Κλίμακα Επιτρεπτικότητας Εξωσυζυγικής Σεξουαλικότητας του Reiss: Αξιολόγηση Στάσεων και Αντιλήψεων για τις Εξωσυζυγικές Σχέσεις [RESPS-4]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Επιτρεπτικότητας Εξωσυζυγικής Σεξουαλικότητας του Reiss (Reiss Extramarital Sexual Permissiveness Scale – RESPS) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση των στάσεων και των αντιλήψεων των ατόμων σχετικά με την εξωσυζυγική σεξουαλικότητα και την απιστία. Η κλίμακα διερευνά τον βαθμό αποδοχής ή απόρριψης των εξωσυζυγικών σεξουαλικών σχέσεων, καθώς και τις κοινωνικές, πολιτισμικές και προσωπικές παραμέτρους που επηρεάζουν τις σχετικές αντιλήψεις.

Η RESPS χρησιμοποιείται κυρίως στην ψυχολογία, την κοινωνιολογία, τη σεξολογία και τη μελέτη των διαπροσωπικών σχέσεων, συμβάλλοντας στην κατανόηση των παραγόντων που διαμορφώνουν τις στάσεις απέναντι στην απιστία και στη σεξουαλική συμπεριφορά μέσα στις συντροφικές σχέσεις. Παράλληλα, αξιοποιείται σε ερευνητικά πρωτόκολλα που εξετάζουν τη συζυγική ικανοποίηση, τη δέσμευση, τις πολιτισμικές διαφοροποιήσεις και τις κοινωνικές αντιλήψεις γύρω από τις εξωσυζυγικές σχέσεις.

Στόχος

Βασικός στόχος της Κλίμακας Επιτρεπτικότητας Εξωσυζυγικής Σεξουαλικότητας του Reiss είναι η αξιολόγηση των στάσεων των ατόμων απέναντι στην εξωσυζυγική σεξουαλική συμπεριφορά και η διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τις αντιλήψεις τους.

Ειδικότερα, η κλίμακα αποσκοπεί:

• στην αξιολόγηση της αποδοχής ή της απόρριψης της εξωσυζυγικής σεξουαλικότητας,
• στη διερεύνηση της επίδρασης κοινωνικών και πολιτισμικών αξιών στις στάσεις απέναντι στην απιστία,
• στην υποστήριξη της έρευνας για τη σεξουαλική συμπεριφορά και τις συντροφικές σχέσεις,
• στην προώθηση της κατανόησης θεμάτων που σχετίζονται με την εξωσυζυγική συμπεριφορά και τις επιπτώσεις της στις διαπροσωπικές σχέσεις.

Δομή και χαρακτηριστικά του ερωτηματολογίου

Η RESPS αποτελείται από μία σειρά δηλώσεων που αξιολογούν τις στάσεις των συμμετεχόντων απέναντι στην εξωσυζυγική σεξουαλικότητα.

Οι δηλώσεις διερευνούν:

• την αποδοχή ή την αποδοκιμασία των εξωσυζυγικών σχέσεων,
• τις κοινωνικές και πολιτισμικές επιρροές στις αντιλήψεις για την απιστία,
• τις προσωπικές απόψεις σχετικά με την εξωσυζυγική σεξουαλική συμπεριφορά,
• τον βαθμό επιτρεπτικότητας απέναντι στις εξωσυζυγικές σχέσεις.

Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας πενταβάθμια κλίμακα Likert, από 1 = Διαφωνώ απόλυτα έως 5 = Συμφωνώ απόλυτα, επιτρέποντας την ποσοτική αξιολόγηση των στάσεων τους.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της RESPS βασίζεται στις συνολικές βαθμολογίες που προκύπτουν από τις απαντήσεις των συμμετεχόντων.

Στην ερευνητική πρακτική εφαρμόζονται περιγραφικές στατιστικές αναλύσεις, όπως υπολογισμός μέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων και κατανομών συχνοτήτων, καθώς και αναλύσεις συσχέτισης και συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών δημογραφικών ή κοινωνικών ομάδων.

Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν:

• στη μελέτη της σεξουαλικής συμπεριφοράς,
• στη διερεύνηση της σχέσης των στάσεων απέναντι στην απιστία με τη συζυγική ικανοποίηση,
• στη σύγκριση πολιτισμικών και κοινωνικών διαφορών,
• στην αξιολόγηση εκπαιδευτικών ή συμβουλευτικών παρεμβάσεων που αφορούν τις διαπροσωπικές σχέσεις και τη σεξουαλική υγεία.

Εγκυρότητα

Η RESPS βασίζεται στη θεωρία του Ira L. Reiss σχετικά με τη σεξουαλική επιτρεπτικότητα και χρησιμοποιείται ευρέως σε μελέτες που εξετάζουν τις στάσεις απέναντι στην απιστία και στις εξωσυζυγικές σχέσεις. Η εγκυρότητα της κλίμακας τεκμηριώνεται θεωρητικά από την εκτεταμένη εφαρμογή της σε έρευνες που αφορούν τη σεξουαλική συμπεριφορά και τις διαπροσωπικές σχέσεις.

Ωστόσο, στο διαθέσιμο αρχείο δεν παρατίθενται συγκεκριμένοι ψυχομετρικοί δείκτες εγκυρότητας, όπως αποτελέσματα παραγοντικής ανάλυσης, δείκτες συγκλίνουσας ή διακριτής εγκυρότητας και δείκτες προσαρμογής μοντέλου.

Αξιοπιστία

Η RESPS χρησιμοποιείται σε πληθώρα ερευνητικών μελετών που αφορούν τη σεξουαλική συμπεριφορά, τις διαπροσωπικές σχέσεις και τις στάσεις απέναντι στην απιστία.

Ωστόσο, στο διαθέσιμο υλικό δεν αναφέρονται συγκεκριμένες τιμές αξιοπιστίας, όπως ο συντελεστής Cronbach’s α, η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability) ή άλλοι δείκτες εσωτερικής συνέπειας. Συνεπώς, δεν είναι δυνατή η παράθεση συγκεκριμένων αριθμητικών ψυχομετρικών δεικτών αποκλειστικά βάσει του παρόντος αρχείου.

Βαθμονόμηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμονόμηση της RESPS πραγματοποιείται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert, όπου οι συμμετέχοντες δηλώνουν τον βαθμό συμφωνίας τους με κάθε πρόταση:

• 1 = Διαφωνώ απόλυτα
• 2 = Διαφωνώ
• 3 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
• 4 = Συμφωνώ
• 5 = Συμφωνώ απόλυτα

Οι επιμέρους βαθμολογίες αθροίζονται για την εξαγωγή συνολικού δείκτη επιτρεπτικότητας απέναντι στην εξωσυζυγική σεξουαλικότητα.

Υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη αποδοχή και επιτρεπτικότητα απέναντι στις εξωσυζυγικές σεξουαλικές σχέσεις, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν περισσότερο αρνητικές στάσεις και χαμηλότερο επίπεδο αποδοχής της εξωσυζυγικής σεξουαλικής συμπεριφοράς.

Βιβλιογραφία

Reiss, I. L. (1967). The Social Context of Premarital Sexual Permissiveness. Holt, Rinehart and Winston.

Glass, S. P., & Wright, T. L. (1985). Sex Differences in Type of Extramarital Involvement and Marital Dissatisfaction. Sex Roles, 12(9–10), 1101–1120.

Allen, E. S., & Atkins, D. C. (2005). The Multivariate Analysis of Gender Differences in Responses to Sexual and Emotional Infidelity. Journal of Marital and Family Therapy, 31(4), 465–480.

Treas, J., & Giesen, D. (2000). Sexual Infidelity Among Married and Cohabiting Americans. Journal of Marriage and Family, 62(1), 48–60.

Previti, D., & Amato, P. R. (2004). Is Infidelity a Cause or a Consequence of Poor Marital Quality? Journal of Social and Personal Relationships, 21(2), 217–230.