Κοινωνική Ικανότητα – Μεταξιολογήσεις Εκπαιδευτικού [SCTPR-10]

Περιγραφή Κλίμακας

Η Social Competence—Teacher Post-Ratings [SCTPR-10], ή Κοινωνική Ικανότητα – Μεταξιολογήσεις Εκπαιδευτικού, σύμφωνα με τον τίτλο του διαθέσιμου αρχείου αφορά την αξιολόγηση της κοινωνικής ικανότητας του παιδιού από τον εκπαιδευτικό.

Η κοινωνική ικανότητα στο σχολικό περιβάλλον αποτελεί σημαντική περιοχή της αναπτυξιακής και εκπαιδευτικής αξιολόγησης, καθώς αφορά τον τρόπο με τον οποίο το παιδί λειτουργεί στις καθημερινές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και ανταποκρίνεται στις κοινωνικές απαιτήσεις του σχολείου.

Η αξιολόγηση από τον εκπαιδευτικό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή βασίζεται στην παρατήρηση της συμπεριφοράς του παιδιού μέσα σε ένα οργανωμένο κοινωνικό περιβάλλον, στο οποίο πραγματοποιούνται συστηματικές αλληλεπιδράσεις με συνομηλίκους και ενήλικες.

Το διαθέσιμο αρχείο, ωστόσο, δεν παρέχει αναλυτική περιγραφή των 10 στοιχείων του SCTPR-10 ούτε τεκμηριώνει συγκεκριμένες υποκλίμακες. Για τον λόγο αυτό, η παρουσίαση της δομής και της βαθμολόγησης πρέπει να περιορίζεται σε όσα μπορούν να επιβεβαιωθούν από την επίσημη έκδοση του εργαλείου.

Κοινωνική Ικανότητα

Η κοινωνική ικανότητα (social competence) αποτελεί μία ευρεία έννοια που αφορά την αποτελεσματική λειτουργία του ατόμου μέσα στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις.

Στο σχολικό πλαίσιο μπορεί να εξετάζεται μέσα από παρατηρήσιμες συμπεριφορές που εκδηλώνονται κατά την αλληλεπίδραση του παιδιού με συνομηλίκους, εκπαιδευτικούς και το ευρύτερο σχολικό περιβάλλον.

Η αξιολόγηση της κοινωνικής ικανότητας δεν πρέπει να ταυτίζεται αποκλειστικά με την απουσία προβληματικής συμπεριφοράς. Η έννοια αφορά ευρύτερα το επίπεδο κοινωνικής προσαρμογής και λειτουργικότητας του παιδιού.

Αξιολόγηση από τον Εκπαιδευτικό

Το βασικό χαρακτηριστικό που προκύπτει ήδη από την ονομασία Teacher Post-Ratings είναι ότι η αξιολόγηση πραγματοποιείται από τον εκπαιδευτικό.

Οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να παρατηρούν συστηματικά το παιδί σε καταστάσεις όπως η συμμετοχή στην τάξη, οι ομαδικές δραστηριότητες και οι καθημερινές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις.

Η αξιολόγηση από τον εκπαιδευτικό μπορεί επομένως να προσφέρει πληροφορίες για τη συμπεριφορά του παιδιού σε ένα περιβάλλον διαφορετικό από εκείνο της οικογένειας.

Παράλληλα, οι βαθμολογίες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αξιολογήσεις που βασίζονται στην παρατήρηση του συγκεκριμένου εκπαιδευτικού και όχι ως απόλυτη ή ανεξάρτητη από το πλαίσιο μέτρηση της κοινωνικής λειτουργίας του παιδιού.

Σχέσεις με Συνομηλίκους

Οι αλληλεπιδράσεις με συνομηλίκους αποτελούν σημαντική περιοχή της κοινωνικής λειτουργίας στο σχολικό περιβάλλον.

Μέσα από αυτές μπορούν να παρατηρηθούν διαφορετικές πτυχές της συμπεριφοράς του παιδιού κατά τη συμμετοχή σε κοινωνικές και ομαδικές δραστηριότητες.

Η αξιολόγηση τέτοιων συμπεριφορών μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το παιδί εντάσσεται και λειτουργεί μέσα στην ομάδα.

Ωστόσο, το διαθέσιμο αρχείο δεν τεκμηριώνει ότι οι σχέσεις με συνομηλίκους αποτελούν αυτοτελή υποκλίμακα του SCTPR-10. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πιθανό πλαίσιο παρατήρησης και όχι ως επιβεβαιωμένη διάσταση βαθμολόγησης.

Σχέση με το Σχολικό Περιβάλλον

Η κοινωνική λειτουργία ενός παιδιού αναπτύσσεται μέσα σε ένα ευρύτερο σχολικό πλαίσιο που περιλαμβάνει εκπαιδευτικούς, συνομηλίκους, κανόνες, απαιτήσεις και διαφορετικές μορφές συνεργασίας.

Για τον λόγο αυτό, η ερμηνεία μιας αξιολόγησης κοινωνικής ικανότητας πρέπει να λαμβάνει υπόψη το περιβάλλον μέσα στο οποίο παρατηρείται η συμπεριφορά.

Οι συμπεριφορές ενός παιδιού μπορεί να διαφοροποιούνται ανάλογα με την τάξη, τον εκπαιδευτικό, τη σύνθεση της ομάδας και τις απαιτήσεις μιας συγκεκριμένης δραστηριότητας.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων ενός εργαλείου εκπαιδευτικής αξιολόγησης περιλαμβάνει τη συλλογή, κωδικοποίηση και επεξεργασία των απαντήσεων του αξιολογητή.

Οι βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναγνώριση προτύπων κοινωνικής συμπεριφοράς και πιθανών περιοχών στις οποίες απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση ή υποστήριξη.

Στην περίπτωση του SCTPR-10, το συγκεκριμένο αρχείο δεν παρέχει το επίσημο σύστημα υπολογισμού των βαθμολογιών. Συνεπώς, η στατιστική επεξεργασία πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στις οδηγίες της τεκμηριωμένης έκδοσης του εργαλείου.

Στόχος

Βάσει του τίτλου του εργαλείου, ο βασικός στόχος του SCTPR-10 είναι η αξιολόγηση της κοινωνικής ικανότητας του παιδιού από τον εκπαιδευτικό.

Η αξιολόγηση μπορεί να προσφέρει πληροφορίες που συμβάλλουν στην κατανόηση της κοινωνικής λειτουργίας του παιδιού μέσα στο σχολικό περιβάλλον.

Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν ερευνητικά για τη μελέτη της κοινωνικής ανάπτυξης και, όταν το επιτρέπει το πλαίσιο εφαρμογής του εργαλείου, για την υποστήριξη της εκπαιδευτικής αξιολόγησης.

Δεν πρέπει, ωστόσο, να αποδίδονται στο SCTPR-10 ειδικότεροι στόχοι που αναφέρονται στο αρχείο για το ESSP-54 χωρίς πρόσθετη τεκμηρίωση.

Βαθμολόγηση

Το διαθέσιμο αρχείο αναφέρει βαθμολόγηση με κλίμακα τύπου Likert, αλλά η πληροφορία αυτή παρέχεται ρητά για το ESSP-54 και όχι για το SCTPR-10.

Κατά συνέπεια, δεν είναι επιστημονικά ασφαλές να θεωρηθεί ότι το SCTPR-10 χρησιμοποιεί την ίδια κλίμακα απαντήσεων ή το ίδιο σύστημα βαθμολόγησης.

Η ακριβής κωδικοποίηση των 10 στοιχείων, η πιθανή ύπαρξη αντίστροφων ερωτημάτων και ο τρόπος υπολογισμού του τελικού σκορ πρέπει να προκύπτουν από την επίσημη έκδοση του SCTPR-10.

Για τον ίδιο λόγο, δεν πρέπει να δημιουργούνται αυθαίρετα αριθμητικά όρια για την ταξινόμηση της κοινωνικής ικανότητας σε χαμηλή, μέτρια ή υψηλή.

Περιγραφική Στατιστική

Εφόσον υπολογιστεί η προβλεπόμενη βαθμολογία του SCTPR-10, μπορεί να πραγματοποιηθεί περιγραφική στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων.

Η μέση τιμή και η τυπική απόκλιση μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την περιγραφή του κεντρικού επιπέδου και της διασποράς των βαθμολογιών στο δείγμα.

Ανάλογα με την κατανομή των δεδομένων μπορούν επίσης να παρουσιαστούν η διάμεσος, το ενδοτεταρτημοριακό εύρος και οι ελάχιστες και μέγιστες παρατηρούμενες τιμές.

Η εξέταση της κατανομής αποτελεί χρήσιμο προκαταρκτικό βήμα πριν από την εφαρμογή περισσότερο σύνθετων στατιστικών αναλύσεων.

Αξιοπιστία

Η αξιοπιστία αποτελεί σημαντική παράμετρο κατά την ψυχομετρική αξιολόγηση ενός εργαλείου κοινωνικής ικανότητας.

Εφόσον η δομή του SCTPR-10 δικαιολογεί την αντιμετώπιση των στοιχείων ως μέτρηση ενός κοινού χαρακτηριστικού, μπορεί να εξεταστεί η εσωτερική συνέπεια με κατάλληλους δείκτες αξιοπιστίας.

Η αξιοπιστία είναι σημαντικό να υπολογίζεται στο συγκεκριμένο δείγμα εφαρμογής και ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται μεταφρασμένη ή προσαρμοσμένη έκδοση.

Το αρχικό αρχείο αναφέρεται γενικά στην ανάγκη ελέγχου της συνέπειας των απαντήσεων και της αξιοπιστίας, αλλά η αναφορά αυτή αφορά το ESSP-54 και δεν παρέχει συγκεκριμένες τιμές αξιοπιστίας για το SCTPR-10.

Εγκυρότητα

Η εγκυρότητα αφορά τον βαθμό στον οποίο οι βαθμολογίες μπορούν να ερμηνευθούν ως κατάλληλοι δείκτες της κοινωνικής ικανότητας που επιδιώκει να αξιολογήσει το εργαλείο.

Η εγκυρότητα μπορεί να διερευνηθεί μέσω της σχέσης των βαθμολογιών με άλλες κατάλληλες μετρήσεις κοινωνικής λειτουργίας και μέσω της εξέτασης της θεωρητικής δομής του εργαλείου.

Σε μεταφρασμένες ή πολιτισμικά προσαρμοσμένες εκδόσεις απαιτείται πρόσθετη διερεύνηση, καθώς η κοινωνική συμπεριφορά και οι προσδοκίες των εκπαιδευτικών μπορούν να διαφοροποιούνται μεταξύ εκπαιδευτικών και πολιτισμικών περιβαλλόντων.

Συμφωνία μεταξύ Αξιολογητών

Επειδή το SCTPR-10 βασίζεται σε αξιολόγηση από εκπαιδευτικό, σε κατάλληλους ερευνητικούς σχεδιασμούς μπορεί να παρουσιάζει ενδιαφέρον η διερεύνηση της συμφωνίας μεταξύ διαφορετικών αξιολογητών.

Εάν το ίδιο παιδί αξιολογείται από περισσότερους εκπαιδευτικούς, μπορεί να εξεταστεί κατά πόσο οι αξιολογήσεις παρουσιάζουν συνέπεια.

Τυχόν αποκλίσεις δεν αποτελούν απαραίτητα σφάλμα μέτρησης. Μπορεί να αντανακλούν διαφορετικά περιβάλλοντα παρατήρησης ή διαφορετική συμπεριφορά του παιδιού ανάλογα με το μάθημα, την ομάδα ή τον εκπαιδευτικό.

Σύγκριση Ομάδων

Οι βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση πιθανών διαφορών μεταξύ ομάδων, εφόσον αυτό προβλέπεται από το ερευνητικό ερώτημα.

Μπορούν, για παράδειγμα, να εξεταστούν διαφορές ως προς εκπαιδευτικά ή δημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος.

Η επιλογή της κατάλληλης στατιστικής μεθόδου εξαρτάται από τη φύση των δεδομένων, τον αριθμό των ομάδων και την ικανοποίηση των προϋποθέσεων της εκάστοτε ανάλυσης.

Οι συγκρίσεις πρέπει να πραγματοποιούνται με προσοχή ώστε να αποφεύγονται υπεραπλουστευμένες ερμηνείες της κοινωνικής συμπεριφοράς διαφορετικών ομάδων παιδιών.

Αξιολόγηση Παρεμβάσεων

Η ένδειξη Post-Ratings στον τίτλο του εργαλείου υποδηλώνει ότι η μέτρηση μπορεί να σχετίζεται με αξιολόγηση που πραγματοποιείται μετά από συγκεκριμένη χρονική περίοδο ή παρέμβαση.

Ωστόσο, το διαθέσιμο αρχείο δεν παρέχει επαρκείς πληροφορίες για τον σχεδιασμό στον οποίο εντάσσεται η συγκεκριμένη μεταξιολόγηση.

Εάν το SCTPR-10 χρησιμοποιείται στο πλαίσιο προ- και μετα-αξιολόγησης, οι μεταβολές στις βαθμολογίες μπορούν να εξεταστούν με κατάλληλες στατιστικές μεθόδους επαναλαμβανόμενων μετρήσεων.

Η ερμηνεία μιας μεταβολής ως αποτέλεσμα συγκεκριμένης παρέμβασης απαιτεί κατάλληλο ερευνητικό σχεδιασμό και δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στη διαφορά δύο βαθμολογιών.

Κανονιστικά Δεδομένα

Το αρχείο αναφέρεται στη χρήση κανονιστικών δεδομένων για τη σύγκριση των επιδόσεων παιδιών παρόμοιας ηλικίας.

Η συγκεκριμένη πληροφορία, όμως, παρέχεται για το ESSP-54 και δεν τεκμηριώνει ότι υπάρχουν αντίστοιχα κανονιστικά δεδομένα για το SCTPR-10.

Για να χρησιμοποιηθούν νόρμες στην ερμηνεία του SCTPR-10, πρέπει να προέρχονται από τεκμηριωμένη πηγή που αφορά ειδικά τη συγκεκριμένη έκδοση, ηλικιακή ομάδα και πληθυσμό.

Εφαρμογές στην Εκπαιδευτική Έρευνα

Το SCTPR-10 μπορεί, με βάση τον τίτλο και τον προσανατολισμό του, να αξιοποιηθεί σε έρευνες που εξετάζουν την κοινωνική λειτουργία των παιδιών μέσα στο σχολικό περιβάλλον.

Η αξιολόγηση από τον εκπαιδευτικό μπορεί να αποτελέσει μία πηγή δεδομένων σε μελέτες κοινωνικής ανάπτυξης και σχολικής προσαρμογής.

Σε πολυμεθοδικούς σχεδιασμούς, οι αξιολογήσεις των εκπαιδευτικών μπορούν να εξεταστούν παράλληλα με άλλες πηγές πληροφοριών, εφόσον χρησιμοποιούνται κατάλληλα και τεκμηριωμένα εργαλεία.

Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής Υποστήριξης

Το αρχικό αρχείο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση αξιολογήσεων για την αναγνώριση περιοχών στις οποίες ένα παιδί μπορεί να χρειάζεται πρόσθετη υποστήριξη.

Η γενική αυτή λογική μπορεί να είναι χρήσιμη και στην αξιολόγηση κοινωνικών δεξιοτήτων, υπό την προϋπόθεση ότι η συγκεκριμένη χρήση προβλέπεται από το SCTPR-10.

Οι βαθμολογίες ενός σύντομου εργαλείου δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται απομονωμένα για τη λήψη σημαντικών εκπαιδευτικών αποφάσεων. Είναι προτιμότερο να συνεκτιμώνται μαζί με άλλες πληροφορίες για τη λειτουργία του παιδιού.

Περιορισμοί

Ένας βασικός περιορισμός των teacher-rating scales είναι ότι οι βαθμολογίες βασίζονται στην παρατήρηση και κρίση του εκπαιδευτικού.

Η αξιολόγηση μπορεί να επηρεάζεται από το πλαίσιο παρατήρησης, τη διάρκεια γνωριμίας με το παιδί και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις της τάξης.

Παράλληλα, η κοινωνική συμπεριφορά ενός παιδιού μπορεί να διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ σχολείου, οικογένειας και άλλων κοινωνικών περιβαλλόντων.

Για τον λόγο αυτό, η αξιολόγηση από εκπαιδευτικό αποτελεί μία σημαντική πηγή πληροφορίας, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται ότι αποτυπώνει από μόνη της ολόκληρο το κοινωνικό προφίλ του παιδιού.

Ερμηνεία Αποτελεσμάτων

Τα αποτελέσματα του SCTPR-10 πρέπει να ερμηνεύονται στο πλαίσιο της σχολικής κοινωνικής λειτουργίας και της συγκεκριμένης έκδοσης του εργαλείου.

Μία υψηλότερη ή χαμηλότερη βαθμολογία αποκτά νόημα μόνο όταν είναι γνωστή η ακριβής κατεύθυνση της βαθμολόγησης και υπάρχουν κατάλληλες οδηγίες ερμηνείας.

Δεν είναι επομένως επιστημονικά ασφαλές να θεωρηθεί χωρίς τεκμηρίωση ότι υψηλότερο σκορ σημαίνει πάντοτε υψηλότερη κοινωνική ικανότητα.

Επιπλέον, τα αποτελέσματα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως αυτοτελής διάγνωση κοινωνικών, αναπτυξιακών ή συμπεριφορικών δυσκολιών.

Συμπεράσματα

Η Social Competence—Teacher Post-Ratings [SCTPR-10] αφορά, σύμφωνα με την ονομασία του διαθέσιμου αρχείου, την αξιολόγηση της κοινωνικής ικανότητας του παιδιού από τον εκπαιδευτικό.

Η προσέγγιση αυτή μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για την κοινωνική λειτουργία του παιδιού μέσα στο σχολικό περιβάλλον και να αξιοποιηθεί σε κατάλληλα σχεδιασμένες εκπαιδευτικές και αναπτυξιακές έρευνες.

Ωστόσο, το διαθέσιμο αρχείο παρουσιάζει σημαντική ασυμφωνία, καθώς το κυρίως περιεχόμενό του περιγράφει το Elementary School Success Profile for Parents [ESSP-54] και όχι το SCTPR-10.

Κατά συνέπεια, πληροφορίες όπως η ακριβής δομή των 10 στοιχείων, η κλίμακα απαντήσεων, ο τρόπος υπολογισμού της βαθμολογίας, οι πιθανές υποκλίμακες, τα κανονιστικά δεδομένα και η κατεύθυνση ερμηνείας δεν μπορούν να τεκμηριωθούν από το συγκεκριμένο αρχείο και πρέπει να αντληθούν από την πρωτογενή πηγή του SCTPR-10.

Βιβλιογραφία

Το διαθέσιμο αρχείο παραθέτει βιβλιογραφικές αναφορές των Wang και Haertel, Eccles και Roeser, Baker και Siryk, Pomerantz και Raufelder, καθώς και Grolnick και Ryan. Ωστόσο, το ίδιο το αρχείο δεν τεκμηριώνει ότι οι συγκεκριμένες πηγές αποτελούν τις πρωτογενείς βιβλιογραφικές αναφορές ανάπτυξης ή επικύρωσης του SCTPR-10.

Για την τελική επιστημονική παρουσίαση της κλίμακας απαιτείται επομένως η ταυτοποίηση της πρωτογενούς δημοσίευσης του Social Competence—Teacher Post-Ratings [SCTPR-10].