Κλίμακα Πηγών Κοινωνικής Υποστήριξης [SSSS-50]

Περιγραφή

Η Sources of Social Support Scale (SSSS) είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της κοινωνικής υποστήριξης που αντιλαμβάνεται ότι λαμβάνει ένα άτομο από διαφορετικές πηγές του κοινωνικού του περιβάλλοντος. Οι πηγές αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν την οικογένεια, τους φίλους, τους συναδέλφους και άλλα σημαντικά πρόσωπα. Η κλίμακα εστιάζει τόσο στην ποιότητα όσο και στην ποσότητα της υποστήριξης που το άτομο θεωρεί ότι διαθέτει μέσα από το κοινωνικό του δίκτυο.

Η κοινωνική υποστήριξη αποτελεί σημαντικό ψυχοκοινωνικό παράγοντα, καθώς μπορεί να σχετίζεται με την προσαρμογή του ατόμου σε απαιτητικές συνθήκες, τη συναισθηματική του κατάσταση και τη συνολική ψυχολογική ευεξία. Η SSSS επιτρέπει τη συστηματική καταγραφή των διαφορετικών πηγών υποστήριξης και τη διερεύνηση της σχετικής σημασίας τους για το άτομο.

Στόχος

Κύριος στόχος της SSSS είναι να παρέχει μια σαφή εικόνα του τρόπου με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται την κοινωνική υποστήριξη από διαφορετικές πηγές. Οι πληροφορίες που προκύπτουν μπορούν να βοηθήσουν ερευνητές και επαγγελματίες να κατανοήσουν καλύτερα τον ρόλο της κοινωνικής υποστήριξης στη συναισθηματική ευεξία και στην ανθεκτικότητα απέναντι σε δύσκολες ή στρεσογόνες καταστάσεις.

Παράλληλα, η διαφοροποίηση μεταξύ των επιμέρους πηγών υποστήριξης επιτρέπει την αναγνώριση των κοινωνικών σχέσεων που αποτελούν ισχυρότερους ή ασθενέστερους πόρους για το άτομο.

Βαθμονόμηση

Η SSSS βαθμολογείται συνήθως μέσω κλίμακας τύπου Likert, στην οποία οι συμμετέχοντες αξιολογούν το επίπεδο υποστήριξης που λαμβάνουν από διαφορετικές πηγές, με βάση τη συχνότητα ή την ένταση της υποστήριξης. Οι επιμέρους απαντήσεις βαθμολογούνται και συνδυάζονται ώστε να αποτυπώσουν το συνολικό ή επιμέρους επίπεδο αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης.

Υψηλότερες βαθμολογίες αντιστοιχούν γενικά σε υψηλότερα επίπεδα αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης, ενώ οι επιμέρους βαθμολογίες μπορούν να επιτρέψουν τη σύγκριση μεταξύ διαφορετικών πηγών, εφόσον αυτό προβλέπεται από το συγκεκριμένο σύστημα βαθμολόγησης.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της SSSS επικεντρώνεται στις διαφορετικές πηγές κοινωνικής υποστήριξης και στον τρόπο με τον οποίο αυτές συνδέονται με την ψυχολογική ευεξία. Οι απαντήσεις μπορούν να αναλυθούν ανά πηγή, όπως οικογένεια, φίλοι ή συνεργάτες, ώστε να προσδιοριστεί ο βαθμός υποστήριξης που το άτομο αντιλαμβάνεται ότι λαμβάνει από καθεμία.

Τα δεδομένα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό των πηγών που φαίνεται να είναι σημαντικότερες για το άτομο και για τη διερεύνηση της σχέσης τους με ψυχολογικές ή συναισθηματικές παραμέτρους. Στο αρχικό υλικό αναφέρεται ειδικότερα η χρήση της κλίμακας σε μελέτες που εξετάζουν τη σχέση της κοινωνικής υποστήριξης με δείκτες ψυχικής υγείας, όπως το άγχος και η κατάθλιψη.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Σε ερευνητικές εφαρμογές, η SSSS μπορεί να εξεταστεί ως προς την εσωτερική συνέπεια, τη δομική εγκυρότητα και τη σχέση της με συναφείς ψυχοκοινωνικές μεταβλητές. Ανάλογα με τη μορφή του εργαλείου και το ερευνητικό δείγμα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν δείκτες αξιοπιστίας και παραγοντικές αναλύσεις για τη διερεύνηση της δομής των επιμέρους πηγών κοινωνικής υποστήριξης.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον πληθυσμό στον οποίο εφαρμόζεται η κλίμακα και το συγκεκριμένο πρωτόκολλο χορήγησης και βαθμολόγησης.

Εφαρμογές

Η SSSS μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ψυχολογικές, κοινωνικές, εκπαιδευτικές και κλινικές έρευνες, ιδιαίτερα όταν ο στόχος είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ κοινωνικής υποστήριξης και ψυχικής υγείας.

Η δυνατότητα διάκρισης μεταξύ διαφορετικών πηγών υποστήριξης μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό πιθανών ελλείψεων στα κοινωνικά δίκτυα του ατόμου και να υποστηρίξει τον σχεδιασμό παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της κοινωνικής διασύνδεσης, της συναισθηματικής ευεξίας και της ψυχοκοινωνικής ανθεκτικότητας.

Βιβλιογραφία

Zimet, G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G., & Farley, G. K. (1988). The Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Journal of Personality Assessment, 52(1), 30–41.

Sarason, I. G., Levine, H. M., Basham, R. B., & Sarason, B. R. (1983). Assessing social support: The Social Support Questionnaire. Journal of Personality and Social Psychology, 44(1), 127–139.

Cohen, S., & Wills, T. A. (1985). Stress, social support, and the buffering hypothesis. Psychological Bulletin, 98(2), 310–357.