Περιγραφή

Η Κλίμακα Ενδυνάμωσης Κοινωνικών Λειτουργών (Social Worker Empowerment Scale – SWES-33) αποτελεί ένα εξειδικευμένο ψυχομετρικό εργαλείο που αναπτύχθηκε για την αξιολόγηση του βαθμού επαγγελματικής ενδυνάμωσης των κοινωνικών λειτουργών. Η κλίμακα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι επαγγελματίες αντιλαμβάνονται την αυτονομία, την επιρροή, την αποτελεσματικότητα και τον έλεγχο που διαθέτουν στο εργασιακό τους περιβάλλον, καθώς και τη δυνατότητά τους να συμμετέχουν ενεργά στη λήψη αποφάσεων και στην παροχή ποιοτικών κοινωνικών υπηρεσιών.

Η επαγγελματική ενδυνάμωση αποτελεί βασικό παράγοντα για την ανάπτυξη της επαγγελματικής ταυτότητας, τη βελτίωση της εργασιακής ικανοποίησης, την πρόληψη της επαγγελματικής εξουθένωσης και την ενίσχυση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η SWES-33 συμβάλλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οργανωσιακοί, διοικητικοί και ατομικοί παράγοντες επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των κοινωνικών λειτουργών.

Η κλίμακα αξιολογεί βασικές διαστάσεις όπως:

• επαγγελματική αυτονομία,
• αντιλαμβανόμενη επιρροή στη λήψη αποφάσεων,
• αίσθηση προσωπικής αποτελεσματικότητας,
• πρόσβαση σε οργανωσιακούς πόρους και υποστήριξη,
• επαγγελματική αυτοπεποίθηση,
• συμμετοχή στη διαμόρφωση πολιτικών και διαδικασιών,
• συνεργασία με τη διοίκηση και τη διεπιστημονική ομάδα,
• δυνατότητες επαγγελματικής ανάπτυξης και συνεχούς εκπαίδευσης,
• εργασιακή ικανοποίηση και οργανωσιακή δέσμευση,
• ικανότητα διαχείρισης σύνθετων κοινωνικών περιστατικών.

Η SWES-33 χρησιμοποιείται σε υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας, νοσοκομεία, μονάδες ψυχικής υγείας, σχολικές κοινωνικές υπηρεσίες, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, μη κυβερνητικές οργανώσεις και ερευνητικά προγράμματα που αφορούν την επαγγελματική ανάπτυξη και την ευημερία των κοινωνικών λειτουργών.

Ανάλυση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της SWES-33 επιτρέπει την ολοκληρωμένη αξιολόγηση της επαγγελματικής ενδυνάμωσης και των παραγόντων που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των κοινωνικών λειτουργών.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει:

• υπολογισμό συνολικών και επιμέρους βαθμολογιών για κάθε διάσταση της ενδυνάμωσης,
• περιγραφικά στατιστικά (μέσος όρος, τυπική απόκλιση, διάμεσος και εύρος τιμών),
• αξιολόγηση της αξιοπιστίας μέσω του συντελεστή Cronbach’s α,
• έλεγχο της σταθερότητας των μετρήσεων με test–retest reliability,
• διερεύνηση της δομικής εγκυρότητας με Διερευνητική (EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (CFA),
• έλεγχο συγκλίνουσας και διακριτής εγκυρότητας,
• συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών επαγγελματικών ή δημογραφικών ομάδων με t-test, ANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες,
• αναλύσεις συσχέτισης με δείκτες εργασιακής ικανοποίησης, επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout), οργανωσιακής δέσμευσης, ηγεσίας, εργασιακού άγχους, ψυχολογικής ευημερίας και ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών,
• ανάπτυξη μοντέλων γραμμικής ή λογιστικής παλινδρόμησης και μοντέλων δομικών εξισώσεων (SEM) για τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την επαγγελματική ενδυνάμωση.

Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη πολιτικών διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού, τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων και την αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στην ενίσχυση της επαγγελματικής αυτονομίας και αποτελεσματικότητας.

Στόχος

Βασικός στόχος της SWES-33 είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αξιολόγηση του επιπέδου επαγγελματικής ενδυνάμωσης των κοινωνικών λειτουργών και η διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την επαγγελματική τους λειτουργικότητα.

Ειδικότερα, η κλίμακα επιδιώκει:

• να αξιολογήσει την αντίληψη των κοινωνικών λειτουργών για την επαγγελματική τους ενδυνάμωση,
• να εξετάσει τον βαθμό αυτονομίας και συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων,
• να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ ενδυνάμωσης και εργασιακής ικανοποίησης,
• να εντοπίσει οργανωσιακούς παράγοντες που ενισχύουν ή περιορίζουν την επαγγελματική ανάπτυξη,
• να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα προγραμμάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής υποστήριξης,
• να συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας των κοινωνικών υπηρεσιών μέσω της ενίσχυσης των επαγγελματιών.

Η SWES-33 αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για κοινωνικούς λειτουργούς, διοικητικά στελέχη υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας, ερευνητές, οργανωσιακούς ψυχολόγους και επαγγελματίες που ασχολούνται με την ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των κοινωνικών υπηρεσιών.

Βαθμολόγηση

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται μέσω κλίμακας Likert πέντε βαθμίδων, όπου οι συμμετέχοντες δηλώνουν τον βαθμό συμφωνίας τους με κάθε δήλωση της κλίμακας.

Η συνήθης μορφή βαθμολόγησης είναι:

• 1 = Διαφωνώ απόλυτα
• 2 = Διαφωνώ
• 3 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
• 4 = Συμφωνώ
• 5 = Συμφωνώ απόλυτα

Οι επιμέρους βαθμολογίες αθροίζονται για τον υπολογισμό των βαθμολογιών κάθε διάστασης και της συνολικής βαθμολογίας της επαγγελματικής ενδυνάμωσης.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν υψηλότερα επίπεδα αντιλαμβανόμενης επαγγελματικής ενδυνάμωσης, μεγαλύτερη αυτονομία, αυξημένη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, ισχυρότερη επαγγελματική αυτοπεποίθηση και υψηλότερη εργασιακή ικανοποίηση. Αντίθετα, χαμηλότερες βαθμολογίες ενδέχεται να αντανακλούν περιορισμένη επαγγελματική επιρροή, μειωμένη οργανωσιακή υποστήριξη ή δυσκολίες στην άσκηση του επαγγελματικού ρόλου. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται σε συνδυασμό με τα χαρακτηριστικά του οργανισμού, το εργασιακό πλαίσιο και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις της κοινωνικής εργασίας.

Βιβλιογραφία

Gutierrez, L. M., DeLois, K. A., & GlenMaye, L. F. (1995). Understanding Empowerment Practice: Building on Practitioner-Based Knowledge. Families in Society, 76(9), 534–542.

Holden, G., Meenaghan, T., Anastas, J., & Metrey, G. (2002). Outcomes of Social Work Education: The Case for Measuring Professional Empowerment. Social Work Research, 26(1), 27–37.

Spreitzer, G. M. (1995). Psychological Empowerment in the Workplace: Dimensions, Measurement, and Validation. Academy of Management Journal, 38(5), 1442–1465.

Laschinger, H. K. S., Finegan, J., Shamian, J., & Wilk, P. (2004). A Longitudinal Analysis of the Impact of Workplace Empowerment on Staff Nurses’ Work Satisfaction. Journal of Organizational Behavior, 25(4), 527–545.

Zimmerman, M. A. (1995). Psychological Empowerment: Issues and Illustrations. American Journal of Community Psychology, 23(5), 581–599.