Περιγραφή

Η Violent Intentions—Teen Conflict Survey [VITCS-2] αποτελεί ένα σύντομο εργαλείο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση των βίαιων προθέσεων των εφήβων σε καταστάσεις σύγκρουσης.

Η κλίμακα εστιάζει κυρίως στην πιθανότητα ένα άτομο να επιλέξει βίαιη ή επιθετική αντίδραση όταν έρχεται αντιμέτωπο με διαπροσωπικές συγκρούσεις, προκλήσεις ή καταστάσεις έντασης. Με αυτόν τον τρόπο, δεν καταγράφει μόνο προηγούμενες μορφές επιθετικής συμπεριφοράς, αλλά κυρίως τη στάση και την πρόθεση του εφήβου απέναντι σε πιθανές μελλοντικές συγκρούσεις.

Η αξιολόγηση των βίαιων προθέσεων έχει ιδιαίτερη σημασία στην έρευνα της εφηβικής επιθετικότητας, καθώς οι προθέσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικός δείκτης του τρόπου με τον οποίο οι νέοι αντιλαμβάνονται και διαχειρίζονται τις κοινωνικές συγκρούσεις.

Στόχος

Βασικός στόχος της VITCS-2 είναι η ποσοτική αποτύπωση της προδιάθεσης των εφήβων να ανταποκριθούν με βίαιο τρόπο σε συγκρουσιακές καταστάσεις.

Η χρήση της κλίμακας επιτρέπει τη διερεύνηση της σχέσης των βίαιων προθέσεων με παράγοντες όπως η προηγούμενη έκθεση στη βία, η επιθετικότητα, η κοινωνική υποστήριξη, οι σχέσεις με συνομηλίκους, η οικογενειακή λειτουργικότητα και οι στρατηγικές διαχείρισης συγκρούσεων.

Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό ομάδων εφήβων που εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο επιθετικών αντιδράσεων και να υποστηρίξει τον σχεδιασμό προγραμμάτων πρόληψης της σχολικής και κοινοτικής βίας.

Δομή της Κλίμακας

Η VITCS-2 αποτελείται από 2 ερωτήματα, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα σύντομη και εύχρηστη.

Τα ερωτήματα εξετάζουν την πιθανότητα ή την πρόθεση του εφήβου να χρησιμοποιήσει βίαιη συμπεριφορά ως τρόπο αντιμετώπισης μιας σύγκρουσης.

Η μικρή έκταση της κλίμακας διευκολύνει την ενσωμάτωσή της σε μεγαλύτερα ερευνητικά πρωτόκολλα που περιλαμβάνουν επιπλέον δείκτες επιθετικότητας, σχολικού εκφοβισμού, κοινωνικών σχέσεων και ψυχοκοινωνικής προσαρμογής.

Βαθμονόμηση

Οι απαντήσεις καταγράφονται μέσω διαβαθμισμένης κλίμακας, σύμφωνα με την έκδοση και τις οδηγίες εφαρμογής του εργαλείου.

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από τον συνδυασμό των απαντήσεων στα δύο ερωτήματα. Κατά κανόνα, υψηλότερη βαθμολογία υποδηλώνει ισχυρότερη πρόθεση χρήσης βίας σε καταστάσεις διαπροσωπικής σύγκρουσης.

Επειδή πρόκειται για εξαιρετικά σύντομη κλίμακα δύο ερωτημάτων, η αξιοπιστία της δεν είναι σκόπιμο να αξιολογείται αποκλειστικά μέσω του Cronbach’s α. Μπορεί να εξεταστεί επίσης η μεταξύ των δύο ερωτημάτων συσχέτιση ή ο συντελεστής Spearman–Brown, ανάλογα με το ερευνητικό σχέδιο.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της VITCS-2 μπορεί να περιλαμβάνει την εξέταση της σχέσης μεταξύ των δύο ερωτημάτων και τη διερεύνηση της εγκυρότητας του εργαλείου μέσω συσχετίσεων με συναφείς δείκτες.

Αναμένεται, για παράδειγμα, υψηλότερη βαθμολογία στις βίαιες προθέσεις να σχετίζεται με αυξημένη επιθετικότητα, προηγούμενη εμπλοκή σε βίαια περιστατικά, θετικότερες στάσεις απέναντι στη χρήση βίας ή μεγαλύτερη έκθεση σε βίαια κοινωνικά περιβάλλοντα.

Σε περίπτωση μετάφρασης ή εφαρμογής της κλίμακας σε διαφορετικό πολιτισμικό πλαίσιο, συνιστάται πιλοτική εφαρμογή και έλεγχος της κατανόησης των ερωτημάτων από τον συγκεκριμένο εφηβικό πληθυσμό.

Εφαρμογές

Η VITCS-2 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε έρευνες που αφορούν την εφηβική επιθετικότητα, τη σχολική βία, τον εκφοβισμό, την παραβατική συμπεριφορά και τη διαχείριση διαπροσωπικών συγκρούσεων.

Μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί σε σχολικά και κοινοτικά προγράμματα πρόληψης, προκειμένου να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα παρεμβάσεων που στοχεύουν στη μείωση των επιθετικών στάσεων και στην ανάπτυξη ειρηνικών στρατηγικών επίλυσης συγκρούσεων.

Ιδιαίτερη χρησιμότητα παρουσιάζει σε μελέτες στις οποίες απαιτείται σύντομη μέτρηση των βίαιων προθέσεων χωρίς να επιβαρύνεται σημαντικά το συνολικό ερευνητικό πρωτόκολλο.

Στατιστική Ανάλυση

Η συνολική βαθμολογία της VITCS-2 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περιγραφικές και επαγωγικές στατιστικές αναλύσεις.

Αρχικά μπορούν να υπολογιστούν η μέση τιμή, η τυπική απόκλιση και η κατανομή των βαθμολογιών. Στη συνέχεια μπορούν να εξεταστούν διαφορές ως προς χαρακτηριστικά όπως το φύλο, η ηλικία, η σχολική τάξη ή η προηγούμενη εμπειρία σύγκρουσης.

Η βαθμολογία μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε αναλύσεις συσχέτισης ή παλινδρόμησης για τη διερεύνηση της σχέσης των βίαιων προθέσεων με την επιθετικότητα, τον σχολικό εκφοβισμό, την κοινωνική υποστήριξη, τις σχέσεις με συνομηλίκους και άλλους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες.

Βιβλιογραφία

Lochman, J. E., & Wells, K. C. (2002). The Coping Power Program at the middle-school transition: Universal and indicated prevention effects. Psychology of Addictive Behaviors, 16(4S), S40–S54.

Lochman, J. E., & Dodge, K. A. (1994). Social-cognitive processes of severely violent, moderately aggressive, and nonaggressive boys. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 62(2), 366–374.

Lochman, J. E., & Lenhart, L. A. (1993). Cognitive-behavioral interventions for aggressive boys: A developmental approach. In V. B. Van Hasselt & M. Hersen (Eds.), Handbook of Adolescent Psychopathology (pp. 240–267). Springer.