Κλίμακα Ψυχοπάθειας Αυτοαναφοράς Levenson [LSRP-26]

Περιγραφή της Κλίμακας

Η Levenson Self-Report Psychopathy Scale (LSRP-26) είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε από τους Levenson, Kiehl και Fitzpatrick (1995) για την αξιολόγηση ψυχοπαθητικών χαρακτηριστικών προσωπικότητας, ιδιαίτερα σε μη ιδρυματοποιημένους και γενικούς πληθυσμούς. Αποτελείται από 26 στοιχεία και επιτρέπει την ποσοτική αποτίμηση ατομικών διαφορών σε χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τον ψυχοπαθητισμό.

Η αρχική θεωρητική δομή της LSRP διακρίνει δύο βασικές διαστάσεις:

Πρωτογενής Ψυχοπαθητισμός (Primary Psychopathy): αφορά κυρίως διαπροσωπικά και συναισθηματικά χαρακτηριστικά, όπως η χειριστικότητα, η συναισθηματική ψυχρότητα, η περιορισμένη ενσυναίσθηση και η μειωμένη ευαισθησία απέναντι στις ανάγκες ή στα συναισθήματα των άλλων.

Δευτερογενής Ψυχοπαθητισμός (Secondary Psychopathy): σχετίζεται περισσότερο με συμπεριφορικά χαρακτηριστικά, όπως η παρορμητικότητα, η δυσκολία αυτοελέγχου, η αναζήτηση έντονων εμπειριών και η τάση για μη προγραμματισμένη ή κοινωνικά αποκλίνουσα συμπεριφορά.

Η LSRP χρησιμοποιείται ευρέως στην έρευνα της προσωπικότητας, της αντικοινωνικής συμπεριφοράς και των ατομικών διαφορών. Είναι σημαντικό να επισημαίνεται ότι αποτελεί εργαλείο ψυχομετρικής αξιολόγησης και όχι αυτοτελές διαγνωστικό μέσο για τη διάγνωση ψυχικής διαταραχής ή ψυχοπάθειας.

Στόχος της Κλίμακας

Βασικός στόχος της LSRP-26 είναι η συστηματική και ποσοτική αξιολόγηση χαρακτηριστικών που συνδέονται με τον ψυχοπαθητισμό μέσω μιας σύντομης διαδικασίας αυτοαναφοράς.

Η κλίμακα μπορεί να αξιοποιηθεί για τη διερεύνηση των ατομικών διαφορών στις διαπροσωπικές, συναισθηματικές και συμπεριφορικές εκφάνσεις του ψυχοπαθητισμού, καθώς και για τη μελέτη των συσχετίσεών τους με άλλες ψυχολογικές μεταβλητές, όπως η προσωπικότητα, η ενσυναίσθηση, η επιθετικότητα, η παρορμητικότητα και η αντικοινωνική συμπεριφορά.

Χρησιμοποιείται κυρίως σε ερευνητικά πλαίσια, τόσο στον γενικό πληθυσμό όσο και σε ειδικότερα δείγματα. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει να πραγματοποιείται με βάση τα διαθέσιμα ψυχομετρικά δεδομένα, τα χαρακτηριστικά του εκάστοτε πληθυσμού και, όπου απαιτείται, σε συνδυασμό με άλλες πηγές αξιολόγησης.

Βαθμονόμηση και Σκοράρισμα

Η LSRP-26 αποτελείται από 26 δηλώσεις, στις οποίες οι συμμετέχοντες καλούνται να δηλώσουν τον βαθμό συμφωνίας τους.

Η μορφή της κλίμακας απόκρισης μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με την έκδοση ή την προσαρμογή που χρησιμοποιείται. Στην έκδοση με πενταβάθμια κλίμακα Likert, οι απαντήσεις διαμορφώνονται ως εξής:

1 – Διαφωνώ απόλυτα
2 – Διαφωνώ
3 – Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
4 – Συμφωνώ
5 – Συμφωνώ απόλυτα

Ορισμένα στοιχεία απαιτούν αντίστροφη βαθμολόγηση πριν από τον υπολογισμό των επιμέρους βαθμολογιών. Στη συνέχεια μπορούν να υπολογιστούν οι βαθμολογίες των διαστάσεων του Πρωτογενούς και του Δευτερογενούς Ψυχοπαθητισμού σύμφωνα με το κλειδί βαθμολόγησης της έκδοσης που χρησιμοποιείται.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν εντονότερη παρουσία των αντίστοιχων ψυχοπαθητικών χαρακτηριστικών. Ωστόσο, οι βαθμολογίες δεν πρέπει να ερμηνεύονται αυτομάτως ως ένδειξη κλινικής διάγνωσης.

Ανάλυση Δεδομένων

Η στατιστική ανάλυση της LSRP-26 μπορεί να περιλαμβάνει τον υπολογισμό συνολικών και επιμέρους βαθμολογιών, καθώς και περιγραφικών στατιστικών, όπως μέσος όρος, τυπική απόκλιση, διάμεσος και εύρος τιμών.

Η αξιοπιστία των επιμέρους διαστάσεων μπορεί να εξεταστεί με δείκτες εσωτερικής συνέπειας, όπως ο Cronbach’s α ή ο McDonald’s ω. Σε μελέτες ψυχομετρικής επικύρωσης μπορούν επίσης να εφαρμοστούν διερευνητική ή επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση για την εξέταση της δομής του εργαλείου.

Ανάλογα με τα ερευνητικά ερωτήματα, οι βαθμολογίες της LSRP μπορούν να συσχετιστούν με δημογραφικά, κοινωνικά ή ψυχολογικά χαρακτηριστικά μέσω αναλύσεων συσχέτισης, συγκρίσεων μεταξύ ομάδων και μοντέλων παλινδρόμησης.

Εφαρμογές

Η LSRP-26 έχει αξιοποιηθεί στη μελέτη της ψυχοπάθειας και συναφών χαρακτηριστικών τόσο σε κοινοτικά όσο και σε ειδικούς πληθυσμούς. Παρέχει τη δυνατότητα διερεύνησης διαφορετικών εκφάνσεων του ψυχοπαθητισμού και της σχέσης τους με χαρακτηριστικά προσωπικότητας και συμπεριφοράς.

Η χρήση της είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε μελέτες προσωπικότητας, εγκληματολογικής ψυχολογίας, κοινωνικής ψυχολογίας και ψυχοπαθολογίας. Ωστόσο, λόγω της φύσης της ως εργαλείου αυτοαναφοράς, τα αποτελέσματα μπορεί να επηρεάζονται από παράγοντες όπως η κοινωνικά επιθυμητή απόκριση, η αυτοαντίληψη και η ειλικρίνεια των συμμετεχόντων.

Για τον λόγο αυτό, όταν απαιτείται κλινική ή εξατομικευμένη αξιολόγηση, η LSRP δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδική πηγή πληροφόρησης.

Βιβλιογραφία

Levenson, M. R., Kiehl, K. A., & Fitzpatrick, C. M. (1995). Assessing psychopathic attributes in a noninstitutionalized population. Journal of Personality and Social Psychology, 68(1), 151–158.

Gaughan, E. T., Miller, J. D., & Lynam, D. R. (2009). Examining the utility of general models of personality in the study of psychopathy: A comparison of the HEXACO-PI-R and NEO PI-R. Journal of Personality Disorders, 23(6), 513–523.

Walters, G. D., Brinkley, C. A., Magaletta, P. R., & Diamond, P. M. (2008). Taxometric analysis of the Levenson Self-Report Psychopathy Scale. Journal of Personality Assessment, 90(5), 491–498.

Sellbom, M. (2011). Elaborating on the construct validity of the Levenson Self-Report Psychopathy Scale in incarcerated and non-incarcerated samples. Law and Human Behavior, 35(6), 440–451.