Υποκλίμακα Υποστήριξης από Στενό Φίλο

Περιγραφή

Η Close Friend Support Subscale (CFSS-5) αποτελεί μία σύντομη ψυχομετρική υποκλίμακα που αξιολογεί την αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη που λαμβάνει ένα άτομο από έναν στενό φίλο. Η κλίμακα εστιάζει στην ποιότητα της φιλικής σχέσης και στον βαθμό στον οποίο το άτομο αισθάνεται ότι μπορεί να βασιστεί στον στενό του φίλο για συναισθηματική ενίσχυση, πρακτική βοήθεια, συμβουλές και υποστήριξη σε δύσκολες περιστάσεις.

Η κοινωνική υποστήριξη από συνομηλίκους και στενούς φίλους αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προστατευτικούς παράγοντες για την ψυχική υγεία, την ανθεκτικότητα και την ψυχοκοινωνική προσαρμογή. Η CFSS-5 χρησιμοποιείται ευρέως σε έρευνες που εξετάζουν την ανάπτυξη των διαπροσωπικών σχέσεων, ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία, την εφηβεία και τη νεαρή ενήλικη ζωή, όπου οι σχέσεις με τους φίλους αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τη συναισθηματική ανάπτυξη.

Σκοπός της κλίμακας

Η CFSS-5 έχει ως βασικό στόχο τη μέτρηση της αντιλαμβανόμενης υποστήριξης που παρέχει ένας στενός φίλος, καθώς και την αξιολόγηση του βαθμού εμπιστοσύνης, διαθεσιμότητας και συναισθηματικής ασφάλειας που χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη σχέση.

Η κλίμακα επιτρέπει τη διερεύνηση της σχέσης της φιλικής υποστήριξης με την ψυχική υγεία, την αυτοεκτίμηση, την κοινωνική προσαρμογή, την ανθεκτικότητα και την αντιμετώπιση στρεσογόνων γεγονότων. Παράλληλα, χρησιμοποιείται για την αναγνώριση ατόμων που ενδέχεται να παρουσιάζουν περιορισμένο κοινωνικό δίκτυο ή χαμηλά επίπεδα αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης.

Δομή και βαθμολόγηση

Η CFSS-5 αποτελείται από 5 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούν διαφορετικές πτυχές της υποστήριξης που παρέχεται από έναν στενό φίλο.

Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας τετραβάθμια κλίμακα αξιολόγησης, δηλώνοντας τον βαθμό στον οποίο κάθε πρόταση ανταποκρίνεται στη δική τους εμπειρία. Οι επιμέρους απαντήσεις συνδυάζονται για την εξαγωγή συνολικής βαθμολογίας, με υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν ισχυρότερη αντιλαμβανόμενη υποστήριξη από στενό φίλο και καλύτερη ποιότητα της φιλικής σχέσης.

Στατιστική ανάλυση και ψυχομετρική αξιολόγηση

Η CFSS-5 χρησιμοποιείται σε έρευνες αναπτυξιακής ψυχολογίας, σχολικής ψυχολογίας, κοινωνικής ψυχολογίας και επιστημών υγείας. Η αρχική ανάλυση περιλαμβάνει περιγραφική στατιστική των συνολικών βαθμολογιών και σύγκριση μεταξύ διαφορετικών ηλικιακών, κοινωνικών ή δημογραφικών ομάδων.

Η αξιοπιστία της υποκλίμακας αξιολογείται συνήθως μέσω της εσωτερικής συνοχής (Cronbach’s α) και της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability). Η δομική εγκυρότητα εξετάζεται με Διερευνητική (EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (CFA), ενώ η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα διερευνώνται μέσω συσχέτισης με εργαλεία που αξιολογούν την κοινωνική υποστήριξη, την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων, την αυτοεκτίμηση, την ψυχική ανθεκτικότητα, τη μοναξιά, την κατάθλιψη και το άγχος.

Σε προηγμένες ερευνητικές εφαρμογές χρησιμοποιούνται αναλύσεις Pearson ή Spearman, t-test, ANOVA, MANOVA, γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, καθώς και μοντέλα δομικών εξισώσεων (SEM), με στόχο τη διερεύνηση της συμβολής της φιλικής υποστήριξης στην ψυχοκοινωνική προσαρμογή, στη σχολική επίδοση, στην ποιότητα ζωής και στη συνολική ψυχική ευημερία.

Εφαρμογές

Η CFSS-5 χρησιμοποιείται σε ερευνητικά και κλινικά πρωτόκολλα που εξετάζουν την κοινωνική υποστήριξη παιδιών, εφήβων και νεαρών ενηλίκων. Αποτελεί ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για τη μελέτη των προστατευτικών παραγόντων που ενισχύουν την ψυχική υγεία, καθώς και για την αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων και των κοινωνικών δεξιοτήτων.

Παράλληλα, εφαρμόζεται σε σχολικά περιβάλλοντα, υπηρεσίες ψυχικής υγείας, συμβουλευτικά κέντρα και ερευνητικά προγράμματα που διερευνούν τη σχέση της κοινωνικής υποστήριξης με την ανθεκτικότητα, τη διαχείριση του στρες, την προσαρμογή στις μεταβατικές περιόδους της ζωής και τη συνολική ψυχοκοινωνική ανάπτυξη.

Βιβλιογραφία

Harter, S. (1985). Social Support Scale for Children. University of Denver.

Malecki, C. K., & Demaray, M. K. (2002). Measuring perceived social support: Development of the Child and Adolescent Social Support Scale (CASSS). Psychology in the Schools, 39(1), 1–18.

Procidano, M. E., & Heller, K. (1983). Measures of perceived social support from friends and from family: Three validation studies. American Journal of Community Psychology, 11(1), 1–24.

Rueger, S. Y., Malecki, C. K., Pyun, Y., Aycock, C., & Coyle, S. (2016). A meta-analytic review of the association between perceived social support and depression in childhood and adolescence. Psychological Bulletin, 142(10), 1017–1067.