Εργαλείο Αξιολόγησης Συμμετοχής Κοινού και Ασθενών [PPEET]

Περιγραφή

Το Public and Patient Engagement Evaluation Tool (PPEET) είναι ένα εργαλείο που αναπτύχθηκε για τη συστηματική αξιολόγηση της ποιότητας, της διαδικασίας και του αντίκτυπου της συμμετοχής του κοινού και των ασθενών σε οργανισμούς και δράσεις του συστήματος υγείας. Αναπτύχθηκε από τους Abelson και συνεργάτες μέσα από συνεργασία ερευνητών και επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στον χώρο της συμμετοχής ασθενών και πολιτών.

Το PPEET δεν αποτελεί μία ενιαία ψυχομετρική κλίμακα 47 στοιχείων με ένα συνολικό σκορ. Αντίθετα, αποτελεί οικογένεια τριών διακριτών ερωτηματολογίων, τα οποία αξιολογούν τη συμμετοχή από διαφορετικές οπτικές γωνίες: των συμμετεχόντων, του έργου ή της δράσης και του οργανισμού.

Στόχος

Βασικός στόχος του PPEET είναι η αξιολόγηση του κατά πόσο οι διαδικασίες συμμετοχής ασθενών και πολιτών είναι ουσιαστικές, καλά σχεδιασμένες, συμπεριληπτικές και αποτελεσματικές.

Το εργαλείο επιδιώκει να βοηθήσει τους οργανισμούς υγείας να αναγνωρίζουν τα δυνατά και αδύνατα σημεία των δράσεων συμμετοχής, να αξιολογούν τον βαθμό στον οποίο οι συμμετέχοντες αισθάνονται ότι ακούγονται και επηρεάζουν τις αποφάσεις και να βελτιώνουν με συστηματικό τρόπο τις μελλοντικές πρακτικές εμπλοκής. Η αρχική ανάπτυξή του είχε ως σκοπό τη δημιουργία ενός γενικού εργαλείου που θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε διαφορετικούς οργανισμούς και πλαίσια του συστήματος υγείας.

Δομή του PPEET

Το PPEET περιλαμβάνει τρία βασικά ερωτηματολόγια.

Participant Questionnaire: αξιολογεί την εμπειρία των πολιτών, ασθενών, μελών οικογένειας ή άλλων συμμετεχόντων σε μια συγκεκριμένη δραστηριότητα συμμετοχής. Εστιάζει κυρίως στην ποιότητα της διαδικασίας, στην εμπειρία συμμετοχής και στην ικανοποίηση των συμμετεχόντων.

Project Questionnaire: απευθύνεται σε υπεύθυνους έργων ή δράσεων και αξιολογεί τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και τον αντίκτυπο μιας συγκεκριμένης δραστηριότητας συμμετοχής. Η συγκεκριμένη έκδοση περιλαμβάνει 28 ερωτήσεις.

Organization Questionnaire: εξετάζει την οργανωσιακή ικανότητα και κουλτούρα για ουσιαστική συμμετοχή ασθενών και κοινού, καθώς και τον βαθμό στον οποίο η συμμετοχή ενσωματώνεται στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Η έκδοση αυτή περιλαμβάνει 32 ερωτήσεις.

Βαθμολόγηση

Το PPEET χρησιμοποιεί πολλαπλούς τύπους ερωτήσεων και δεν βασίζεται αποκλειστικά σε μία ενιαία κλίμακα βαθμολόγησης. Περιλαμβάνει δηλώσεις τύπου Likert, ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και ανοικτές ερωτήσεις, ανάλογα με το ερωτηματολόγιο και τον σκοπό της αξιολόγησης.

Οι ερωτήσεις τύπου Likert χρησιμοποιούνται για την αποτίμηση της συμφωνίας των συμμετεχόντων με δηλώσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, την ποιότητα της επικοινωνίας, τη σαφήνεια του σκοπού, την υποστήριξη της συμμετοχής και την αντίληψη ότι οι απόψεις των συμμετεχόντων λαμβάνονται υπόψη.

Η ερμηνεία συνιστάται να πραγματοποιείται ανά θεματική διάσταση και ερωτηματολόγιο και όχι απαραίτητα μέσω ενός μοναδικού συνολικού σκορ.

Βασικές Περιοχές Αξιολόγησης

Το PPEET επιτρέπει την αξιολόγηση παραγόντων όπως:

Ποιότητα της διαδικασίας συμμετοχής: κατά πόσο η διαδικασία ήταν οργανωμένη, σαφής και κατάλληλη για τους συμμετέχοντες.

Συμπερίληψη και αντιπροσωπευτικότητα: κατά πόσο διαφορετικές απόψεις και εμπειρίες είχαν τη δυνατότητα να εκφραστούν.

Επικοινωνία και πληροφόρηση: αν οι συμμετέχοντες έλαβαν τις πληροφορίες που χρειάζονταν για να συμμετάσχουν ουσιαστικά.

Επιρροή στη λήψη αποφάσεων: κατά πόσο οι συμμετέχοντες θεωρούν ότι οι απόψεις τους επηρέασαν αποφάσεις, πολιτικές ή υπηρεσίες.

Οργανωσιακή υποστήριξη: κατά πόσο ο οργανισμός διαθέτει πόρους, κουλτούρα και διαδικασίες που υποστηρίζουν σταθερά τη συμμετοχή ασθενών και κοινού.

Ψυχομετρικές και Μεθοδολογικές Ιδιότητες

Η αρχική ανάπτυξη του PPEET περιλάμβανε δοκιμές χρηστικότητας σε οργανισμούς υγείας και συμμετέχοντες από διαφορετικά πλαίσια εμπλοκής. Το εργαλείο σχεδιάστηκε ώστε να συνδυάζει επιστημονική τεκμηρίωση και πρακτική χρηστικότητα για οργανισμούς που επιθυμούν να αξιολογούν τις δράσεις συμμετοχής τους.

Μεταγενέστερες μελέτες έχουν εξετάσει μεταφρασμένες και προσαρμοσμένες εκδόσεις του PPEET και έχουν αξιολογήσει χαρακτηριστικά όπως η εγκυρότητα περιεχομένου, η καταλληλότητα των ερωτήσεων και η ποιότητα των δεδομένων. Για παράδειγμα, η νορβηγική προσαρμογή αξιολόγησε συστηματικά τη μετάφραση, τη συνάφεια των εννοιών και τη λειτουργία των ερωτήσεων στον συγκεκριμένο πληθυσμό.

Σε κάθε νέα γλωσσική ή πολιτισμική εφαρμογή είναι σκόπιμο να εξετάζονται εκ νέου η αξιοπιστία, η εγκυρότητα και η καταλληλότητα της δομής για το συγκεκριμένο πλαίσιο.

Εφαρμογές

Το PPEET μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε νοσοκομεία, οργανισμούς υγείας, ερευνητικά προγράμματα, επιτροπές ασθενών, δράσεις βελτίωσης ποιότητας και διαδικασίες συνδιαμόρφωσης υπηρεσιών και πολιτικών.

Μπορεί να υποστηρίξει τόσο τη διαμορφωτική αξιολόγηση, δηλαδή τη συνεχή βελτίωση μιας διαδικασίας συμμετοχής, όσο και την τελική αξιολόγηση, όταν ένας οργανισμός επιθυμεί να εξετάσει τον αντίκτυπο μιας ολοκληρωμένης δράσης.

Η εφαρμογή του μπορεί επίσης να βοηθήσει οργανισμούς να μετακινηθούν από μια τυπική ή συμβολική μορφή συμμετοχής προς περισσότερο ουσιαστικές μορφές συνεργασίας και συνδιαμόρφωσης.

Συμπέρασμα

Το PPEET αποτελεί ένα ολοκληρωμένο και πρακτικά προσανατολισμένο πλαίσιο για την αξιολόγηση της συμμετοχής ασθενών και πολιτών στον χώρο της υγείας.

Το βασικό του πλεονέκτημα είναι ότι αξιολογεί τη συμμετοχή από τρεις διαφορετικές οπτικές: του συμμετέχοντα, του έργου και του οργανισμού. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να προσφέρει μια περισσότερο ολοκληρωμένη εικόνα της ποιότητας και του αντίκτυπου της συμμετοχής και να υποστηρίξει τη συνεχή βελτίωση των σχετικών πρακτικών.

Βιβλιογραφία

Abelson, J., Li, K., Wilson, G., Shields, K., Schneider, C., & Boesveld, S. (2016). Supporting quality public and patient engagement in health system organizations: Development and usability testing of the Public and Patient Engagement Evaluation Tool. Health Expectations, 19(4), 817–827.

Abelson, J., Humphrey, A., Syrowatka, A., Bidonde, J., & Judd, M. (2019). Supporting the evaluation of public and patient engagement in health system organizations: Results from an implementation research study. Health Expectations.

Garratt, A. M., et al. (2022). The Public and Patient Engagement Evaluation Tool: Forward-backwards translation and cultural adaptation to Norwegian. BMC Musculoskeletal Disorders.

Boote, J., Baird, W., & Sutton, A. (2006). Public involvement at different levels of health-care decision making: A systematic review. Health Policy, 75(3), 295–309.

Crawford, M. J., Rutter, D., Manley, C., et al. (2002). Systematic review of involving patients in the planning and development of health care. BMJ, 325, 1263.