Οι απαντήσεις του εκπαιδευτικού στα επιμέρους στοιχεία μετατρέπονται σε αριθμητικές τιμές, οι οποίες μπορούν να συνδυαστούν για τη διαμόρφωση συνολικότερης βαθμολογίας κοινωνικής ικανότητας.
Σύμφωνα με το διαθέσιμο αρχείο, υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν καλύτερη κοινωνική ικανότητα.
Η ακριβής κλίμακα Likert και το εύρος της συνολικής βαθμολογίας δεν προσδιορίζονται στο διαθέσιμο υλικό. Για τον λόγο αυτό, η εφαρμογή συγκεκριμένου συστήματος βαθμολόγησης πρέπει να πραγματοποιείται με βάση τις τεκμηριωμένες οδηγίες της έκδοσης που χρησιμοποιείται.
Ερμηνεία Αποτελεσμάτων
Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων επικεντρώνεται στην αναγνώριση των δυνατών σημείων και των πιθανών δυσκολιών του μαθητή ως προς την κοινωνική του λειτουργία.
Υψηλότερες βαθμολογίες μπορούν να αντανακλούν περισσότερο ανεπτυγμένες κοινωνικές δεξιότητες, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες μπορούν να αποτελέσουν ένδειξη περιοχών που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση ή υποστήριξη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξέταση του συνολικού προφίλ του μαθητή. Ένας μαθητής μπορεί, για παράδειγμα, να παρουσιάζει αποτελεσματικές επικοινωνιακές δεξιότητες αλλά μεγαλύτερες δυσκολίες στην αυτορρύθμιση ή στην επίλυση κοινωνικών συγκρούσεων.
Για τον λόγο αυτό, όταν η χρησιμοποιούμενη έκδοση παρέχει έγκυρες επιμέρους βαθμολογίες, η εξέτασή τους μπορεί να προσφέρει περισσότερες πληροφορίες από την αποκλειστική χρήση ενός συνολικού σκορ.
Αξιοπιστία
Η ψυχομετρική αξιολόγηση της SCT-25 περιλαμβάνει τη διερεύνηση της αξιοπιστίας των βαθμολογιών.
Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να εξεταστεί με κατάλληλους δείκτες αξιοπιστίας, εφόσον αυτό υποστηρίζεται από τη δομή της χρησιμοποιούμενης έκδοσης.
Επειδή η SCT-25 βασίζεται στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού, σε σχετικές μελέτες μπορεί επίσης να παρουσιάζει ενδιαφέρον η διερεύνηση της συμφωνίας μεταξύ διαφορετικών αξιολογητών, όταν περισσότεροι από ένας εκπαιδευτικοί αξιολογούν τον ίδιο μαθητή.
Η αξιοπιστία πρέπει να εξετάζεται στο συγκεκριμένο δείγμα και πλαίσιο εφαρμογής και όχι να θεωρείται δεδομένη ανεξάρτητα από τον πληθυσμό.
Εγκυρότητα
Η εγκυρότητα αφορά τον βαθμό στον οποίο οι βαθμολογίες της SCT-25 μπορούν να ερμηνευτούν ως έγκυροι δείκτες της κοινωνικής ικανότητας των μαθητών.
Η διερεύνησή της μπορεί να περιλαμβάνει την εξέταση της σχέσης των βαθμολογιών με άλλες μετρήσεις κοινωνικών δεξιοτήτων, κοινωνικής λειτουργικότητας ή συναφών χαρακτηριστικών.
Σε περίπτωση εφαρμογής της κλίμακας σε διαφορετικό γλωσσικό ή πολιτισμικό περιβάλλον είναι επίσης σημαντικό να εξετάζεται η καταλληλότητα της προσαρμοσμένης έκδοσης.
Η αξιοπιστία και η εγκυρότητα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επιστημονικά τεκμηριωμένη χρήση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων.
Στατιστική Ανάλυση
Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων μπορεί να ξεκινήσει με περιγραφικά στατιστικά μέτρα, όπως η μέση τιμή, η τυπική απόκλιση, η διάμεσος και το εύρος των βαθμολογιών.
Ανάλογα με τον ερευνητικό σχεδιασμό μπορούν να εξεταστούν πιθανές διαφορές στην κοινωνική ικανότητα μεταξύ διαφορετικών ομάδων μαθητών ή οι σχέσεις της SCT-25 με άλλες εκπαιδευτικές, κοινωνικές ή ψυχολογικές μεταβλητές.
Όταν υπάρχουν επαναλαμβανόμενες αξιολογήσεις, μπορεί επίσης να διερευνηθεί η μεταβολή των βαθμολογιών σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, για παράδειγμα πριν και μετά την εφαρμογή ενός προγράμματος κοινωνικών δεξιοτήτων.
Σε ψυχομετρικές μελέτες μπορούν επιπλέον να χρησιμοποιηθούν κατάλληλες τεχνικές για τη διερεύνηση της δομής και της ποιότητας μέτρησης της κλίμακας.
Κανονιστικά Δεδομένα
Το αρχικό υλικό αναφέρει τη δυνατότητα σύγκρισης των ατομικών αποτελεσμάτων με κανονιστικά δεδομένα (normative data).
Η ύπαρξη κατάλληλων δεδομένων αναφοράς επιτρέπει την εξέταση της βαθμολογίας ενός μαθητή σε σχέση με τις βαθμολογίες ενός ευρύτερου και κατάλληλου πληθυσμού.
Η σύγκριση αυτή πρέπει να πραγματοποιείται μόνο όταν υπάρχουν τεκμηριωμένα κανονιστικά δεδομένα που αντιστοιχούν στην έκδοση της κλίμακας και είναι κατάλληλα για τα χαρακτηριστικά του μαθητή ή του πληθυσμού που εξετάζεται.
Εκπαιδευτικές Εφαρμογές
Η SCT-25 μπορεί να αξιοποιηθεί στο σχολικό περιβάλλον για την καλύτερη κατανόηση της κοινωνικής λειτουργίας των μαθητών.
Τα αποτελέσματα μπορούν να υποστηρίξουν τον εντοπισμό περιοχών στις οποίες χρειάζεται ενίσχυση και να συμβάλουν στον σχεδιασμό κατάλληλων δράσεων.
Σύμφωνα με το αρχικό υλικό, οι παρεμβάσεις μπορούν να περιλαμβάνουν προγράμματα ανάπτυξης κοινωνικών δεξιοτήτων, ομαδικές δραστηριότητες και συμβουλευτικές υπηρεσίες.
Όταν η κλίμακα χρησιμοποιείται πριν και μετά από μία οργανωμένη παρέμβαση, οι βαθμολογίες μπορούν επίσης να συμβάλουν στην αξιολόγηση πιθανών μεταβολών στην κοινωνική λειτουργία των μαθητών.
Περιορισμοί και Ορθή Χρήση
Επειδή η SCT-25 βασίζεται στην εκτίμηση του εκπαιδευτικού, οι βαθμολογίες αντανακλούν την παρατήρηση ενός συγκεκριμένου αξιολογητή μέσα σε συγκεκριμένο πλαίσιο.
Η συμπεριφορά ενός μαθητή μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με το μάθημα, τον εκπαιδευτικό, την ομάδα συνομηλίκων και το κοινωνικό περιβάλλον.
Για τον λόγο αυτό, τα αποτελέσματα είναι προτιμότερο να συνεκτιμώνται με άλλες διαθέσιμες πληροφορίες και να μην αντιμετωπίζονται απομονωμένα ως πλήρης αξιολόγηση της συνολικής κοινωνικής λειτουργίας του μαθητή.
Η SCT-25 πρέπει επομένως να χρησιμοποιείται ως οργανωμένο εργαλείο αξιολόγησης και όχι ως αυτοτελές διαγνωστικό μέσο.
Συμπεράσματα
Η Social Competence – Teacher [SCT-25] αποτελεί ένα εργαλείο αξιολόγησης της κοινωνικής ικανότητας των μαθητών από την οπτική του εκπαιδευτικού.
Η εξέταση των επικοινωνιακών και διαπροσωπικών δεξιοτήτων, της κοινωνικής επίλυσης προβλημάτων και της αυτορρύθμισης επιτρέπει τη διαμόρφωση μιας πολυδιάστατης εικόνας της κοινωνικής λειτουργίας του μαθητή στο σχολικό περιβάλλον.
Η SCT-25 μπορεί να αξιοποιηθεί για την αναγνώριση δυνατών σημείων και αναγκών υποστήριξης, καθώς και για τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση στοχευμένων εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.
Η επιστημονικά τεκμηριωμένη χρήση της προϋποθέτει την εφαρμογή του κατάλληλου συστήματος βαθμολόγησης και την εξέταση της αξιοπιστίας, της εγκυρότητας και, όπου υπάρχουν, των κατάλληλων κανονιστικών δεδομένων.
Βιβλιογραφία
Denham, S. A. (2006). Social-emotional development. In W. Damon & R. M. Lerner (Eds.), Handbook of Child Psychology (Vol. 3, pp. 614–657).
Elias, M. J., Zins, J. E., Weissberg, R. P., Frey, K. S., Greenberg, M. T., Haynes, N. M., & Schuyler, T. (1997). Promoting Social and Emotional Learning: Guidelines for Educators.
Gresham, F. M., & Elliott, S. N. (2008). Social Skills Improvement System: Rating Scales Manual.
McClelland, M. M., & Morrison, F. J. (2003). The effect of child care and parent-child interactions on children’s social competence.
Ladd, G. W. (2005). Children’s Peer Relations and Social Competence: A Meta-Analysis.