Κλίμακα Ανωμαλίας των McClosky και Schaar (MASAS-9)

Περιγραφή

Η Κλίμακα Ανωμαλίας των McClosky και Schaar (McClosky and Schaar’s Anomy Scale – MASAS-9) αποτελεί ένα σύντομο και ευρέως χρησιμοποιούμενο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της ανωμαλίας (anomie), μιας κοινωνιολογικής και ψυχολογικής έννοιας που περιγράφει την αίσθηση αποδιοργάνωσης, αποξένωσης και έλλειψης σαφών κοινωνικών κανόνων. Η έννοια της ανωμαλίας αναφέρεται σε κοινωνικές συνθήκες κατά τις οποίες οι παραδοσιακές αξίες, οι θεσμοί και οι κοινωνικές νόρμες αποδυναμώνονται ή χάνουν τη ρυθμιστική τους λειτουργία, δημιουργώντας αισθήματα αβεβαιότητας, ανασφάλειας και κοινωνικής αποστασιοποίησης. Η κλίμακα αναπτύχθηκε από τους Herbert McClosky και John H. Schaar και χρησιμοποιείται ευρέως στην κοινωνιολογία, την κοινωνική ψυχολογία, την πολιτική επιστήμη και την έρευνα της κοινωνικής συνοχής για τη μελέτη των αντιλήψεων των ατόμων σχετικά με τη λειτουργία της κοινωνίας και των θεσμών της.

Το ερωτηματολόγιο αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται ότι η κοινωνία χαρακτηρίζεται από έλλειψη συνοχής, αδυναμία των κοινωνικών θεσμών και αποδυνάμωση των κοινά αποδεκτών αξιών.

Η κλίμακα εξετάζει βασικές διαστάσεις της κοινωνικής ανωμαλίας, όπως:

• Κοινωνική αποδιοργάνωση, δηλαδή την αντίληψη ότι η κοινωνία στερείται σταθερότητας και συνοχής.
• Αποδυνάμωση των κοινωνικών κανόνων, που αφορά την αίσθηση ότι οι κοινωνικές αξίες και οι παραδοσιακές νόρμες δεν καθοδηγούν πλέον αποτελεσματικά τη συμπεριφορά.
• Έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς, δηλαδή τη μειωμένη εμπιστοσύνη προς το κράτος, τους πολιτικούς και τους κοινωνικούς οργανισμούς.
• Κοινωνική αποξένωση, η οποία εκφράζει το αίσθημα απομάκρυνσης του ατόμου από την κοινωνία και τους άλλους ανθρώπους.
• Αβεβαιότητα και απώλεια προσανατολισμού, που αντικατοπτρίζει τη δυσκολία κατανόησης των κοινωνικών προσδοκιών και της πορείας της κοινωνίας.

Η θεωρητική βάση της MASAS-9 προέρχεται από την κλασική θεωρία της ανωμαλίας του Émile Durkheim, η οποία στη συνέχεια αναπτύχθηκε περαιτέρω από τον Robert K. Merton, υποστηρίζοντας ότι η αποδυνάμωση των κοινωνικών κανόνων μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική αποξένωση, ανασφάλεια και δυσκολίες κοινωνικής προσαρμογής.

Ανάλυση και Χρήση των Δεδομένων

Η MASAS-9 επιτρέπει την ποσοτική αξιολόγηση της αντίληψης των ατόμων σχετικά με την κοινωνική ανωμαλία και τη διερεύνηση της σχέσης της με κοινωνικές, ψυχολογικές και πολιτικές μεταβλητές. Αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για την κατανόηση της κοινωνικής συνοχής, της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, της πολιτικής συμπεριφοράς και της κοινωνικής προσαρμογής.

Η στατιστική ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει:

• Περιγραφική στατιστική (μέσοι όροι, τυπικές αποκλίσεις, διάμεσοι και εκατοστημόρια).
• Έλεγχο της αξιοπιστίας μέσω των δεικτών Cronbach’s α και McDonald’s Omega.
• Διερεύνηση της παραγοντικής δομής με Εξερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (CFA).
• Έλεγχο συγκλίνουσας και διακριτής εγκυρότητας με εργαλεία που αξιολογούν την κοινωνική εμπιστοσύνη, το κοινωνικό κεφάλαιο, την πολιτική αποτελεσματικότητα, την ψυχολογική ευημερία, την κοινωνική υποστήριξη και την ικανοποίηση από τη ζωή.
• Συσχετίσεις μέσω συντελεστών Pearson ή Spearman.
• Συγκρίσεις μεταξύ ομάδων με t-test, ANOVA, MANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες.
• Πολλαπλή γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση για τον εντοπισμό παραγόντων που σχετίζονται με την αντίληψη της κοινωνικής ανωμαλίας.
• Αναλύσεις διαμεσολάβησης (Mediation), τροποποίησης (Moderation) και Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (SEM).
• Διαπολιτισμικές μελέτες και έλεγχο ισοδυναμίας μέτρησης μεταξύ διαφορετικών κοινωνικών και πολιτισμικών ομάδων.

Η MASAS-9 χρησιμοποιείται ευρέως σε:

• κοινωνιολογία,
• κοινωνική ψυχολογία,
• πολιτική επιστήμη,
• κοινωνική πολιτική,
• έρευνα κοινωνικής συνοχής,
• διαπολιτισμικές μελέτες,
• μελέτες κοινωνικού κεφαλαίου,
• έρευνα εμπιστοσύνης στους θεσμούς.

Στόχος

Ο βασικός στόχος της Κλίμακας Ανωμαλίας των McClosky και Schaar (MASAS-9) είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αξιολόγηση της αντίληψης της κοινωνικής ανωμαλίας, δηλαδή του βαθμού στον οποίο τα άτομα θεωρούν ότι η κοινωνία χαρακτηρίζεται από αποδιοργάνωση, έλλειψη σταθερών αξιών και μειωμένη αποτελεσματικότητα των κοινωνικών θεσμών. Το εργαλείο συμβάλλει στην κατανόηση της κοινωνικής συνοχής, της κοινωνικής εμπιστοσύνης και των επιπτώσεων των κοινωνικών μεταβολών στη στάση και τη συμπεριφορά των ατόμων.

Ειδικότερα, αποσκοπεί:

• στην αξιολόγηση της αντίληψης της κοινωνικής ανωμαλίας,
• στη μέτρηση της εμπιστοσύνης προς τους κοινωνικούς θεσμούς,
• στη διερεύνηση της κοινωνικής αποξένωσης και της αίσθησης ανασφάλειας,
• στην αξιολόγηση της αντίληψης της κοινωνικής συνοχής και σταθερότητας,
• στη μελέτη της σχέσης μεταξύ ανωμαλίας και ψυχολογικής ευημερίας,
• στην υποστήριξη της έρευνας σχετικά με τις κοινωνικές αλλαγές, την πολιτική συμπεριφορά και την κοινωνική συμμετοχή,
• στην παραγωγή επιστημονικών δεδομένων για την ανάπτυξη πολιτικών που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Βαθμολόγηση

Η MASAS-9 αποτελείται από 9 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούν την αντίληψη των συμμετεχόντων σχετικά με την κοινωνική ανωμαλία. Σύμφωνα με την έκδοση του αρχείου, οι απαντήσεις δίνονται σε διχοτομική μορφή, επιλέγοντας μία από τις δύο διαθέσιμες επιλογές: «Συμφωνώ» ή «Διαφωνώ».

Οι απαντήσεις κωδικοποιούνται σύμφωνα με το σύστημα βαθμολόγησης της αρχικής κλίμακας και αθροίζονται ώστε να προκύψει μία συνολική βαθμολογία ανωμαλίας. Ανάλογα με τη διατύπωση των επιμέρους δηλώσεων, ορισμένα στοιχεία ενδέχεται να απαιτούν αντίστροφη βαθμολόγηση πριν από τον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας.

Υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες υποδηλώνουν:

• εντονότερη αντίληψη κοινωνικής αποδιοργάνωσης,
• χαμηλότερη εμπιστοσύνη στους κοινωνικούς και πολιτικούς θεσμούς,
• ισχυρότερα αισθήματα κοινωνικής αποξένωσης,
• μεγαλύτερη αβεβαιότητα σχετικά με τις κοινωνικές αξίες και τους κανόνες,
• υψηλότερα επίπεδα αντιλαμβανόμενης κοινωνικής ανωμαλίας.

Κατά την ψυχομετρική αξιολόγηση της MASAS-9 εξετάζονται συνήθως:

• Εσωτερική συνοχή (Cronbach’s α και McDonald’s Omega).
• Αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (Test–Retest Reliability).
• Δομική εγκυρότητα (Construct Validity).
• Συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα.
• Παραγοντική εγκυρότητα μέσω CFA.
• Ισοδυναμία μέτρησης μεταξύ διαφορετικών κοινωνικών, δημογραφικών και πολιτισμικών ομάδων.
• Ανάλυση ερωτήσεων και διορθωμένες συσχετίσεις ερώτησης–συνολικής βαθμολογίας.

Βιβλιογραφία

Durkheim, É. (1897). Le Suicide: Étude de Sociologie. Félix Alcan.

Heydari, A., Davoudi, I., & Teymoori, A. (2011). Revising the assessment of feeling of anomie: Presenting a multidimensional scale. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 30, 1086–1090.

McClosky, H., & Schaar, J. H. (1965). Psychological dimensions of anomy. American Sociological Review, 30(1), 14–40.

Merton, R. K. (1938). Social structure and anomie. American Sociological Review, 3(5), 672–682.

Robinson, J. P., & Shaver, P. R. (1969). Measures of Political Attitudes. Institute for Social Research, University of Michigan.