Τεστ Αναγνώρισης και Ονομασίας Αντικειμένων σε Εικόνες [ORNTI-28]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου (Κλίμακας)

Το Τεστ Αναγνώρισης και Ονομασίας Αντικειμένων σε Εικόνες [ΤΑΟΑΕ] αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης της αντιληπτικής-αναγνωριστικής και γλωσσικής ικανότητας παιδιών προσχολικής ηλικίας. Εστιάζει ειδικότερα στην ικανότητα των παιδιών να αναγνωρίζουν και να ονομάζουν αντικείμενα που παρουσιάζονται μέσα από εικόνες και απευθύνεται κυρίως σε παιδιά ηλικίας 2 έως 7 ετών.

Το εργαλείο αξιολογεί βασικές γνωστικές και γλωσσικές δεξιότητες που σχετίζονται με την ανάπτυξη του λεξιλογίου, τη σημασιολογική οργάνωση και την ικανότητα σύνδεσης οπτικών ερεθισμάτων με τις αντίστοιχες λεκτικές αναπαραστάσεις.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Το ΤΑΟΑΕ δημιουργήθηκε από τη Μ. Μάνιου-Βακάλη και την ερευνητική της ομάδα, η οποία περιλάμβανε τους Μ. Τσαπουτζόγλου, Α. Τζιμοτόλη, Κ. Σύρμαλη, Δ. Τατά, Χ. Χριστοδούλου και Π. Σταυρούση. Το τεστ περιλαμβάνει 84 συνολικά κάρτες, οι οποίες κατανέμονται σε τρία ηλικιακά επίπεδα: 2–4 ετών, 4–6 ετών και 6–7 ετών, με αυξανόμενο βαθμό δυσκολίας.

Κάθε κάρτα περιλαμβάνει τέσσερα αντικείμενα τα οποία ανήκουν σε 28 διαφορετικά σημασιολογικά πεδία. Στις μικρότερες ηλικίες τα αντικείμενα προέρχονται από διαφορετικές κατηγορίες, ενώ στις μεγαλύτερες ηλικίες τα αντικείμενα ανήκουν στο ίδιο σημασιολογικό πεδίο, αυξάνοντας τις απαιτήσεις της δοκιμασίας.

Τα δεδομένα που προκύπτουν από τη χορήγηση του τεστ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της γλωσσικής ανάπτυξης, την ανίχνευση πιθανών δυσκολιών στην ονομασία αντικειμένων και τη μελέτη της σχέσης μεταξύ γνωστικής ανάπτυξης και γλωσσικών δεξιοτήτων.

Στόχος Κλίμακας

Ο βασικός στόχος του ΤΑΟΑΕ είναι η αξιολόγηση της ικανότητας των παιδιών να αναγνωρίζουν οπτικά ερεθίσματα και να τα αντιστοιχίζουν με τις κατάλληλες λεκτικές έννοιες. Μέσω της διαδικασίας αυτής εξετάζεται η ανάπτυξη του λεξιλογίου, η σημασιολογική επεξεργασία και η γλωσσική επάρκεια σε διαφορετικά αναπτυξιακά στάδια.

Το εργαλείο μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο σε ερευνητικά πλαίσια όσο και σε εκπαιδευτικές ή κλινικές αξιολογήσεις, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου απαιτείται εκτίμηση της γλωσσικής ανάπτυξης παιδιών προσχολικής ηλικίας.

Βαθμονόμηση

Η βαθμολόγηση του ΤΑΟΑΕ βασίζεται στην ακρίβεια των απαντήσεων των παιδιών. Κάθε σωστή απάντηση βαθμολογείται με 1 μονάδα, ενώ κάθε λανθασμένη απάντηση λαμβάνει βαθμολογία 0. Ο τελικός βαθμός προκύπτει από το συνολικό άθροισμα των σωστών απαντήσεων του παιδιού.

Η συνολική επίδοση μπορεί να συγκριθεί με αναπτυξιακά αναμενόμενες επιδόσεις ανά ηλικιακή ομάδα, επιτρέποντας την αξιολόγηση της γλωσσικής και γνωστικής ωρίμανσης του παιδιού.

Στατιστική Ανάλυση

Η αξιολόγηση του εργαλείου πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 90 παιδιών, αποτελούμενο από 45 αγόρια και 45 κορίτσια, τα οποία κατανεμήθηκαν ισομερώς σε τρεις ηλικιακές ομάδες. Τα παιδιά προέρχονταν από παιδικούς σταθμούς και νηπιαγωγεία της Άνω και Κάτω Τούμπας.

Η στατιστική ανάλυση περιλάμβανε συγκρίσεις των επιδόσεων μεταξύ των ηλικιακών ομάδων, καθώς και έλεγχο της εσωτερικής συνοχής του εργαλείου.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Το ΤΑΟΑΕ παρουσιάζει ισχυρή εννοιολογική εγκυρότητα, καθώς βασίζεται σε διαφοροποιημένα σημασιολογικά πεδία που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα γνωστικών και γλωσσικών ικανοτήτων. Η εγκυρότητα του εργαλείου έχει επιβεβαιωθεί μέσω σχετικής δημοσιευμένης μελέτης των Μάνιου-Βακάλη και συνεργατών (1999).

Η αξιοπιστία του εργαλείου τεκμηριώνεται μέσω της επαναληψιμότητας των απαντήσεων σε πιλοτικές εφαρμογές, καθώς και μέσω της εσωτερικής συνέπειας των απαντήσεων στις διαφορετικές ηλικιακές ομάδες.

Βιβλιογραφία

Μάνιου-Βακάλη, Μ., Τσαπουτζόγλου, Μ., Τζιμοτόλη, Α., Σύρμαλη, Κ., Τάτα, Δ., Χριστοδούλου, Χ., & Σταυρούση, Π. (1999). Ταύτιση και ονομασία αντικειμένων διαφόρων σημασιολογικών πεδίων από παιδιά ηλικίας τριών έως έξι ετών. Στο Σ. Παπαστάμου κ.ά. (Επιμ.), Η ψυχολογία στο σταυροδρόμι των επιστημών του ανθρώπου και της κοινωνίας (σσ. 19–46). Αθήνα: Καστανιώτης.