Αντιλαμβανόμενη Κοινωνική Αυτο-Αποτελεσματικότητα [PSSE]

Περιγραφή

Η Αντιλαμβανόμενη Κοινωνική Αυτο-Αποτελεσματικότητα (Perceived Social Self-Efficacy – PSSE) αναφέρεται στην πεποίθηση του ατόμου ότι μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και να επιτυγχάνει θετικά αποτελέσματα σε κοινωνικά περιβάλλοντα. Περιλαμβάνει την αντίληψη ότι μπορεί να επικοινωνεί αποτελεσματικά, να αλληλεπιδρά με άλλους και να επιτυγχάνει προσωπικούς στόχους μέσα σε κοινωνικές καταστάσεις.

Η έννοια εντάσσεται στο ευρύτερο θεωρητικό πλαίσιο της αυτο-αποτελεσματικότητας, σύμφωνα με το οποίο οι πεποιθήσεις ενός ατόμου για τις ικανότητές του επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει προκλήσεις, καταστάσεις και συμπεριφορές.

Σκοπός

Βασικός στόχος της PSSE είναι η αξιολόγηση της αντίληψης του ατόμου για τις κοινωνικές του δεξιότητες και ικανότητες, καθώς και η διερεύνηση των επιδράσεων που μπορεί να έχει αυτή η αντίληψη στη συμπεριφορά και στη λειτουργικότητά του.

Η αξιολόγηση μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για το πόσο ικανό αισθάνεται ένα άτομο να συμμετέχει ενεργά σε κοινωνικές καταστάσεις, να επικοινωνεί και να διαχειρίζεται διαπροσωπικές απαιτήσεις.

Βασικές Διαστάσεις

Η PSSE μπορεί να αποτυπώνει διαφορετικές πτυχές της κοινωνικής αυτο-αποτελεσματικότητας, όπως η αυτοπεποίθηση στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, η ικανότητα αποτελεσματικής επικοινωνίας, η διαχείριση κοινωνικών απαιτήσεων και η πεποίθηση ότι το άτομο μπορεί να επιτύχει επιθυμητά αποτελέσματα στις σχέσεις του με άλλους.

Οι διαστάσεις αυτές δεν θα πρέπει να θεωρούνται απαραίτητα ξεχωριστές υποκλίμακες, εκτός εάν αυτό προβλέπεται από τη συγκεκριμένη έκδοση του εργαλείου.

Βαθμολόγηση

Η αντιλαμβανόμενη κοινωνική αυτο-αποτελεσματικότητα αξιολογείται συνήθως μέσω ερωτήσεων στις οποίες το άτομο καλείται να εκτιμήσει το επίπεδο αυτοπεποίθησής του ως προς την επιτυχή αντιμετώπιση διαφορετικών κοινωνικών καταστάσεων. Οι απαντήσεις δίνονται κατά κανόνα μέσω κλίμακας τύπου Likert.

Η ακριβής διαδικασία υπολογισμού και ερμηνείας των βαθμολογιών θα πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες της συγκεκριμένης έκδοσης που χρησιμοποιείται.

Ερευνητική και Εφαρμοσμένη Αξιοποίηση

Η PSSE μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες που εξετάζουν τις κοινωνικές δεξιότητες, τις διαπροσωπικές σχέσεις, την αυτοπεποίθηση, την προσαρμογή και τη γενικότερη ψυχοκοινωνική λειτουργικότητα.

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη της σχέσης της κοινωνικής αυτο-αποτελεσματικότητας με άλλες μεταβλητές, όπως η αυτοεκτίμηση, η γενικευμένη αυτο-αποτελεσματικότητα, η ψυχολογική προσαρμογή και η απόδοση σε κοινωνικά ή επαγγελματικά περιβάλλοντα.

Ψυχομετρική Ανάλυση

Σε ερευνητικές εφαρμογές μπορούν να εξεταστούν η εσωτερική συνέπεια, η αξιοπιστία, η εγκυρότητα και η παραγοντική δομή του εργαλείου.

Μπορούν επίσης να διερευνηθούν συσχετίσεις της PSSE με άλλες ψυχολογικές μεταβλητές ή διαφορές μεταξύ δημογραφικών και κοινωνικών ομάδων.

Ερμηνεία

Υψηλότερες βαθμολογίες συνήθως υποδηλώνουν μεγαλύτερη αντιλαμβανόμενη ικανότητα αποτελεσματικής λειτουργίας σε κοινωνικές καταστάσεις, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες ενδέχεται να αντανακλούν μειωμένη εμπιστοσύνη στις κοινωνικές ικανότητες.

Τα αποτελέσματα θα πρέπει να ερμηνεύονται σε συνδυασμό με το κοινωνικό και ψυχολογικό πλαίσιο του ατόμου και όχι ως αυτοτελής κλινική διάγνωση.

Βιβλιογραφία

Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215.

Schwarzer, R., & Jerusalem, M. (1995). Generalized Self-Efficacy Scale. In J. Weinman, S. Wright, & M. Johnston (Eds.), Measures in Health Psychology: A User’s Portfolio. Causal and Control Beliefs (pp. 35–37). NFER-Nelson.

Schwarzer, R., & Fuchs, R. (1996). Self-efficacy and health behaviours. In M. Conner & P. Norman (Eds.), Predicting Health Behaviour (pp. 163–196). Open University Press.

Judge, T. A., & Bono, J. E. (2001). Relationship of core self-evaluations traits—self-esteem, generalised self-efficacy, locus of control, and emotional stability—with job satisfaction and job performance: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 86(1), 80–92.

Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. W. H. Freeman.