Βαθμός Αναφερόμενης Εξοικείωσης [LCR-12]

Περιγραφή

Ο Βαθμός Αναφερόμενης Εξοικείωσης (Level of Contact Report – LCR-12) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε από τους Holmes και συνεργάτες το 1999 με σκοπό την αξιολόγηση του βαθμού εξοικείωσης ενός ατόμου με την ψυχική νόσο. Η κλίμακα δημιουργήθηκε βασιζόμενη σε προγενέστερα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν για τη μελέτη του κοινωνικού στίγματος απέναντι στα άτομα με ψυχικές διαταραχές και αποτυπώνει το εύρος της προσωπικής εμπειρίας και επαφής του συμμετέχοντα με άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.

Το εργαλείο αποτελείται από 12 διαβαθμισμένες δηλώσεις, οι οποίες περιγράφουν διαφορετικά επίπεδα εξοικείωσης με την ψυχική νόσο. Οι δηλώσεις εκτείνονται από την πλήρη απουσία οποιασδήποτε επαφής έως την προσωπική εμπειρία σοβαρής ψυχικής διαταραχής. Η κλίμακα χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχιατρική, στην κοινωνική ψυχολογία, στην εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας και στην έρευνα του κοινωνικού στίγματος, καθώς η εξοικείωση με την ψυχική ασθένεια έχει αποδειχθεί ότι σχετίζεται με τις στάσεις, τις αντιλήψεις και τη συμπεριφορά απέναντι στα άτομα με ψυχικές διαταραχές.

Στόχος

Βασικός στόχος του LCR-12 είναι η ποσοτική αξιολόγηση του βαθμού εξοικείωσης ενός ατόμου με την ψυχική νόσο. Η κλίμακα επιτρέπει την καταγραφή της προσωπικής εμπειρίας του συμμετέχοντα με άτομα που πάσχουν από ψυχικές διαταραχές και χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ εξοικείωσης, κοινωνικού στίγματος, προκαταλήψεων και στάσεων απέναντι στην ψυχική ασθένεια. Παράλληλα, συμβάλλει στην αξιολόγηση εκπαιδευτικών και αντικατασταγματικών παρεμβάσεων που στοχεύουν στη μείωση του κοινωνικού στίγματος και στην ενίσχυση της αποδοχής των ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων βασίζεται στην υψηλότερη βαθμολογικά δήλωση που επιλέγει ο συμμετέχων. Η συνολική βαθμολογία αντιπροσωπεύει το ανώτερο επίπεδο προσωπικής εξοικείωσης με την ψυχική νόσο, με υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν μεγαλύτερη εμπειρία και στενότερη επαφή με άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας. Οι συμμετέχοντες μπορούν να επιλέξουν περισσότερες από μία δηλώσεις, ωστόσο για τον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας λαμβάνεται υπόψη η μεγαλύτερη επιλεγμένη τιμή.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά, υπολογισμό μέσου όρου και τυπικής απόκλισης, αναλύσεις συσχέτισης (Pearson ή Spearman), συγκρίσεις μεταξύ ομάδων (Student’s t-test, ANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες), καθώς και μοντέλα γραμμικής ή λογιστικής παλινδρόμησης για τη διερεύνηση της σχέσης της εξοικείωσης με την ψυχική νόσο με μεταβλητές όπως οι κοινωνικές στάσεις, η ψυχική υγεία, η επαγγελματική ιδιότητα, η εκπαίδευση και η προηγούμενη προσωπική εμπειρία.

Ψυχομετρικές Ιδιότητες

Το LCR-12 έχει χρησιμοποιηθεί σε πληθώρα ερευνητικών μελετών που διερευνούν το κοινωνικό στίγμα απέναντι στις ψυχικές διαταραχές. Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, η κλίμακα παρουσιάζει υψηλή αξιοπιστία και ικανοποιητική εγκυρότητα, γεγονός που υποστηρίζει τη χρήση της τόσο στην ερευνητική διαδικασία όσο και στην αξιολόγηση παρεμβάσεων σχετικών με τη μείωση του στίγματος.

Ωστόσο, στο διαθέσιμο υλικό δεν παρατίθενται συγκεκριμένοι αριθμητικοί δείκτες αξιοπιστίας ή εγκυρότητας, όπως τιμές Cronbach’s α, συντελεστές επαναληπτικής αξιοπιστίας ή δείκτες επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης. Επομένως, δεν είναι επιστημονικά ορθό να παρουσιαστούν συγκεκριμένες ψυχομετρικές τιμές χωρίς τεκμηρίωση από τις πρωτότυπες μελέτες επικύρωσης.

Βαθμονόμηση

Η LCR-12 αποτελείται από δώδεκα διαβαθμισμένες δηλώσεις που αντιστοιχούν σε αυξανόμενα επίπεδα εξοικείωσης με την ψυχική νόσο. Η πρώτη δήλωση αφορά την απουσία οποιασδήποτε επαφής με άτομα που αντιμετωπίζουν ψυχική διαταραχή, ενώ η τελευταία αναφέρεται στην προσωπική εμπειρία σοβαρής ψυχικής ασθένειας. Ο συμμετέχων μπορεί να επιλέξει μία ή περισσότερες δηλώσεις, ανάλογα με τις προσωπικές του εμπειρίες. Η τελική βαθμολογία προκύπτει από τη μεγαλύτερη τιμή μεταξύ των επιλεγμένων δηλώσεων και υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερο βαθμό εξοικείωσης με την ψυχική νόσο.

Βιβλιογραφία

Holmes, E. P., Corrigan, P. W., Williams, P., Canar, J., & Kubiak, M. A. (1999). Changing attitudes about schizophrenia. Schizophrenia Bulletin, 25(3), 447–456.

Αρβανίτη, Α. (2008). Στάσεις έναντι των ψυχικά ασθενών σε ομάδες γενικού πληθυσμού. Διδακτορική διατριβή, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

Νικολάου, Έ. (2020). Το Στίγμα στη Σχιζοφρένεια: Μία Σύγκριση Μεταξύ των Μελλοντικών Ψυχολόγων, Κοινωνικών Λειτουργών και Άλλων Επαγγελματιών. Διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Πατρών.