Κοινωνικός Έλεγχος των Παιδιών – Μελέτη Γειτονιών του Σικάγο [SCOCCNS-3]

Περιγραφή

Η Social Control of Children – Chicago Neighborhood Study [SCOCCNS-3] αποτελεί σύντομο ερευνητικό μέτρο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο τα μέλη μιας γειτονιάς είναι διατεθειμένα να παρεμβαίνουν για την επίβλεψη, προστασία και κοινωνική καθοδήγηση των παιδιών και των εφήβων.

Η κλίμακα εντάσσεται στο ευρύτερο θεωρητικό πλαίσιο της συλλογικής αποτελεσματικότητας (collective efficacy) και του άτυπου κοινωνικού ελέγχου. Η βασική παραδοχή είναι ότι η ανάπτυξη και η συμπεριφορά των παιδιών δεν επηρεάζονται αποκλειστικά από την οικογένεια και το σχολείο, αλλά και από το κοινωνικό περιβάλλον της γειτονιάς. Η προθυμία των κατοίκων να επιβλέπουν τις δραστηριότητες των παιδιών και να παρεμβαίνουν όταν παρατηρούν προβληματικές ή δυνητικά επικίνδυνες συμπεριφορές αποτελεί σημαντική διάσταση της κοινωνικής συνοχής μιας κοινότητας.

Ανάλυση

Η SCOCCNS-3 αποτελείται από 3 στοιχεία (items) που επικεντρώνονται στον άτυπο κοινωνικό έλεγχο σε σχέση με τα παιδιά. Εξετάζεται κατά πόσο οι ενήλικες μιας γειτονιάς θεωρούν πιθανό ότι οι κάτοικοι θα αναλάβουν δράση όταν παιδιά ή έφηβοι εμπλέκονται σε καταστάσεις που απαιτούν κοινωνική παρέμβαση ή επίβλεψη.

Μέσω της κλίμακας μπορεί να διερευνηθεί η αντίληψη των συμμετεχόντων σχετικά με την κοινωνική υπευθυνότητα, την κοινοτική επίβλεψη και την προθυμία των κατοίκων να συμβάλουν στη διατήρηση κοινά αποδεκτών κοινωνικών κανόνων. Υψηλότερα επίπεδα κοινωνικού ελέγχου υποδηλώνουν συνήθως μεγαλύτερη διάθεση συλλογικής παρέμβασης και ισχυρότερους μηχανισμούς άτυπης κοινωνικής εποπτείας.

Στόχος

Βασικός στόχος της SCOCCNS-3 είναι η αποτίμηση του κοινωνικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά, με ιδιαίτερη έμφαση στην ικανότητα της κοινότητας να λειτουργεί ως υποστηρικτικό και προστατευτικό πλαίσιο.

Η χρήση της κλίμακας επιτρέπει τη διερεύνηση της σχέσης του κοινωνικού ελέγχου με μεταβλητές όπως η κοινωνική συνοχή, η συλλογική αποτελεσματικότητα, η παραβατικότητα των ανηλίκων, η ασφάλεια της γειτονιάς και οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες. Για τον λόγο αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί σε κοινωνιολογικές, ψυχοκοινωνικές και κοινοτικές έρευνες που εξετάζουν την επίδραση του κοινωνικού περιβάλλοντος στην ανάπτυξη των παιδιών.

Βαθμονόμηση

Οι απαντήσεις στα επιμέρους στοιχεία της SCOCCNS-3 αποτυπώνουν τον αντιλαμβανόμενο βαθμό προθυμίας των κατοίκων μιας κοινότητας να παρέμβουν σε καταστάσεις που αφορούν παιδιά και εφήβους. Οι επιμέρους απαντήσεις μπορούν να συνδυαστούν για τη δημιουργία συνολικού δείκτη κοινωνικού ελέγχου.

Υψηλότερη συνολική βαθμολογία ερμηνεύεται ως ένδειξη ισχυρότερου άτυπου κοινωνικού ελέγχου και μεγαλύτερης συλλογικής διάθεσης των κατοίκων να αναλάβουν ευθύνη για ζητήματα που αφορούν τα παιδιά της κοινότητας. Αντίθετα, χαμηλότερες τιμές μπορούν να υποδηλώνουν περιορισμένη κοινωνική παρέμβαση ή χαμηλότερο επίπεδο συλλογικής εποπτείας.

Η ακριβής διαδικασία υπολογισμού και ερμηνείας της βαθμολογίας θα πρέπει να ακολουθεί την εκδοχή και το πρωτόκολλο της κλίμακας που χρησιμοποιούνται στην εκάστοτε έρευνα, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιείται μετάφραση ή πολιτισμική προσαρμογή.

Εφαρμογές

Η SCOCCNS-3 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε έρευνες που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ γειτονιάς και ανάπτυξης των παιδιών, καθώς και σε μελέτες κοινωνικής συνοχής, συλλογικής αποτελεσματικότητας και πρόληψης της νεανικής παραβατικότητας. Λόγω του μικρού αριθμού ερωτήσεων, μπορεί επίσης να ενσωματωθεί σχετικά εύκολα σε μεγαλύτερα ερευνητικά πρωτόκολλα που περιλαμβάνουν πολλαπλές κοινωνικές και ψυχοκοινωνικές μεταβλητές.

Βιβλιογραφία

Sampson, R. J., Morenoff, J. D., & Earls, F. (1999). Beyond social capital: Spatial dynamics of collective efficacy for children. American Sociological Review, 64(5), 633–660.