Maternal Emotional Style Questionnaire [MESQ]

Ερωτηματολόγιο Μητρικού Συναισθηματικού Στυλ [MESQ]

Περιγραφή και Σκοπός

Το Maternal Emotional Style Questionnaire (MESQ) είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι μητέρες αντιλαμβάνονται, διαχειρίζονται και εκφράζουν τα συναισθήματα στο πλαίσιο της οικογενειακής ζωής και της αλληλεπίδρασης με τα παιδιά τους.

Η προσέγγιση του ερωτηματολογίου εντάσσεται στο ευρύτερο θεωρητικό πεδίο της γονικής συναισθηματικής κοινωνικοποίησης και της μετα-συναισθηματικής φιλοσοφίας (parental meta-emotion philosophy). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τρόπο με τον οποίο οι γονείς αντιλαμβάνονται τα συναισθήματα, ανταποκρίνονται στις συναισθηματικές εκδηλώσεις των παιδιών και διαχειρίζονται καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από έντονο συναισθηματικό περιεχόμενο.

Βασικός στόχος του MESQ είναι η καλύτερη κατανόηση των διαφορετικών συναισθηματικών προσεγγίσεων που μπορεί να υιοθετούν οι μητέρες και της πιθανής σχέσης τους με τη γονική συμπεριφορά, την ποιότητα της αλληλεπίδρασης μητέρας-παιδιού και πτυχές της συναισθηματικής και κοινωνικής ανάπτυξης των παιδιών.

Θεωρητικό Υπόβαθρο

Το MESQ συνδέεται με τη θεωρητική προσέγγιση σύμφωνα με την οποία οι πεποιθήσεις και οι στάσεις των γονέων απέναντι στα συναισθήματα μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται στις συναισθηματικές ανάγκες των παιδιών τους.

Η γονική συναισθηματική στάση μπορεί να εκφράζεται μέσα από την αναγνώριση και αποδοχή των συναισθημάτων του παιδιού, την επικοινωνία σχετικά με αυτά, την υποστήριξη της συναισθηματικής έκφρασης και τη βοήθεια στη ρύθμιση δύσκολων συναισθηματικών καταστάσεων.

Η μελέτη αυτών των διαδικασιών συμβάλλει στην κατανόηση της συναισθηματικής επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια και του ρόλου που μπορεί να διαδραματίζει στη διαμόρφωση της συναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του MESQ μπορεί να περιλαμβάνει την εφαρμογή περιγραφικών και επαγωγικών στατιστικών μεθόδων, ανάλογα με τον σχεδιασμό και τους στόχους της εκάστοτε έρευνας.

Σε πρώτο επίπεδο μπορούν να υπολογιστούν μέσοι όροι, τυπικές αποκλίσεις και άλλοι δείκτες περιγραφικής στατιστικής, ώστε να αποτυπωθούν τα χαρακτηριστικά των απαντήσεων των συμμετεχουσών.

Για τη διερεύνηση της δομής του εργαλείου μπορούν να χρησιμοποιηθούν τεχνικές διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, όταν αυτό είναι κατάλληλο για το συγκεκριμένο δείγμα και την έκδοση του ερωτηματολογίου.

Παράλληλα, μπορούν να εξεταστούν οι σχέσεις των διαστάσεων του MESQ με μεταβλητές όπως η γονική συμπεριφορά, η συναισθηματική ανταπόκριση, η ποιότητα της σχέσης γονέα-παιδιού και δείκτες κοινωνικής ή συναισθηματικής ανάπτυξης των παιδιών.

Ανάλογα με τα ερευνητικά ερωτήματα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν αναλύσεις συσχέτισης, συγκρίσεις μεταξύ ομάδων και πολυμεταβλητά μοντέλα.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η ψυχομετρική διερεύνηση του MESQ μπορεί να περιλαμβάνει την αξιολόγηση της εσωτερικής συνέπειας, της σταθερότητας των μετρήσεων και της παραγοντικής δομής του.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να εξετάζεται μέσω κατάλληλων συντελεστών αξιοπιστίας, ενώ η επαναληπτική χορήγηση του εργαλείου μπορεί να χρησιμοποιηθεί, όπου προβλέπεται από τον ερευνητικό σχεδιασμό, για τη διερεύνηση της χρονικής σταθερότητας των βαθμολογιών.

Η παραγοντική ανάλυση μπορεί να συμβάλει στην εξέταση της υποκείμενης δομής του ερωτηματολογίου και στη διερεύνηση του κατά πόσο οι επιμέρους διαστάσεις του αποτυπώνουν με συνέπεια τις θεωρητικά αναμενόμενες πτυχές του συναισθηματικού στυλ.

Εφαρμογές

Το MESQ μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες που αφορούν τη γονική συναισθηματική κοινωνικοποίηση, τη συναισθηματική επικοινωνία στην οικογένεια, τη γονική συμπεριφορά και την κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών.

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ γονικών συναισθηματικών στάσεων και άλλων οικογενειακών ή αναπτυξιακών παραγόντων.

Τα αποτελέσματα τέτοιων ερευνών μπορούν να συμβάλουν στον σχεδιασμό και στην αξιολόγηση παρεμβάσεων γονικής υποστήριξης και προγραμμάτων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της συναισθηματικής επικοινωνίας και των υποστηρικτικών γονικών πρακτικών.

Συμπεράσματα

Το Maternal Emotional Style Questionnaire [MESQ] αποτελεί εργαλείο διερεύνησης του τρόπου με τον οποίο οι μητέρες προσεγγίζουν και διαχειρίζονται τα συναισθήματα στο οικογενειακό περιβάλλον. Η αξιοποίησή του μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τη μελέτη της γονικής συναισθηματικής στάσης και της σχέσης της με τη συμπεριφορά των γονέων και τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται σε συνάρτηση με τη συγκεκριμένη έκδοση του εργαλείου, τα χαρακτηριστικά του πληθυσμού και τον σχεδιασμό της εκάστοτε μελέτης.

Βιβλιογραφία

Gottman, J. M., Katz, L. F., & Hooven, C. (1997). Meta-emotion: How families communicate emotionally. Lawrence Erlbaum Associates.

Katz, L. F., & Gottman, J. M. (1991). Patterns of marital interaction and children’s emotional development. Journal of Family Psychology, 5(1), 22–36.

Katz, L. F., & Windecker-Nelson, B. (2004). Parental meta-emotion philosophy and the emotional life of families: Theoretical models and preliminary data. Journal of Family Psychology, 18(1), 167–175.

Davidov, M., & Grusec, J. E. (2006). Untangling the links of parental responsiveness to distress and warmth to child outcomes. Child Development, 77(1), 44–58.

Eisenberg, N., Fabes, R. A., & Murphy, B. C. (1996). Parents’ reactions to children’s negative emotions: Relations to children’s social competence and comforting behavior. Child Development, 67(5), 2227–2247.