Κλίμακα Κοινωνικής Ασφάλειας και Ευχαρίστησης [SSPS-12]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Κοινωνικής Ασφάλειας και Ευχαρίστησης (Social Safeness and Pleasure Scale – SSPS) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ασφάλεια, αποδοχή, συναισθηματική σύνδεση και ευχαρίστηση στις κοινωνικές τους σχέσεις. Η έννοια της κοινωνικής ασφάλειας αναφέρεται στην υποκειμενική εμπειρία ότι το άτομο βρίσκεται σε ένα υποστηρικτικό και μη απειλητικό κοινωνικό περιβάλλον, όπου μπορεί να αναπτύσσει σχέσεις εμπιστοσύνης και αμοιβαίας αποδοχής.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται ευρέως στην κλινική ψυχολογία, την ψυχολογία της υγείας και την έρευνα της ψυχικής ευεξίας, καθώς η αίσθηση κοινωνικής ασφάλειας έχει συσχετιστεί με χαμηλότερα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και μοναξιάς, καθώς και με υψηλότερα επίπεδα ψυχικής ανθεκτικότητας και ποιότητας ζωής.

Στόχος

Βασικός στόχος της SSPS είναι η παροχή ενός αξιόπιστου και έγκυρου εργαλείου για την αξιολόγηση της αίσθησης ασφάλειας και ευχαρίστησης που βιώνουν τα άτομα στις κοινωνικές τους σχέσεις. Μέσω της αξιολόγησης αυτής καθίσταται δυνατή η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η ποιότητα των κοινωνικών σχέσεων επηρεάζει την ψυχική υγεία, τη συναισθηματική ισορροπία και τη συνολική ευεξία.

Παράλληλα, η κλίμακα μπορεί να αξιοποιηθεί στην κλινική πράξη για την αναγνώριση ατόμων που παρουσιάζουν χαμηλά επίπεδα κοινωνικής ασφάλειας και για τον σχεδιασμό παρεμβάσεων που στοχεύουν στην ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και των διαπροσωπικών σχέσεων.

Δομή και χαρακτηριστικά της κλίμακας

Η SSPS αποτελείται από δηλώσεις που αξιολογούν τον βαθμό στον οποίο τα άτομα αισθάνονται αποδεκτά, ασφαλή και ευχάριστα κατά την αλληλεπίδρασή τους με άλλους ανθρώπους. Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας πενταβάθμια κλίμακα τύπου Likert, όπου 1 αντιστοιχεί στο «Καθόλου» και 5 στο «Πάρα πολύ», ανάλογα με το πόσο συχνά βιώνουν αισθήματα κοινωνικής ασφάλειας και ευχαρίστησης.

Το διαθέσιμο υλικό δεν αναφέρει τον συνολικό αριθμό των ερωτήσεων ή τυχόν επιμέρους υποκλίμακες του εργαλείου.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της SSPS περιλαμβάνει την αξιολόγηση της ψυχομετρικής αξιοπιστίας και εγκυρότητας της κλίμακας. Η εσωτερική συνέπεια των ερωτήσεων εξετάζεται συνήθως μέσω του δείκτη Cronbach’s α, ενώ η αξιοπιστία επαναληψιμότητας (test–retest reliability) χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της σταθερότητας των αποτελεσμάτων σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.

Η εγκυρότητα του εργαλείου διερευνάται μέσω συγκριτικών μελετών με άλλα ψυχομετρικά εργαλεία και μέσω παραγοντικών αναλύσεων που επιβεβαιώνουν τη δομή της κλίμακας. Τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ερευνητικά πρωτόκολλα που εξετάζουν τη σχέση της κοινωνικής ασφάλειας με την ψυχική υγεία, την ποιότητα ζωής, την αυτοσυμπόνια, την κοινωνική υποστήριξη και άλλες ψυχολογικές μεταβλητές, καθώς και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας θεραπευτικών ή συμβουλευτικών παρεμβάσεων.

Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, η αξιοπιστία της SSPS αξιολογείται μέσω της εσωτερικής συνέπειας με τον δείκτη Cronbach’s α και της αξιοπιστίας επαναληψιμότητας (test–retest reliability). Η εγκυρότητα εξετάζεται μέσω συγκρίσεων με άλλα συναφή εργαλεία και με τη χρήση παραγοντικής ανάλυσης, η οποία επιβεβαιώνει τη δομή της κλίμακας.

Ωστόσο, το διαθέσιμο αρχείο δεν παραθέτει συγκεκριμένες αριθμητικές τιμές Cronbach’s α, δείκτες αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων ή αποτελέσματα παραγοντικών αναλύσεων, γεγονός που δεν επιτρέπει την παρουσίαση συγκεκριμένων ψυχομετρικών δεικτών.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση της SSPS πραγματοποιείται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert, όπου οι απαντήσεις κυμαίνονται από 1 («Καθόλου») έως 5 («Πάρα πολύ»), ανάλογα με τη συχνότητα με την οποία τα άτομα βιώνουν αισθήματα κοινωνικής ασφάλειας και ευχαρίστησης.

Οι συνολικές βαθμολογίες προκύπτουν από την άθροιση των επιμέρους απαντήσεων. Υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη αίσθηση κοινωνικής ασφάλειας, αποδοχής και ευχαρίστησης στις διαπροσωπικές σχέσεις, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν περιορισμένη αίσθηση ασφάλειας και μικρότερη ικανοποίηση από τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Το διαθέσιμο υλικό δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες τιμές αποκοπής ή κατηγορίες ερμηνείας των συνολικών βαθμολογιών.

Βιβλιογραφία

Gilbert, P., McEwan, K., Mitra, R., Franks, L., Richter, A., & Rockliff, H. (2009). An Exploration of Different Types of Positive Affect in Students and Clinical Samples: Development of the Social Safeness and Pleasure Scale. Journal of Positive Psychology.

Kelly, A. C., Zuroff, D. C., Leybman, M. J., & Gilbert, P. (2012). Social Safeness, Received Social Support, and Maladjustment: The Mediating Role of Self-Compassion.