Πώς Νιώθω Ερωτηματολόγιο [HIF-30]

Περιγραφή

Το How I Feel Questionnaire (HIF) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της συναισθηματικής κατάστασης των ατόμων. Το ερωτηματολόγιο εξετάζει τη συχνότητα ή/και την ένταση με την οποία οι συμμετέχοντες βιώνουν διαφορετικά θετικά και αρνητικά συναισθήματα σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους ή καταστάσεις της καθημερινής ζωής.

Η αξιολόγηση των συναισθημάτων αποτελεί βασικό στοιχείο της ψυχολογικής λειτουργικότητας και της ψυχικής υγείας, καθώς επηρεάζει τη γνωστική επεξεργασία, τη λήψη αποφάσεων, τις διαπροσωπικές σχέσεις και την προσαρμογή στις απαιτήσεις της καθημερινότητας. Το HIF χρησιμοποιείται ευρέως στην κλινική ψυχολογία, την αναπτυξιακή ψυχολογία, την εκπαιδευτική έρευνα, την ψυχολογία της υγείας και τη θετική ψυχολογία για τη διερεύνηση του συναισθηματικού προφίλ διαφορετικών πληθυσμών.

Το εργαλείο αξιολογεί τόσο θετικά συναισθήματα (όπως η ευτυχία, η αισιοδοξία, ο ενθουσιασμός και η ηρεμία) όσο και αρνητικά συναισθήματα (όπως η θλίψη, το άγχος, ο θυμός και η απογοήτευση), προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της συναισθηματικής εμπειρίας του ατόμου.

Δομή του Ερωτηματολογίου

Το How I Feel Questionnaire αποτελείται από δηλώσεις που περιγράφουν διαφορετικές συναισθηματικές εμπειρίες, τις οποίες οι συμμετέχοντες αξιολογούν χρησιμοποιώντας κλίμακα τύπου Likert.

Οι βασικές διαστάσεις που διερευνώνται περιλαμβάνουν:

Θετικό Συναίσθημα (Positive Affect)

Αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο το άτομο βιώνει θετικά συναισθήματα, όπως:

• ευτυχία,
• αισιοδοξία,
• ενθουσιασμό,
• ηρεμία,
• ενεργητικότητα,
• ικανοποίηση από τη ζωή.

Αρνητικό Συναίσθημα (Negative Affect)

Εξετάζει τη συχνότητα ή την ένταση αρνητικών συναισθημάτων, όπως:

• θλίψη,
• άγχος,
• θυμός,
• φόβος,
• απογοήτευση,
• συναισθηματική δυσφορία.

Οι συμμετέχοντες καλούνται να δηλώσουν πόσο συχνά ή πόσο έντονα βιώνουν κάθε συναίσθημα κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου.

Ανάλυση και Χρήση των Δεδομένων

Η ανάλυση του HIF βασίζεται στον υπολογισμό των συνολικών και επιμέρους βαθμολογιών των θετικών και αρνητικών συναισθημάτων.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται ευρέως:

• στην αξιολόγηση της ψυχικής υγείας,
• στην κλινική και συμβουλευτική ψυχολογία,
• στην εκπαιδευτική ψυχολογία,
• στην ψυχολογία της υγείας,
• στη θετική ψυχολογία,
• στην αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση της συναισθηματικής ευεξίας,
• σε ερευνητικά πρωτόκολλα που διερευνούν την ποιότητα ζωής και τη συναισθηματική προσαρμογή.

Οι βαθμολογίες του HIF συσχετίζονται συχνά με μεταβλητές όπως:

• άγχος,
• κατάθλιψη,
• ψυχική ευεξία,
• ποιότητα ζωής,
• ψυχική ανθεκτικότητα,
• στρατηγικές αντιμετώπισης (coping),
• αυτοεκτίμηση,
• ικανοποίηση από τη ζωή.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του εργαλείου πραγματοποιείται μέσω δεικτών όπως ο Cronbach’s Alpha, η επαναληπτική αξιοπιστία (test–retest reliability), η εγκυρότητα κατασκευής (construct validity), η συγκλίνουσα εγκυρότητα (convergent validity) και η Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (Confirmatory Factor Analysis – CFA).

Σκοπός

Βασικός σκοπός του How I Feel Questionnaire είναι η αντικειμενική αξιολόγηση της συναισθηματικής κατάστασης και της ψυχολογικής ευεξίας των ατόμων.

Ειδικότερα, επιδιώκει:

• να αξιολογήσει τα θετικά και αρνητικά συναισθήματα,
• να διερευνήσει τη σχέση των συναισθημάτων με την ψυχική υγεία,
• να εντοπίσει παράγοντες που επηρεάζουν τη συναισθηματική λειτουργικότητα,
• να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα ψυχολογικών και ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων,
• να υποστηρίξει την έρευνα στη συναισθηματική ανάπτυξη και την ψυχολογική προσαρμογή,
• να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση συναισθηματικών δυσκολιών σε κλινικούς και μη κλινικούς πληθυσμούς.

Βαθμολόγηση

Το How I Feel Questionnaire χρησιμοποιεί κλίμακα Likert, στην οποία οι συμμετέχοντες δηλώνουν πόσο συχνά ή πόσο έντονα βιώνουν κάθε συναίσθημα. Η ακριβής μορφή της κλίμακας μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με την έκδοση του εργαλείου (π.χ. 4-, 5- ή 7-βάθμια κλίμακα).

Οι επιμέρους απαντήσεις αθροίζονται για την εξαγωγή βαθμολογιών θετικού και αρνητικού συναισθήματος, ενώ σε ορισμένες εκδόσεις υπολογίζεται και συνολικός δείκτης συναισθηματικής λειτουργικότητας.

Οι υψηλότερες βαθμολογίες στις υποκλίμακες αντανακλούν μεγαλύτερη ένταση ή συχνότητα των αντίστοιχων συναισθηματικών εμπειριών. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται σύμφωνα με το εγχειρίδιο βαθμολόγησης της εκάστοτε έκδοσης του ερωτηματολογίου.

Ψυχομετρικά Χαρακτηριστικά

Το How I Feel Questionnaire παρουσιάζει ικανοποιητικές έως εξαιρετικές ψυχομετρικές ιδιότητες σε διαφορετικούς ηλικιακούς και πολιτισμικούς πληθυσμούς. Μελέτες έχουν αναδείξει υψηλή εσωτερική συνοχή, καλή επαναληπτική αξιοπιστία και ισχυρή εγκυρότητα κατασκευής, ενώ οι βαθμολογίες του παρουσιάζουν σημαντικές συσχετίσεις με καθιερωμένα μέτρα συναισθηματικής λειτουργικότητας, άγχους, κατάθλιψης, ψυχικής ευεξίας και ποιότητας ζωής. Η κλίμακα αποτελεί χρήσιμο εργαλείο τόσο για την κλινική αξιολόγηση όσο και για τη διεξαγωγή ερευνητικών μελετών στην ψυχολογία και τις επιστήμες υγείας.

Βιβλιογραφία

Watson, D., Clark, L. A., & Tellegen, A. (1988). Development and validation of brief measures of positive and negative affect: The PANAS scales. Journal of Personality and Social Psychology, 54(6), 1063–1070.

Russell, J. A. (1980). A circumplex model of affect. Journal of Personality and Social Psychology, 39(6), 1161–1178.

Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The Satisfaction with Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71–75.