Περιγραφή

Τα Μονόινα Semmes–Weinstein (Semmes–Weinstein Monofilaments – SWM) αποτελούν ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κλινικό εργαλείο για την αξιολόγηση της επιφανειακής απτικής αισθητικότητας και της λειτουργικής ακεραιότητας των περιφερικών αισθητικών νεύρων. Χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση διαταραχών της προστατευτικής αισθητικότητας, συμβάλλοντας στην έγκαιρη διάγνωση της περιφερικής νευροπάθειας και στην πρόληψη σοβαρών επιπλοκών.

Το σύστημα αποτελείται από ένα σύνολο μονοϊνών διαφορετικής διαμέτρου, καθεμία από τις οποίες ασκεί συγκεκριμένη και προκαθορισμένη δύναμη όταν λυγίζει κατά την εφαρμογή της στο δέρμα. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται αντικειμενική και επαναλήψιμη αξιολόγηση της αισθητικής λειτουργίας.

Η εξέταση εφαρμόζεται κυρίως:

  • στην ανίχνευση της διαβητικής περιφερικής νευροπάθειας,
  • στην αξιολόγηση νευρικών κακώσεων,
  • στην παρακολούθηση ασθενών με περιφερικές νευρολογικές διαταραχές,
  • στην εκτίμηση αισθητικής αποκατάστασης μετά από χειρουργικές επεμβάσεις,
  • στην αξιολόγηση τραυματισμών των άνω και κάτω άκρων,
  • στην αποκατάσταση ασθενών μετά από ορθοπαιδικές ή νευροχειρουργικές παρεμβάσεις,
  • στην κλινική αξιολόγηση ασθενών με χρόνιες νευρολογικές παθήσεις.

Η δοκιμασία αποτελεί βασικό εργαλείο στην κλινική νευρολογική εξέταση και χρησιμοποιείται ευρέως από ιατρούς, φυσικοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, ποδολόγους, διαβητολόγους και επαγγελματίες αποκατάστασης.

Ανάλυση Δεδομένων

Η αξιολόγηση με τα Monofilaments Semmes–Weinstein βασίζεται στην καταγραφή της παρουσίας ή της απουσίας απτικής αντίληψης σε προκαθορισμένα ανατομικά σημεία.

Η στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων μπορεί να περιλαμβάνει:

  • καταγραφή του ελάχιστου επιπέδου πίεσης που γίνεται αντιληπτό,
  • υπολογισμό του αριθμού των σημείων με φυσιολογική ή μειωμένη αισθητικότητα,
  • περιγραφικά στατιστικά (μέσος όρος, τυπική απόκλιση, διάμεσος και εύρος τιμών),
  • αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μετρήσεων μέσω επαναληπτικών δοκιμών (test–retest reliability),
  • διερεύνηση της δια-εξεταστικής και ενδο-εξεταστικής αξιοπιστίας (inter-rater και intra-rater reliability),
  • συγκρίσεις μεταξύ ομάδων ασθενών με t-test, ANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες,
  • αναλύσεις συσχέτισης με δείκτες νευρολογικής λειτουργίας, διάρκεια του σακχαρώδους διαβήτη, γλυκαιμικό έλεγχο, νευροφυσιολογικές εξετάσεις και λειτουργική κινητικότητα,
  • ανάπτυξη μοντέλων παλινδρόμησης ή άλλων πολυπαραγοντικών αναλύσεων για τον εντοπισμό παραγόντων που σχετίζονται με την απώλεια προστατευτικής αισθητικότητας.

Τα αποτελέσματα συμβάλλουν στην αντικειμενική εκτίμηση της νευρολογικής λειτουργίας, στην έγκαιρη αναγνώριση ασθενών υψηλού κινδύνου και στη λήψη τεκμηριωμένων θεραπευτικών αποφάσεων.

Στόχος

Βασικός στόχος των Semmes–Weinstein Monofilaments είναι η αξιόπιστη και αντικειμενική αξιολόγηση της απτικής αισθητικότητας και της προστατευτικής αισθητικής λειτουργίας.

Ειδικότερα, το εργαλείο χρησιμοποιείται για:

  • την πρώιμη διάγνωση της περιφερικής νευροπάθειας,
  • την ανίχνευση απώλειας προστατευτικής αισθητικότητας,
  • την αξιολόγηση της σοβαρότητας αισθητικών διαταραχών,
  • την παρακολούθηση της εξέλιξης νευρολογικών νοσημάτων,
  • την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας θεραπευτικών ή αποκαταστασιακών παρεμβάσεων,
  • την πρόληψη διαβητικών ελκών και ακρωτηριασμών μέσω έγκαιρης ανίχνευσης αισθητικών ελλειμμάτων,
  • την υποστήριξη της κλινικής λήψης αποφάσεων σε νευρολογικές, ορθοπαιδικές και διαβητολογικές μονάδες.

Το εργαλείο αποτελεί σημείο αναφοράς στη σύγχρονη κλινική πρακτική και χρησιμοποιείται τόσο στην καθημερινή αξιολόγηση ασθενών όσο και σε ερευνητικά πρωτόκολλα που αφορούν τη λειτουργία του περιφερικού νευρικού συστήματος.

Βαθμονόμηση

Η βαθμονόμηση των Monofilaments Semmes–Weinstein βασίζεται στη δύναμη που απαιτείται ώστε κάθε μονοΐνα να λυγίσει κατά την εφαρμογή της στο δέρμα, αποδίδοντας συγκεκριμένη πίεση που εκφράζεται σε γραμμάρια (g).

Κατά την εξέταση, κάθε μονοΐνα εφαρμόζεται κάθετα στην επιφάνεια του δέρματος μέχρι να λυγίσει ελαφρώς, ενώ ο εξεταζόμενος καλείται να δηλώσει εάν αντιλαμβάνεται την αφή.

Οι συνηθέστερες κατηγορίες αξιολόγησης περιλαμβάνουν:

  • 1,65–2,83: φυσιολογική ή ιδιαίτερα λεπτή απτική αισθητικότητα.
  • 3,22–3,61: ελαφρά μείωση της αισθητικότητας.
  • 3,84–4,31: μειωμένη προστατευτική αισθητικότητα.
  • 4,56–6,65: σοβαρή απώλεια προστατευτικής αισθητικότητας και αυξημένος κίνδυνος τραυματισμών και ελκών.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται πάντοτε σε συνδυασμό με το ιστορικό του ασθενούς, τη νευρολογική εξέταση και άλλες κλινικές ή εργαστηριακές αξιολογήσεις, ώστε να εξασφαλίζεται ολοκληρωμένη εκτίμηση της λειτουργικής κατάστασης του περιφερικού νευρικού συστήματος.

Βιβλιογραφία

Bell-Krotoski, J., & Tomancik, E. (1987). The Repeatability of Testing with Semmes–Weinstein Monofilaments. The Journal of Hand Surgery, 12(1), 155–161.

Dyck, P. J., & Thomas, P. K. (Eds.). (2005). Peripheral Neuropathy (4th ed.). Elsevier Saunders.

Perkins, B. A., Olaleye, D., Zinman, B., & Bril, V. (2001). Simple Screening Tests for Peripheral Neuropathy in the Diabetes Clinic. Diabetes Care, 24(2), 250–256.

Peters, E. J., & Lavery, L. A. (2001). Effectiveness of the Semmes–Weinstein Monofilament Examination in the Screening and Diagnosis of Peripheral Neuropathy. Journal of Foot and Ankle Surgery, 40(2), 94–97.

Smieja, M., Hunt, D. L., Edelman, D., Etchells, E., Cornuz, J., & Simel, D. L. (1999). Clinical Examination for the Detection of Protective Sensation in the Feet of Diabetic Patients: A Systematic Review. Diabetic Medicine, 16(11), 935–946.