Έρευνα απόψεων κοινωνικής υποστήριξης [SSOS-14]

Περιγραφή

Η Έρευνα Απόψεων Κοινωνικής Υποστήριξης (Social Support Opinions Survey – SSOS) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για τη διερεύνηση των αντιλήψεων και των πεποιθήσεων των ατόμων σχετικά με την κοινωνική υποστήριξη. Εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται τη διαθεσιμότητα, τη σημασία και την αξία της υποστήριξης που μπορούν να λάβουν από το κοινωνικό τους περιβάλλον, όπως η οικογένεια, οι φίλοι, οι συνάδελφοι και άλλοι σημαντικοί άνθρωποι.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχολογική, κοινωνική και υγειονομική έρευνα, καθώς οι αντιλήψεις για την κοινωνική υποστήριξη έχουν αποδειχθεί ότι σχετίζονται στενά με την ψυχική ανθεκτικότητα, τη διαχείριση του στρες, την ποιότητα ζωής και τη συνολική ψυχοκοινωνική προσαρμογή των ατόμων.

Στόχος

Βασικός στόχος του SSOS είναι η παροχή ενός αξιόπιστου και έγκυρου μέσου για την κατανόηση των απόψεων και των αντιλήψεων των ατόμων σχετικά με την κοινωνική υποστήριξη. Το εργαλείο χρησιμοποιείται στην επιστημονική έρευνα για τη διερεύνηση της επίδρασης των αντιλήψεων κοινωνικής υποστήριξης στην ψυχική και σωματική υγεία, καθώς και για την ανάπτυξη παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην ενίσχυση των κοινωνικών δικτύων και της υποστήριξης που λαμβάνουν τα άτομα.

Παράλληλα, μπορεί να αξιοποιηθεί για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας προγραμμάτων που στοχεύουν στη βελτίωση της κοινωνικής υποστήριξης σε διαφορετικούς πληθυσμούς και κοινωνικά περιβάλλοντα.

Δομή και χαρακτηριστικά της κλίμακας

Το SSOS αποτελείται από δηλώσεις που εξετάζουν τις αντιλήψεις των συμμετεχόντων σχετικά με την κοινωνική υποστήριξη. Οι απαντήσεις δίνονται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας τύπου Likert, όπου 1 αντιστοιχεί στο «Διαφωνώ απόλυτα» και 5 στο «Συμφωνώ απόλυτα», ανάλογα με τον βαθμό συμφωνίας του συμμετέχοντα με κάθε δήλωση.

Το διαθέσιμο υλικό δεν αναφέρει τον συνολικό αριθμό των ερωτήσεων ούτε τις επιμέρους υποκλίμακες του εργαλείου. Για τον λόγο αυτό δεν είναι δυνατή η παρουσίαση αναλυτικότερων πληροφοριών σχετικά με τη δομή του ερωτηματολογίου.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του SSOS περιλαμβάνει την αξιολόγηση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας του εργαλείου. Η εσωτερική συνέπεια των ερωτήσεων εξετάζεται συνήθως μέσω του δείκτη Cronbach’s α, ενώ η αξιοπιστία επαναληψιμότητας (test–retest reliability) χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της σταθερότητας των απαντήσεων σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.

Η εγκυρότητα του εργαλείου διερευνάται μέσω συγκριτικών μελετών με άλλα καθιερωμένα εργαλεία αξιολόγησης της κοινωνικής υποστήριξης, καθώς και μέσω παραγοντικής ανάλυσης, η οποία επιβεβαιώνει τη δομή και την κατανοησιμότητα του ερωτηματολογίου.

Τα αποτελέσματα του SSOS χρησιμοποιούνται σε μελέτες που εξετάζουν τη σχέση των αντιλήψεων κοινωνικής υποστήριξης με την ψυχική υγεία, την ανθεκτικότητα, τη διαχείριση του στρες, την ποιότητα ζωής και τη συνολική ευημερία των ατόμων.

Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, η αξιοπιστία του SSOS αξιολογείται μέσω της εσωτερικής συνέπειας με τον δείκτη Cronbach’s α και της αξιοπιστίας επαναληψιμότητας (test–retest reliability). Η εγκυρότητα του εργαλείου εξετάζεται μέσω συγκρίσεων με άλλα μέτρα κοινωνικής υποστήριξης και με τη χρήση παραγοντικών αναλύσεων για την επιβεβαίωση της δομής του.

Ωστόσο, το διαθέσιμο υλικό δεν παραθέτει συγκεκριμένες αριθμητικές τιμές Cronbach’s α, συντελεστές test–retest ή αποτελέσματα παραγοντικών αναλύσεων, γεγονός που δεν επιτρέπει την παρουσίαση συγκεκριμένων ψυχομετρικών δεικτών.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση του SSOS πραγματοποιείται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert, όπου οι απαντήσεις κυμαίνονται από 1 («Διαφωνώ απόλυτα») έως 5 («Συμφωνώ απόλυτα»). Οι συνολικές βαθμολογίες υπολογίζονται με την άθροιση των επιμέρους απαντήσεων για κάθε διάσταση της κοινωνικής υποστήριξης.

Υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες υποδηλώνουν θετικότερες αντιλήψεις και μεγαλύτερη αντιλαμβανόμενη αξία της κοινωνικής υποστήριξης, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν λιγότερο θετικές αντιλήψεις σχετικά με τη διαθεσιμότητα και τη σημασία της κοινωνικής υποστήριξης. Το διαθέσιμο υλικό δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες τιμές αποκοπής ή κατηγορίες ερμηνείας των συνολικών βαθμολογιών.

Βιβλιογραφία

Zimet, G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G., & Farley, G. K. (1988). The Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Journal of Personality Assessment, 52(1), 30–41.

Sarason, I. G., Sarason, B. R., & Pierce, G. R. (1990). Social Support: An Interactional View. New York: Wiley.