Κλίμακα Ικανοποίησης από τη Ζωή (Satisfaction with Life Scale – SWLS-5)

Περιγραφή

Η Satisfaction With Life Scale (SWLS) είναι ένα σύντομο ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε από τους Diener, Emmons, Larsen και Griffin το 1985. Αξιολογεί τη συνολική γνωστική εκτίμηση του ατόμου για τη ζωή του με βάση τα προσωπικά του κριτήρια και τις προσδοκίες του.

Η κλίμακα αποτελείται από πέντε δηλώσεις και δεν εξετάζει χωριστά επιμέρους τομείς, όπως η εργασία, η υγεία, η οικονομική κατάσταση ή οι διαπροσωπικές σχέσεις. Αντίθετα, αποτυπώνει τη συνολική κρίση του ατόμου για το κατά πόσο η ζωή του προσεγγίζει την ιδανική εικόνα που έχει διαμορφώσει.

Η ικανοποίηση από τη ζωή αποτελεί τη γνωστική διάσταση της υποκειμενικής ευημερίας και διακρίνεται από τις συναισθηματικές εμπειρίες, όπως το θετικό και το αρνητικό συναίσθημα.

Στόχος

Βασικός στόχος της SWLS είναι η σύντομη και αξιόπιστη αξιολόγηση της συνολικής ικανοποίησης από τη ζωή. Το εργαλείο εξετάζει κατά πόσο το άτομο θεωρεί ότι:

• οι συνθήκες της ζωής του είναι ικανοποιητικές,
• η ζωή του πλησιάζει στο προσωπικό του ιδανικό,
• έχει επιτύχει σημαντικούς στόχους,
• είναι γενικά ικανοποιημένο από την πορεία της ζωής του,
• θα άλλαζε λίγα πράγματα εάν μπορούσε να ζήσει ξανά τη ζωή του.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται στην ψυχολογία της υγείας, την κοινωνική και κλινική έρευνα, τη θετική ψυχολογία και τη μελέτη της ποιότητας ζωής. Μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί για την αξιολόγηση μεταβολών έπειτα από ψυχολογικές, κοινωνικές ή θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Δομή

Η SWLS περιλαμβάνει πέντε προτάσεις που συγκροτούν κατά κανόνα μία ενιαία διάσταση γενικής ικανοποίησης από τη ζωή. Δεν περιλαμβάνει αντιστρόφως βαθμολογούμενες ερωτήσεις.

Η συμπλήρωσή της απαιτεί συνήθως περίπου ένα λεπτό, γεγονός που την καθιστά κατάλληλη για μεγάλα ερευνητικά πρωτόκολλα, επαναλαμβανόμενες μετρήσεις και μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς.

Βαθμολόγηση

Κάθε πρόταση αξιολογείται σε επταβάθμια κλίμακα τύπου Likert:

1. Διαφωνώ απόλυτα
2. Διαφωνώ
3. Διαφωνώ ελαφρώς
4. Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
5. Συμφωνώ ελαφρώς
6. Συμφωνώ
7. Συμφωνώ απόλυτα

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των πέντε απαντήσεων και κυμαίνεται από 5 έως 35 μονάδες. Υψηλότερη βαθμολογία αντιστοιχεί σε μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή.

Η καθιερωμένη περιγραφική ερμηνεία είναι:

• 31–35: Εξαιρετικά ικανοποιημένος
• 26–30: Ικανοποιημένος
• 21–25: Ελαφρώς ικανοποιημένος
• 20: Ουδέτερος
• 15–19: Ελαφρώς δυσαρεστημένος
• 10–14: Δυσαρεστημένος
• 5–9: Εξαιρετικά δυσαρεστημένος

Οι κατηγορίες αυτές αποτελούν περιγραφικά σημεία αναφοράς και όχι κλινικά διαγνωστικά όρια.

Στατιστική ανάλυση

Η ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει τον μέσο όρο, την τυπική απόκλιση, τη διάμεσο, το εύρος και την κατανομή της συνολικής βαθμολογίας. Η εσωτερική συνέπεια αξιολογείται συνήθως με τον συντελεστή Cronbach’s α ή τον συντελεστή McDonald’s ω.

Η μονοδιάστατη δομή της κλίμακας μπορεί να εξεταστεί με επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση. Οι σχέσεις της ικανοποίησης από τη ζωή με την αυτοεκτίμηση, την κοινωνική υποστήριξη, την κατάθλιψη, το άγχος και την ποιότητα ζωής μπορούν να διερευνηθούν μέσω συσχετίσεων, παλινδρόμησης ή μοντέλων δομικών εξισώσεων.

Σε διαχρονικές ή παρεμβατικές έρευνες μπορούν να χρησιμοποιηθούν αναλύσεις επαναλαμβανόμενων μετρήσεων ή γραμμικά μικτά μοντέλα. Πριν από τη σύγκριση διαφορετικών πολιτισμικών ή δημογραφικών ομάδων συνιστάται ο έλεγχος της παραγοντικής ισοδυναμίας.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά

Η SWLS έχει παρουσιάσει υψηλή εσωτερική συνέπεια, ικανοποιητική χρονική σταθερότητα και ισχυρές ενδείξεις συγκλίνουσας και διακριτής εγκυρότητας. Οι βαθμολογίες της συσχετίζονται θετικά με άλλους δείκτες ευημερίας και αρνητικά με την κατάθλιψη, το άγχος και την ψυχολογική δυσφορία.

Το εργαλείο έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχει χρησιμοποιηθεί σε γενικούς, φοιτητικούς, ηλικιωμένους και κλινικούς πληθυσμούς. Παρ’ όλα αυτά, η αξιοπιστία, η εγκυρότητα και η καταλληλότητα των σημείων αναφοράς πρέπει να επανεξετάζονται σε κάθε νέο γλωσσικό ή πολιτισμικό πλαίσιο.

Περιορισμοί

Η SWLS αποτυπώνει μια συνολική κρίση και δεν προσδιορίζει τους επιμέρους τομείς που ευθύνονται για την ικανοποίηση ή τη δυσαρέσκεια του ατόμου. Οι απαντήσεις μπορεί επίσης να επηρεάζονται από τις τρέχουσες συνθήκες και τα προσωπικά πρότυπα σύγκρισης.

Η κλίμακα δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο. Μια χαμηλή βαθμολογία μπορεί να υποδηλώνει μειωμένη ικανοποίηση από τη ζωή, αλλά δεν επαρκεί για τη διάγνωση κατάθλιψης ή άλλης ψυχικής διαταραχής.

Βιβλιογραφία

Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The Satisfaction With Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71–75.

Diener, E., & Chan, M. Y. (2011). Happy people live longer: Subjective well-being contributes to health and longevity. Applied Psychology: Health and Well-Being, 3(1), 1–43.

Pavot, W., & Diener, E. (1993). Review of the Satisfaction With Life Scale. Psychological Assessment, 5(2), 164–172.

Pavot, W., & Diener, E. (2008). The Satisfaction With Life Scale and the emerging construct of life satisfaction. The Journal of Positive Psychology, 3(2), 137–152.