Ερωτηματολόγιο Συμφωνίας/Ασυμφωνίας Συντρόφων (Discord Questionnaire – DQ)

Περιγραφή της Κλίμακας

Το Discord Questionnaire (DQ) αποτελεί ένα σύντομο ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης της ποιότητας της συζυγικής ή συντροφικής σχέσης, το οποίο αναπτύχθηκε από τους Beier και Sternberg. Σκοπός του είναι η εκτίμηση του βαθμού συμφωνίας και ασυμφωνίας μεταξύ των συντρόφων, καθώς και της συναισθηματικής δυσφορίας που συνδέεται με τις διαφωνίες αυτές. Η κλίμακα χρησιμοποιείται τόσο στην κλινική πράξη όσο και στην έρευνα για την αξιολόγηση της λειτουργικότητας των διαπροσωπικών σχέσεων, παρέχοντας μια συνοπτική αλλά αξιόπιστη εικόνα της ποιότητας της συντροφικής σχέσης.

Το DQ εφαρμόζεται σε μελέτες οικογενειακής ψυχολογίας, συμβουλευτικής ζεύγους, ψυχοθεραπείας, κοινωνικής ψυχολογίας και ψυχολογίας της οικογένειας, συμβάλλοντας στην κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη σταθερότητα και την ικανοποίηση από τη σχέση.

Τι αξιολογεί το DQ;

Το Discord Questionnaire αξιολογεί τον βαθμό ασυμφωνίας μεταξύ των συντρόφων και τη δυσφορία που απορρέει από αυτή.

Οι βασικές διαστάσεις που διερευνώνται περιλαμβάνουν:

  • επικοινωνία,
  • ανατροφή των παιδιών,
  • διαχείριση οικονομικών,
  • σεξουαλική σχέση,
  • διαχείριση συγκρούσεων,
  • κοινές δραστηριότητες και ενδιαφέροντα,
  • συναισθηματική υποστήριξη,
  • διαδικασία λήψης αποφάσεων,
  • συνολική ένταση των διαφωνιών,
  • βαθμό δυστυχίας που προκαλεί η ασυμφωνία.

Η αξιολόγηση αυτών των παραμέτρων επιτρέπει την αναγνώριση των βασικών τομέων στους οποίους εμφανίζονται δυσκολίες στη σχέση, διευκολύνοντας τον σχεδιασμό κατάλληλων παρεμβάσεων.

Δομή της Κλίμακας

Το DQ αποτελείται από 10 ερωτήματα αυτοαναφοράς, τα οποία εξετάζουν διαφορετικές πτυχές της συντροφικής σχέσης.

Οι συμμετέχοντες αξιολογούν τον βαθμό συμφωνίας ή ασυμφωνίας που είχαν με τον/τη σύντροφό τους κατά τον τελευταίο μήνα, καλύπτοντας βασικούς τομείς της κοινής ζωής και της καθημερινής αλληλεπίδρασης.

Η σύντομη μορφή της κλίμακας επιτρέπει την ταχεία εφαρμογή της τόσο στην κλινική αξιολόγηση όσο και σε ερευνητικά πρωτόκολλα μεγάλης κλίμακας.

Βαθμονόμηση της Κλίμακας

Κάθε ερώτηση βαθμολογείται σε επταβάθμια κλίμακα Likert, όπου οι συμμετέχοντες επιλέγουν τον βαθμό συμφωνίας ή ασυμφωνίας με τον/τη σύντροφό τους κατά τον τελευταίο μήνα.

  • 1 = Ελάχιστη ασυμφωνία
  • 7 = Μέγιστη ασυμφωνία (σύμφωνα με τη λογική της συνολικής βαθμολόγησης).

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των 10 ερωτήσεων και κυμαίνεται από:

  • 10 έως 70 μονάδες.

Υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερο βαθμό διαφωνιών μεταξύ των συντρόφων και αυξημένη ψυχολογική δυσφορία που σχετίζεται με τη σχέση.

Ερμηνεία των αποτελεσμάτων

Το DQ επιτρέπει την αξιολόγηση:

  • της συνολικής ποιότητας της συντροφικής σχέσης,
  • της έντασης των συγκρούσεων,
  • του βαθμού διαφωνίας σε βασικούς τομείς της καθημερινότητας,
  • της συναισθηματικής επιβάρυνσης που προκαλούν οι συγκρούσεις,
  • της αποτελεσματικότητας της επικοινωνίας,
  • της λειτουργικότητας του ζευγαριού.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται ως εργαλείο αξιολόγησης της σχέσης και δεν αποτελεί αυτόνομο διαγνωστικό μέσο για ψυχικές διαταραχές ή διαταραχές σχέσεων.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Το Discord Questionnaire έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί ένα αξιόπιστο και έγκυρο εργαλείο για την αξιολόγηση της συμφωνίας και της ασυμφωνίας μεταξύ συντρόφων. Οι υποκλίμακές του παρουσιάζουν υψηλή εσωτερική συνοχή, με δείκτες Cronbach’s α που συνήθως υπερβαίνουν το 0,80, ενώ παράλληλα εμφανίζει υψηλή σταθερότητα στις επαναλαμβανόμενες μετρήσεις (test–retest reliability). Οι ιδιότητες αυτές καθιστούν την κλίμακα κατάλληλη τόσο για κλινικές αξιολογήσεις όσο και για επιστημονικές έρευνες σχετικά με την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων.

Εφαρμογές στην έρευνα

Το DQ χρησιμοποιείται ευρέως σε μελέτες που αφορούν:

  • τη συζυγική ικανοποίηση,
  • την ποιότητα των συντροφικών σχέσεων,
  • τη διαχείριση συγκρούσεων,
  • την οικογενειακή ψυχολογία,
  • τη συμβουλευτική ζεύγους,
  • την ψυχοθεραπεία,
  • την επικοινωνία μεταξύ συντρόφων,
  • την ανατροφή παιδιών,
  • τη συναισθηματική υποστήριξη,
  • την επίδραση της ποιότητας της σχέσης στην ψυχική υγεία.

Η δυνατότητα γρήγορης και αξιόπιστης αξιολόγησης των βασικών διαστάσεων της συντροφικής σχέσης καθιστά το DQ ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για την έρευνα και την κλινική πρακτική, συμβάλλοντας στον εντοπισμό προβληματικών τομέων και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας θεραπευτικών ή συμβουλευτικών παρεμβάσεων.

Βιβλιογραφία

Beier, E. G., & Sternberg, D. P. (1977). Marital communication. Journal of Communication, 27(3), 92–97.