Κλίμακες Αυτο-αποτελεσματικότητας- Αποχή από το αλκοόλ [SESAA-20]

Ανάλυση Κλίμακας

Οι Κλίμακες Αυτο-Αποτελεσματικότητας για την Αναστολή Κατανάλωσης Αλκοόλ (Self-Efficacy Scales – Alcohol Abstinence, SES-AA) αποτελούν ψυχομετρικά εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί για τη μέτρηση της πεποίθησης ενός ατόμου σχετικά με την ικανότητά του να παραμείνει μακριά από την κατανάλωση αλκοόλ.

Η έννοια της αυτο-αποτελεσματικότητας αναφέρεται στην προσωπική πεποίθηση ότι το άτομο μπορεί να ελέγξει τη συμπεριφορά του και να επιτύχει έναν συγκεκριμένο στόχο. Στην περίπτωση της SES-AA, ο στόχος αφορά τη διατήρηση της αποχής από το αλκοόλ και την αποτελεσματική αντιμετώπιση καταστάσεων υψηλού κινδύνου.

Στόχος

Ο κύριος στόχος των SES-AA είναι η αξιολόγηση της αυτοπεποίθησης των ατόμων ως προς την ικανότητά τους να απέχουν από την κατανάλωση αλκοόλ.

Οι κλίμακες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό δυσκολιών στη διατήρηση της αποχής και για τον σχεδιασμό κατάλληλων παρεμβάσεων και στρατηγικών υποστήριξης που ενισχύουν την αυτο-αποτελεσματικότητα του ατόμου.

Διαστάσεις Αξιολόγησης

Οι SES-AA αξιολογούν βασικές καταστάσεις που σχετίζονται με την αποχή από το αλκοόλ, όπως:

Η αντίσταση στους πειρασμούς, δηλαδή η ικανότητα του ατόμου να διατηρεί την αποχή όταν εμφανίζονται ερεθίσματα ή επιθυμία για κατανάλωση αλκοόλ.

Η διαχείριση κοινωνικών καταστάσεων, που αφορά την ικανότητα αντιμετώπισης κοινωνικών πιέσεων ή περιστάσεων όπου υπάρχει διαθέσιμο αλκοόλ.

Η διαχείριση συναισθημάτων, η οποία εξετάζει την ικανότητα αντιμετώπισης δύσκολων συναισθηματικών καταστάσεων χωρίς προσφυγή στην κατανάλωση αλκοόλ.

Βαθμονόμηση Ερωτήσεων

Οι κλίμακες περιλαμβάνουν δηλώσεις ή ερωτήσεις που αξιολογούν την πεποίθηση του ατόμου για την ικανότητά του να παραμείνει σε αποχή σε διαφορετικές καταστάσεις.

Οι απαντήσεις δίνονται συνήθως μέσω κλίμακας Likert:

1 = Δεν είμαι καθόλου βέβαιος
5 = Είμαι απόλυτα βέβαιος

 

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των απαντήσεων. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και ισχυρότερη πεποίθηση ότι το άτομο μπορεί να διατηρήσει την αποχή από το αλκοόλ.

Στατιστική Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα των SES-AA μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της σχέσης μεταξύ αυτο-αποτελεσματικότητας, κινδύνου υποτροπής και αποτελεσματικότητας θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Η κλίμακα μπορεί να αξιοποιηθεί σε προγράμματα απεξάρτησης, θεραπείας εξαρτήσεων και ερευνητικές μελέτες που εξετάζουν τους ψυχολογικούς παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν τη διατήρηση της αποχής από το αλκοόλ.

Βιβλιογραφία

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Freeman.

Marlatt, G. A., & Gordon, J. R. (1985). Relapse prevention: Maintenance strategies in the treatment of addictive behaviors. Guilford Press.

Cohen, S., & Willis, T. A. (1985). Stress, social support, and the buffering hypothesis. Psychological Bulletin, 98(2), 310–357.

Harris, M. K., & Shiffman, S. (2003). The role of self-efficacy in smoking cessation. In K. E. McDonald & J. H. Williams (Eds.), Self-efficacy: The exercise of control. Guilford Press.

Velicer, W. F., & Prochaska, J. O. (1999). Self-efficacy and stages of change. In Handbook of stress, trauma, and the health. Springer.