Τεστ Χαρακτηριστικών Προσωπικότητας [PTT-1.057]

Περιγραφή

Το Τεστ Χαρακτηριστικών Προσωπικότητας (Personality Traits Test – PTT-1.057 / ΤΕΧΑΠ) αποτελεί ένα ολοκληρωμένο ελληνικό εργαλείο αξιολόγησης της προσωπικότητας, που δημιουργήθηκε από τον Ι. Τσαούση. Στόχος του είναι η λεπτομερής διερεύνηση της προσωπικότητας του ατόμου.

Το ΤΕΧΑΠ βασίζεται στο μοντέλο των Πέντε Παραγόντων της προσωπικότητας (Big Five) και αξιολογεί πέντε βασικές διαστάσεις: Εξωστρέφεια, Νευρωτισμό, Δεκτικότητα στην Εμπειρία, Προσήνεια και Ευσυνειδησία. Το εργαλείο περιλαμβάνει 180 προτάσεις που αφορούν τις πέντε κύριες διαστάσεις και επιπλέον 26 προτάσεις που σχετίζονται με τον έλεγχο εγκυρότητας.

Σκοπός

Βασικός σκοπός του PTT-1.057 είναι η λεπτομερής αποτύπωση της δομής της προσωπικότητας και η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα βασικά χαρακτηριστικά του ατόμου εκδηλώνονται στην καθημερινή ζωή, στις οικογενειακές σχέσεις, στο εργασιακό περιβάλλον και στις κοινωνικές δραστηριότητες.

Η πολυδιάστατη δομή του επιτρέπει τόσο μια γενική αποτίμηση των πέντε βασικών παραγόντων όσο και μια πιο λεπτομερή διερεύνηση επιμέρους χαρακτηριστικών της προσωπικότητας.

Δομή της Κλίμακας

Κάθε μία από τις πέντε βασικές διαστάσεις περιλαμβάνει 36 προτάσεις και αναλύεται περαιτέρω σε 6 επιμέρους υποκλίμακες. Συνολικά, το εργαλείο περιλαμβάνει 30 υποκλίμακες, οι οποίες προσφέρουν λεπτομερέστερη εικόνα των χαρακτηριστικών που συνθέτουν κάθε βασικό παράγοντα.

Οι πέντε κύριες διαστάσεις είναι:

Εξωστρέφεια, που αφορά την κοινωνικότητα, την ενεργητικότητα και την τάση για διαπροσωπική αλληλεπίδραση.

Νευρωτισμός, που συνδέεται με τη συναισθηματική αστάθεια και την τάση βίωσης αρνητικών συναισθημάτων.

Δεκτικότητα στην Εμπειρία, που αφορά την περιέργεια, τη φαντασία και το ενδιαφέρον για νέες εμπειρίες και ιδέες.

Προσήνεια, που σχετίζεται με τη συνεργασία, την εμπιστοσύνη και τη θετική στάση απέναντι στους άλλους.

Ευσυνειδησία, που αντανακλά την υπευθυνότητα, την οργάνωση, την αυτοπειθαρχία και την προσήλωση στην επίτευξη στόχων.

Δείγμα και Κανονιστικά Δεδομένα

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του εργαλείου βασίστηκε σε δείγμα 1.057 ατόμων. Διατίθενται κανονιστικοί βαθμοί τόσο σε T-τιμές όσο και σε εκατοστιαίες τιμές, με ξεχωριστές νόρμες για άνδρες και γυναίκες, καθώς και για τον συνολικό πληθυσμό, φοιτητές και έφηβους μαθητές.

Η ύπαρξη διαφορετικών κανονιστικών ομάδων επιτρέπει πιο στοχευμένη και συγκριτική ερμηνεία του ατομικού προφίλ προσωπικότητας.

Βαθμολόγηση

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο επίπεδο υπολογίζονται οι βαθμολογίες των πέντε βασικών διαστάσεων, με άθροιση των βαθμών των 36 αντίστοιχων προτάσεων. Στο δεύτερο επίπεδο υπολογίζονται οι βαθμολογίες των 30 υποκλιμάκων, καθεμία από τις οποίες βασίζεται σε 6 προτάσεις.

Το ΤΕΧΑΠ διαθέτει επίσης ηλεκτρονικό σύστημα αξιολόγησης και δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρονικού προφίλ προσωπικότητας.

Εγκυρότητα

Το διαθέσιμο ερευνητικό υλικό υποστηρίζει τη χρήση του ΤΕΧΑΠ για την αξιολόγηση της προσωπικότητας στον ελληνικό πληθυσμό. Έχουν αναφερθεί στοιχεία συγχρονικής εγκυρότητας, μέσω συσχετίσεων με εργαλεία που βασίζονται επίσης στο μοντέλο των Πέντε Παραγόντων, όπως τα BFI και BFFM.

Παράλληλα, η εγκυρότητα εννοιολογικής κατασκευής υποστηρίζεται από σχέσεις με άλλα εργαλεία προσωπικότητας, όπως τα EPQ, 16PF και MMPI, καθώς και με μεταβλητές όπως η συναισθηματική νοημοσύνη, η ψυχολογική ευζωία, το εργασιακό άγχος, οι επαγγελματικές αποφάσεις, οι κοινωνικές δεξιότητες και η οργανωσιακή κουλτούρα.

Η διερευνητική και η επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση υποστήριξαν επίσης τη δομική συνάφεια του εργαλείου με το θεωρητικό μοντέλο των Πέντε Παραγόντων.

Αξιοπιστία

Η εσωτερική συνέπεια των πέντε βασικών κλιμάκων αναφέρεται ότι κυμαίνεται από 0,78 έως 0,89. Στο διαθέσιμο υλικό αναφέρονται επίσης υψηλοί δείκτες αξιοπιστίας για τις επιμέρους υποκλίμακες, γεγονός που υποστηρίζει τη σταθερότητα της μέτρησης των χαρακτηριστικών προσωπικότητας.

Ερευνητική και Εφαρμοσμένη Αξιοποίηση

Το PTT-1.057 μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες που αφορούν την προσωπικότητα, την επαγγελματική συμπεριφορά, τις κοινωνικές δεξιότητες, την ψυχολογική ευημερία, το εργασιακό άγχος και τη λήψη επαγγελματικών αποφάσεων.

Η αναλυτική δομή των 30 υποκλιμάκων το καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμο όταν απαιτείται περισσότερο λεπτομερής διερεύνηση των ατομικών διαφορών και όχι μόνο μια συνοπτική αξιολόγηση των πέντε βασικών παραγόντων.

Βιβλιογραφία

Tsaousis, I. (1999). The Traits Personality Questionnaire (TPQue): A Greek measure for the five-factor model. Personality and Individual Differences, 26, 271–283.

Tsaousis, I. (2002). The Traits Personality Questionnaire (TPQue). In B. De Raad & M. Perugini (Eds.), Big Five Assessment. Hogrefe & Huber.