Κλίμακα Γενικών Αιτιακών Προσανατολισμών [GCOS]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Η Κλίμακα Γενικών Αιτιακών Προσανατολισμών (General Causality Orientations Scale – GCOS) αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο που αναπτύχθηκε για την αξιολόγηση των σχετικά σταθερών τρόπων με τους οποίους τα άτομα αντιλαμβάνονται, ερμηνεύουν και ανταποκρίνονται σε γεγονότα και εμπειρίες. Η κλίμακα αναπτύχθηκε από τους Edward L. Deci και Richard M. Ryan και βασίζεται στη Θεωρία της Αυτοδιάθεσης (Self-Determination Theory).

Στόχος

Βασικός στόχος της GCOS είναι η αξιολόγηση τριών βασικών αιτιακών προσανατολισμών που σχετίζονται με τον τρόπο λήψης αποφάσεων και κινητοποίησης του ατόμου.

Αυτονομικός Προσανατολισμός (Autonomy Orientation): αφορά την τάση του ατόμου να ενεργεί σύμφωνα με προσωπικές αξίες, ενδιαφέροντα και εσωτερικά κίνητρα.

Ελεγχόμενος Προσανατολισμός (Controlled Orientation): αναφέρεται στην τάση καθοδήγησης της συμπεριφοράς από εξωτερικές πιέσεις, απαιτήσεις ή προσδοκίες.

Απροσωπικός / Απροσανατολισμένος Προσανατολισμός (Impersonal Orientation): αφορά την αίσθηση μειωμένου προσωπικού ελέγχου, αβεβαιότητας και δυσκολίας στη λήψη αποφάσεων.

Ανάλυση και Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η αξιολόγηση της GCOS μπορεί να περιλαμβάνει παραγοντική ανάλυση για τη διερεύνηση της εσωτερικής δομής της κλίμακας, έλεγχο της εσωτερικής συνέπειας των υποκλιμάκων μέσω του συντελεστή Cronbach’s alpha και εξέταση της εγκυρότητας μέσω συσχετίσεων με άλλα μέτρα προσωπικότητας και κινητοποίησης.

Βαθμονόμηση

Η βαθμονόμηση μπορεί να βασίζεται στη συλλογή δεδομένων από διαφορετικά δείγματα, στην εξέταση της κατανομής των βαθμολογιών και στην ανάπτυξη κανονικών τιμών για τη σύγκριση διαφορετικών πληθυσμών και συνθηκών.

Εφαρμογές

Η GCOS μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε έρευνες ψυχολογίας, εκπαίδευσης, οργανωσιακής συμπεριφοράς και κινητοποίησης, ιδιαίτερα σε μελέτες που εξετάζουν την αυτονομία, την αυτορρύθμιση, τα κίνητρα και την ψυχολογική ευημερία.

Βιβλιογραφία

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). The General Causality Orientations Scale: Self-determination in personality. Journal of Research in Personality, 19(2), 109–134.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78.

Vallerand, R. J., & Ratelle, C. F. (2002). Intrinsic and extrinsic motivation: A hierarchical model. In E. L. Deci & R. M. Ryan (Eds.), Handbook of self-determination research (pp. 37–63). University of Rochester Press.

Gagné, M., & Deci, E. L. (2005). Self-determination theory and work motivation. Journal of Organizational Behavior, 26(4), 331–362.