Ερωτηματολόγιο Κλιμάκων Σχέσεων [RSQ-30]

Περιγραφή

Το Relationship Scales Questionnaire (RSQ-30) ή Ερωτηματολόγιο Αξιολόγησης Σχέσεων Προσκόλλησης αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται και βιώνουν τις στενές διαπροσωπικές σχέσεις.

Η κλίμακα εστιάζει κυρίως σε δύο βασικές διαστάσεις της ενήλικης προσκόλλησης, το άγχος και την αποφυγή, ενώ παράλληλα εξετάζει τέσσερις τύπους προσκόλλησης: ασφαλή, φοβική, έμμονη και απορριπτική.

Σκοπός

Βασικός στόχος του RSQ-30 είναι η αξιολόγηση των διαστάσεων του άγχους προσκόλλησης και της αποφυγής, καθώς και η διερεύνηση διαφορετικών προτύπων προσκόλλησης στις στενές σχέσεις.

Το εργαλείο επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα άτομα σχετίζονται με τους σημαντικούς άλλους, διαχειρίζονται την εγγύτητα και την εξάρτηση και ανταποκρίνονται σε καταστάσεις συναισθηματικής οικειότητας.

Δομή

Το RSQ-30 αποτελείται από 30 ερωτήσεις. Τα στοιχεία του έχουν επιλεγεί από προγενέστερα και ευρέως χρησιμοποιούμενα εργαλεία μέτρησης της ενήλικης προσκόλλησης, μεταξύ των οποίων:

το ερωτηματολόγιο των Hazan και Shaver (1987),

το Relationship Questionnaire (RQ) των Bartholomew και Griffin,

και η Adult Attachment Scale των Collins και Read.

Οι συμμετέχοντες καλούνται να δηλώσουν σε ποιον βαθμό κάθε πρόταση αντανακλά τον προσωπικό τους τρόπο σκέψης, συμπεριφοράς και συναισθηματικής αντίδρασης στις στενές διαπροσωπικές σχέσεις.

Βαθμολόγηση

Οι απαντήσεις καταγράφονται μέσω 5βάθμιας κλίμακας, όπου κάθε συμμετέχων αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο μια δήλωση τον εκφράζει.

Η βαθμολογία για τις διαστάσεις του άγχους και της αποφυγής, καθώς και για τους διαφορετικούς τύπους προσκόλλησης, προκύπτει από τον μέσο όρο των στοιχείων που αντιστοιχούν σε κάθε επιμέρους κλίμακα.

Η ανάλυση των δύο βασικών διαστάσεων μπορεί να προσφέρει μια πιο συνεχή και λεπτομερή εικόνα των προτύπων προσκόλλησης σε σχέση με μια αποκλειστικά κατηγορική ταξινόμηση.

Δείγμα

Στην αναφερόμενη προσαρμογή, το ερωτηματολόγιο χορηγήθηκε σε 460 ενήλικες ηλικίας 18 έως 25 ετών, με μέση ηλικία τα 21 έτη.

Το δείγμα περιλάμβανε 209 άνδρες (45,4%) και 251 γυναίκες (54,6%) και προερχόταν κυρίως από δημόσια Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης των νομών Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής και από σχολές του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης.

Εγκυρότητα

Η διερεύνηση της δομής του RSQ-30 μέσω επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης δύο παραγόντων παρείχε υποστήριξη για τις διαστάσεις του άγχους και της αποφυγής.

Στη διάσταση της αποφυγής, οι φορτίσεις κρίθηκαν ικανοποιητικές για τα περισσότερα στοιχεία, ενώ στη διάσταση του άγχους οι φορτίσεις παρουσίασαν παρόμοιο πρότυπο με εκείνο που προτείνεται στη σχετική θεωρητική προσέγγιση.

Ωστόσο, οι τέσσερις αρχικά προτεινόμενοι τύποι προσκόλλησης δεν επιβεβαιώθηκαν πλήρως από την παραγοντική δομή. Η ανάλυση κατέδειξε τέσσερα διακριτά πρότυπα, τα οποία παρουσίασαν διαφοροποιήσεις σε σχέση με την αρχική κατηγοριοποίηση.

Αξιοπιστία

Η εσωτερική συνέπεια των δύο βασικών διαστάσεων κρίθηκε ικανοποιητική, με δείκτες αξιοπιστίας περίπου 0,83 για το άγχος και 0,60 για την αποφυγή.

Για τους τέσσερις τύπους προσκόλλησης, οι δείκτες εσωτερικής αξιοπιστίας κυμάνθηκαν από 0,53 έως 0,74, γεγονός που υποδηλώνει διαφοροποιημένη αξιοπιστία μεταξύ των επιμέρους κατηγοριών.

Εφαρμογές

Το RSQ-30 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ψυχολογική έρευνα, συμβουλευτική, κλινική αξιολόγηση και μελέτες διαπροσωπικών σχέσεων.

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ προσκόλλησης και παραμέτρων όπως η ποιότητα των σχέσεων, η συναισθηματική ρύθμιση, η εμπιστοσύνη, η εγγύτητα, η ψυχική υγεία και η διαχείριση διαπροσωπικών δυσκολιών.

Βιβλιογραφία

Griffin, D., & Bartholomew, K. (1994). Models of the self and other: Fundamental dimensions underlying measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology, 67(3), 430–445.

Kurdek, L. A. (2002). On being insecure about the assessment of attachment styles. Journal of Social and Personal Relationships, 19(6), 811–834.

Hazan, C., & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524.

Collins, N. L., & Read, S. J. (1990). Adult attachment, working models, and relationship quality in dating couples. Journal of Personality and Social Psychology, 58(4), 644–663.