Περιγραφή Κλίμακας

Το Cambridge Friendship Questionnaire (CFQ-35) είναι ένα σύγχρονο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της ποιότητας, της σημασίας και της λειτουργικότητας των φιλικών σχέσεων στους ενήλικες. Η κλίμακα εξετάζει τον βαθμό στον οποίο το άτομο αναπτύσσει, διατηρεί και απολαμβάνει στενές διαπροσωπικές σχέσεις, καθώς και τον ρόλο που διαδραματίζει η φιλία στην κοινωνική και συναισθηματική του ζωή. Αρχικά αναπτύχθηκε για τη μελέτη της κοινωνικής λειτουργικότητας σε άτομα με διαταραχές του αυτιστικού φάσματος υψηλής λειτουργικότητας και σύνδρομο Asperger, ωστόσο πλέον χρησιμοποιείται ευρύτερα σε έρευνες κοινωνικής ψυχολογίας και ψυχικής υγείας.

Το CFQ-35 διερευνά διαστάσεις όπως η ευκολία δημιουργίας νέων φιλιών, η διατήρηση στενών σχέσεων, η συναισθηματική εγγύτητα, η αμοιβαία υποστήριξη, η εμπιστοσύνη, η κοινωνική συμμετοχή και η προσωπική ικανοποίηση από το κοινωνικό δίκτυο. Μέσω αυτών των διαστάσεων παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ποιότητας των διαπροσωπικών σχέσεων και του επιπέδου κοινωνικής ένταξης του ατόμου.

Στόχος της Κλίμακας

Βασικός στόχος του Cambridge Friendship Questionnaire είναι η αξιόπιστη και έγκυρη μέτρηση της ποιότητας των φιλικών σχέσεων και της κοινωνικής λειτουργικότητας. Η κλίμακα επιτρέπει την ποσοτική αξιολόγηση της σημασίας που αποδίδει το άτομο στις φιλίες του, της ικανότητάς του να δημιουργεί και να διατηρεί ουσιαστικές κοινωνικές σχέσεις, καθώς και της επίδρασης των σχέσεων αυτών στην ψυχολογική ευημερία.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται σε μελέτες που αφορούν την κοινωνική προσαρμογή, τη μοναξιά, την κοινωνική υποστήριξη, την ψυχική υγεία, την ποιότητα ζωής, τις διαταραχές του αυτιστικού φάσματος, την κατάθλιψη και το άγχος. Επιπλέον, αξιοποιείται για την αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση των κοινωνικών δεξιοτήτων και της διαπροσωπικής λειτουργικότητας.

Ψυχομετρικά Χαρακτηριστικά

Το CFQ-35 παρουσιάζει ικανοποιητικές ψυχομετρικές ιδιότητες και έχει χρησιμοποιηθεί σε πληθώρα ερευνητικών εφαρμογών. Η αξιοπιστία του αξιολογείται συνήθως μέσω του Cronbach’s α, ενώ η εγκυρότητα κατασκευής τεκμηριώνεται με παραγοντικές αναλύσεις και συγκρίσεις με άλλες κλίμακες κοινωνικής λειτουργικότητας, μοναξιάς και ποιότητας ζωής. Σε δημοσιευμένες μελέτες έχει αναφερθεί ικανοποιητική εσωτερική συνοχή και καλή εξωτερική εγκυρότητα, γεγονός που υποστηρίζει τη χρήση του τόσο σε κλινικούς όσο και σε γενικούς πληθυσμούς.

Η κλίμακα παρουσιάζει επίσης καλή ευαισθησία στην ανίχνευση διαφορών μεταξύ ομάδων με διαφορετικά επίπεδα κοινωνικής λειτουργικότητας και χρησιμοποιείται συχνά σε συνδυασμό με εργαλεία αξιολόγησης της κοινωνικής προσαρμογής, της μοναξιάς και των κοινωνικών δεξιοτήτων.

Βαθμονόμηση

Το Cambridge Friendship Questionnaire αποτελείται από 35 ερωτήματα, από τα οποία 27 συμμετέχουν στη συνολική βαθμολογία, ενώ τα υπόλοιπα χρησιμοποιούνται για τη συλλογή συμπληρωματικών πληροφοριών σχετικά με τις κοινωνικές σχέσεις του συμμετέχοντα. Η συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 0 έως 135, με τις υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τις φιλικές σχέσεις, ισχυρότερη κοινωνική υποστήριξη και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη δημιουργία και διατήρηση φιλιών.

Ανάλυση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του CFQ-35 πραγματοποιείται με σύγχρονες στατιστικές και ψυχομετρικές τεχνικές. Αρχικά υπολογίζονται περιγραφικά στατιστικά στοιχεία για κάθε ερώτηση και για τη συνολική βαθμολογία της κλίμακας. Η αξιοπιστία εκτιμάται μέσω του Cronbach’s α, του McDonald’s ω και, όπου είναι εφικτό, της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability).

Η δομική εγκυρότητα της κλίμακας μπορεί να εξεταστεί μέσω Διερευνητικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Confirmatory Factor Analysis – CFA). Επιπλέον, η CFQ-35 χρησιμοποιείται σε αναλύσεις συσχέτισης, συγκρίσεις ομάδων, γραμμικά και λογιστικά μοντέλα παλινδρόμησης, καθώς και σε Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM), επιτρέποντας τη διερεύνηση της σχέσης της ποιότητας των φιλικών σχέσεων με μεταβλητές όπως η μοναξιά, η ψυχική υγεία, η κοινωνική υποστήριξη, η αυτοεκτίμηση και η ποιότητα ζωής.

Βιβλιογραφία

Baron-Cohen, S., & Wheelwright, S. (2003). The Friendship Questionnaire: An investigation of adults with Asperger syndrome or high-functioning autism, and normal sex differences. Journal of Autism and Developmental Disorders, 33(5), 509–517.

Goodyer, I. M., Wright, C., & Altham, P. M. E. (1989). Recent friendships in anxious and depressed school-age children. Psychological Medicine, 19(1), 165–174.

Bagwell, C. L., Schmidt, M. E., Newcomb, A. F., & Bukowski, W. M. (2001). Friendship and peer rejection as predictors of adult adjustment. New Directions for Child and Adolescent Development, 91, 25–49.

Hartup, W. W., & Stevens, N. (1997). Friendships and adaptation in the life course. Psychological Bulletin, 121(3), 355–370.

Parker, J. G., & Asher, S. R. (1993). Friendship and friendship quality in middle childhood: Links with peer group acceptance and feelings of loneliness and social dissatisfaction. Developmental Psychology, 29(4), 611–621.